Người viết lại lịch sử cho phụ nữ ở kinh đô Hollywood

Cuộc thử nghiệm giữa sa mạc

Một trong những quyết định quan trọng nhất diễn ra ngay từ giai đoạn chuẩn bị cho phim Sinners (Tội đồ) là đề xuất quay phim bằng IMAX 65mm của Autumn Durald Arkapaw. Đây là một trong những định dạng điện ảnh đắt đỏ và phức tạp nhất. Phim nhựa khổ lớn khiến chi phí sản xuất tăng vọt, mỗi cuộn phim chỉ quay được vài phút, máy quay nặng và cồng kềnh nên nhiều đoàn phim ngại sử dụng. Không ít đạo diễn nổi tiếng cũng chỉ dùng IMAX cho một vài cảnh đặc biệt thay vì cả bộ phim.

Autumn Durald Arkapaw và tượng vàng Oscar Quay phim xuất sắc - Nguồn ảnh: Hollywood Reporter

Nhưng Arkapaw tin rằng khổ phim lớn có thể mang lại cảm xúc của ánh sáng và chiều sâu của không gian. Để thuyết phục đạo diễn, cô không chỉ nói về lý thuyết.

Arkapaw và Ryan Coogler đã mang những chiếc máy quay khổng lồ của điện ảnh là IMAX 65mm và Panavision System 65 quay theo định dạng Ultra Panavision 70 ra giữa sa mạc để thử nghiệm. Những cảnh quay thử tưởng chừng rất đơn giản, chỉ có đường chân trời, ánh sáng thay đổi theo từng giờ trong ngày, gió thổi qua cát nhưng là cách Arkapaw muốn kiểm chứng điều cô tin tưởng: khi khung hình đủ lớn, ánh sáng có thể kể câu chuyện theo một cách hoàn toàn khác. Xem lại các thước phim, Coogler gần như bị thuyết phục ngay lập tức.

Sinners là một trong số ít phim kết hợp IMAX 65mm với Ultra Panavision 70 trong cùng một dự án. Với Arkapaw, đó không chỉ là một sự lựa chọn kỹ thuật. Nó còn cho thấy vai trò của nhà quay phim: không chỉ cầm máy mà còn định hình cách khán giả nhìn thấy thế giới trên màn ảnh.

Cảm hứng từ những bức ảnh cũ

Từ nhỏ, Arkapaw thường cùng bà ngoại xem lại những bức ảnh cũ trong album gia đình, nghe bà kể những câu chuyện phía sau từng khung hình. Những bức ảnh đen trắng khi đó đã mở ra trước mắt cô bé một thế giới đầy cảm xúc. Khi trưởng thành và bước vào điện ảnh, cô vẫn giữ thói quen tìm cảm hứng từ nhiếp ảnh. Cô thích những khung hình rộng, ánh sáng tự nhiên và cách sắp đặt nhiều lớp hình ảnh để tạo chiều sâu thị giác. Trong các bộ phim cô thực hiện, ánh sáng hiếm khi chỉ dùng để chiếu sáng nhân vật. Nó còn giúp khán giả cảm nhận được thời gian, không gian và tâm trạng nhân vật trong từng hoàn cảnh, bối cảnh.

Khi chuẩn bị cho Sinners, cô dành nhiều thời gian nghiên cứu những bức ảnh đen trắng chụp miền Nam nước Mỹ đầu thế kỷ XX để tìm ra tông màu và nhịp ánh sáng cho bộ phim. Chính cách nhìn điện ảnh như một dạng ký ức thị giác đã tạo nên dấu ấn riêng của Arkapaw. Những khung hình của cô không phô diễn kỹ thuật nhưng lại mang đến cảm xúc mạnh mẽ, giúp câu chuyện trên màn ảnh sống động và gần gũi hơn.

Autumn Durald Arkapaw và đạo diễn Ryan Coogler trên phim trường Sinners. Ảnh: Warner Bros.

Với Arkapaw, một cảnh quay đẹp không nhất thiết phải phức tạp. Đôi khi chỉ cần ánh sáng buổi chiều lọt qua cửa sổ hay một khoảng tối vừa đủ trong khung hình cũng có thể gợi nên cảm giác mà lời thoại không thể diễn tả hết.

Trong điện ảnh, đạo diễn thường được nhắc đến nhiều nhất nhưng nhà quay phim mới là người quyết định khán giả sẽ nhìn thấy câu chuyện như thế nào. Đây cũng là một trong những vị trí khó tiếp cận nhất đối với phụ nữ. Trong suốt nhiều thập niên ở Hollywood, công việc quay phim gắn liền với những cỗ máy quay khổng lồ và hệ thống kỹ thuật phức tạp. Công việc này đòi hỏi nhiều năm làm việc trong các bộ phận kỹ thuật của đoàn phim, từ trợ lý máy quay, phụ trách ánh sáng đến quay phim chính. Do vậy, những vị trí này gần như chỉ dành cho nam giới.

Trước Autumn Durald Arkapaw, chỉ có 3 nhà quay phim nữ từng được đề cử Oscar: Rachel Morrison với Mudbound, Ari Wegner với The Power of the Dog và Mandy Walker với Elvis nhưng không ai chiến thắng. Chiến thắng của Arkapaw không chỉ mang ý nghĩa cá nhân. Nó mở ra một chương mới trong ngành điện ảnh, nơi phụ nữ cũng có thể kể những câu chuyện của thế giới bằng ánh sáng, khung hình và góc nhìn của riêng mình.

Minh Phát