Những cột mốc lịch sử của phụ nữ tại Oscar 2026

Nữ quay phim da màu đầu tiên đi vào lịch sử Oscar

Nổi bật nhất là chiến thắng của nữ quay phim Autumn Durald Arkapaw với giải Quay phim xuất sắc nhất cho bộ phim Sinners. Đây là lần đầu tiên trong gần một thế kỷ lịch sử Oscar, một phụ nữ – đồng thời là phụ nữ da màu – được xướng tên ở hạng mục vốn được xem là “lãnh địa” của nam giới.

Lớn lên cùng người mẹ đơn thân làm nhiếp ảnh, Autumn Durald Arkapaw từng dự định theo ngành bảo tàng học, nhưng một cơ duyên đã đưa cô đến với điện ảnh và chiếc máy quay.

Arkapaw và đạo diễn phim Sinners Ryan Coogler cùng nhận tượng vàng Oscars năm nay

Tại Oscars 2026, chiến thắng của Sinners đã đánh dấu cột mốc lịch sử khi Arkapaw trở thành người phụ nữ da màu đầu tiên giành giải Quay phim xuất sắc. Cô cũng là nữ quay phim đầu tiên thực hiện một dự án bằng định dạng IMAX, với những khuôn hình giàu tương phản ánh sáng, gam màu tối và chuyển động máy táo bạo. Một trong những phân cảnh ấn tượng nhất là màn trình diễn tại quán bar Juke Joint, được quay như một cú máy dài liền mạch, tận dụng tối đa tỷ lệ khung hình IMAX.

Autumn Durald sinh ngày 14/12/1979 tại Nam California, mang dòng máu lai giữa Philippines và người Mỹ gốc Phi. Cô tìm thấy nguồn cảm hứng từ công việc nhiếp ảnh của mẹ và lớn lên bằng việc chụp ảnh và làm phim ngắn bằng iMovie.

Arkapaw lớn lên trong môi trường giàu cảm hứng thị giác từ gia đình bên ngoại. Ban đầu theo đuổi lịch sử nghệ thuật, bước ngoặt đến khi cô học tại Đại học Loyola Marymount và lần đầu thực sự bị cuốn hút bởi điện ảnh. Sau thời gian làm việc trong ngành quảng cáo, cô quyết định rẽ hướng, theo học tại Viện Phim Mỹ và dấn thân vào nghề quay phim.

Sự nghiệp của Arkapaw phát triển qua nhiều dự án đa dạng, từ điện ảnh, truyền hình đến video âm nhạc, với các tác phẩm như Black Panther: Wakanda Forever, The Last Showgirl hay các MV cho Rihanna, Solange. Mối quan hệ hợp tác lâu dài với Ryan Coogler tiếp tục mở ra nhiều dự án mới, khẳng định vị trí của cô trong ngành công nghiệp điện ảnh toàn cầu.

Một hành trình khác biệt

Ở hạng mục diễn xuất, Jessie Buckley cũng ghi dấu ấn khi trở thành nữ diễn viên Ireland đầu tiên giành giải Nữ chính xuất sắc nhất với vai diễn trong Hamnet. Không đi theo con đường quen thuộc của các ngôi sao Hollywood, Jessie Buckley trưởng thành từ một hành trình khá khác biệt. Sinh năm 1989 tại thị trấn Killarney (Ireland), cô khởi nghiệp từ một chương trình truyền hình tìm kiếm tài năng trước khi được đào tạo bài bản tại Học viện Nghệ thuật Sân khấu Hoàng gia (RADA). Từ sân khấu kịch, truyền hình đến điện ảnh, Buckley dần khẳng định khả năng biến hóa với các vai diễn có chiều sâu tâm lý trong Wild Rose, Chernobyl, Fargo hay The Lost Daughter, bộ phim giúp cô nhận đề cử Oscar đầu tiên năm 2022.

Jessie Buckley cũng ghi dấu ấn khi trở thành nữ diễn viên Ireland đầu tiên giành giải Nữ chính xuất sắc nhất tại Oscar 2026

Với Hamnet, Buckley gần như càn quét toàn bộ mùa giải thưởng khi lần lượt giành Quả cầu vàng, BAFTA, Critics Choice trước khi chạm tới tượng vàng Oscar. Không chỉ được đánh giá cao về diễn xuất, cô còn được xem là một trong những gương mặt tiêu biểu cho lớp diễn viên châu Âu với lối diễn xuất tự nhiên, giàu nội lực. Hành trình của Buckley vì thế không chỉ là câu chuyện thành công cá nhân, mà còn phản ánh sự dịch chuyển của điện ảnh thế giới, khi những tiếng nói từ bên ngoài Hollywood ngày càng được lắng nghe và ghi nhận rõ rệt hơn.

Cột mốc kép của nữ đạo diễn phim tài liệu

Ở mảng phim tài liệu, Geeta Gandbhir cũng tạo nên dấu ấn đặc biệt khi trở thành phụ nữ đầu tiên được đề cử cùng lúc 2 hạng mục trong một mùa Oscar. Dù không giành chiến thắng, thành tích này vẫn cho thấy vị thế ngày càng rõ nét của các nhà làm phim nữ trong lĩnh vực vốn vẫn chưa hoàn toàn nhìn nhận vai trò tích cực của nữ giới trong sự phát triển chung.

Geeta Gandbhir, gương mặt nữ đầu tiên được đề cử cùng lúc ở 2 hạng mục trong một mùa Oscar

Xuất thân là một biên tập viên dựng phim, Gandbhir từng tham gia nhiều dự án tài liệu quan trọng trước khi chuyển sang vai trò đạo diễn và nhà sản xuất. Kinh nghiệm dựng phim giúp cô phát triển khả năng kể chuyện chặt chẽ, giàu nhịp điệu và giàu cảm xúc. Các tác phẩm của Gandbhir thường khai thác những vấn đề gai góc như công lý, chủng tộc, bất bình đẳng xã hội, với cách tiếp cận trực diện nhưng vẫn giữ được sự tinh tế và tính nhân văn.

Trong nhiều năm cộng tác với các nền tảng lớn như Netflix, HBO, Gandbhir đồng thời góp mặt trong những dự án được giới phê bình đánh giá cao. Hành trình của Gandbhir cho thấy sự chuyển dịch đáng chú ý của dòng phim tài liệu đương đại, nơi những tiếng nói đa dạng, đặc biệt là từ các nữ đạo diễn, đang ngày càng có sức ảnh hưởng mạnh mẽ hơn trong việc định hình câu chuyện và góc nhìn xã hội.

Chiến thắng của sự bền bỉ

Một câu chuyện khác gây chú ý tại Oscar năm nay là chiến thắng của Amy Madigan ở hạng mục Nữ phụ xuất sắc. Sau 4 thập niên kể từ lần đầu được đề cử với Twice in a Lifetime (1985), bà mới chạm tay vào tượng vàng, thiết lập kỷ lục về khoảng cách dài nhất giữa đề cử và chiến thắng trong lịch sử giải thưởng.

Madigan nhận tượng vàng Oscar 2026 được xem là biểu tượng cho tài năng, sự bền bỉ và nỗ lực cố gắng không ngừng

Sinh năm 1950, Madigan là gương mặt quen thuộc của điện ảnh và truyền hình Mỹ với sự nghiệp bền bỉ kéo dài hơn 40 năm. Bà từng góp mặt trong nhiều tác phẩm như Field of Dreams, Uncle Buck, Gone Baby Gone hay gần đây là các series truyền hình. Bà được yêu mến bởi lối diễn xuất tiết chế, khai thác chiều sâu nội tâm nhân vật và luôn giữ được sự ổn định qua thời gian.

Ở tuổi ngoài 70, chiến thắng của Madigan không chỉ là sự ghi nhận cho một vai diễn, mà còn là phần thưởng cho cả hành trình lao động nghệ thuật bền bỉ. Câu chuyện của bà nhắc nhớ rằng điện ảnh không chỉ tôn vinh những gương mặt mới, mà còn trân trọng những nghệ sĩ đã cống hiến suốt nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 cho thấy phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò ở các vị trí sáng tạo và quyết định, góp phần định hình lại diện mạo điện ảnh đương đại.

H.Nhu - T. Nguyên