Kinh tế tự cường đi liền chính sách nhân văn

Ảnh minh họa

Mỗi sáng, trên đường từ nhà đến chỗ làm việc, hình ảnh đập vào mắt tôi là những tấm bảng giá bị tẩy xóa, dán đè, thậm chí là gạch bỏ một cách vội vã. Những con số 30.000 đồng cho 1 tô hủ tíu vỉa hè giờ bị bôi đen, thay bằng số 35.000; giá ly cà phê sáng cũng “nhảy số”. Các cuộc xung đột quốc tế diễn ra cách Việt Nam hàng ngàn km đang tác động trực tiếp đến nước ta, đến mỗi gia đình.

Tuy nhiên, trong bối cảnh khắc nghiệt đó, chúng ta thấy rõ một điểm tựa vững chãi từ phía Chính phủ qua việc quyết liệt điều hành, giữ vững giá xăng dầu thông qua các công cụ tài chính. Đó là sự lựa chọn mang tính nhân văn. Chính phủ đã chấp nhận lùi lại một bước về nguồn thu ngân sách để đảm bảo quyền lợi, sự ổn định cho người dân.

Các mô hình bình ổn thị trường ở TPHCM và nhiều tỉnh, thành khác đã phát huy vai trò như những tấm khiên bảo vệ người thu nhập thấp. Sự can thiệp kịp thời này đã giúp ngăn chặn tình trạng tát nước theo mưa, kìm giữ lạm phát ở mức mục tiêu, tạo ra một vùng đệm an toàn.

Nỗ lực của chính quyền các cấp là rất lớn nhưng nhìn vào những tấm bảng giá bị tẩy xóa trên đường, chúng ta hiểu rằng, cuộc chiến kiềm chế giá leo thang vẫn còn rất cam go. Để tính nhân văn của chính sách thực sự thẩm thấu xuống từng ngõ ngách, cần có những giải pháp đồng bộ, mạnh mẽ và quyết liệt hơn nữa.

Thứ nhất, cần tối ưu hóa các chuỗi cung ứng ngắn. Vật giá tăng một phần do chi phí trung gian và vận chuyển quá cao. Cần có chính sách hỗ trợ trực tiếp cho các doanh nghiệp logistics xanh và kết nối thẳng từ vùng nguyên liệu đến các điểm bán lẻ. Khi quãng đường vận chuyển ngắn lại, giá sẽ tự khắc giảm.

Thứ hai, cần đa dạng hóa nguồn năng lượng và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi. Khó khăn về năng lượng là bài toán dài hạn. Chính phủ cần có các gói tín dụng ưu đãi đặc biệt cho các doanh nghiệp sản xuất chuyển đổi sang năng lượng tái tạo hoặc các công nghệ tiết kiệm điện năng. Đây là cách để giảm sự phụ thuộc vào giá dầu thế giới, từ đó ổn định giá thành sản phẩm đầu ra.

Thứ ba, cần tăng cường lưới an sinh xã hội trực tiếp. Bình ổn giá là giải pháp diện rộng nhưng với những nhóm yếu thế, cần có những chính sách hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt hoặc phiếu mua hàng thiết yếu (voucher), giúp họ duy trì được mức sống tối thiểu khi giá hàng hóa cơ bản biến động quá nhanh.

Cuối cùng, cần có sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng để xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá vô căn cứ. Công tác truyền thông cũng cần minh bạch để người dân hiểu rõ lộ trình điều hành, tránh tâm lý hoảng loạn dẫn đến tích trữ hàng hóa, vô tình đẩy giá lên cao.

Cuộc chiến ở Trung Đông vẫn đang tiếp diễn. Những con số trên bảng giá ven đường có thể còn “nhảy múa”. Nhưng tôi tin rằng, Chính phủ sẽ có những quyết sách kịp thời, các tổ chức, đoàn thể cũng sẽ có những mô hình thiết thực hỗ trợ người dân. Điều này đã được thể hiện rõ ở giai đoạn chống dịch COVID-19.

Tính nhân văn của một chính sách không chỉ là những con số vĩ mô về kìm giữ lạm phát mà còn là gỡ bỏ được gánh nặng lo toan cho người dân bởi mục tiêu cao nhất của mọi sự điều hành chính là người dân được no đủ, hạnh phúc. Một nền kinh tế tự cường phải đi đôi với những chính sách nhân văn. Ở đó, không ai bị chìm xuống trước những con sóng dữ của thời đại.

Nguyễn Tri Đức (Đoàn Luật sư TPHCM)