Khi trẻ mầm non cũng phải đóng tiền để học… kỹ năng sống

Tôi từng xem một thước phim, trong đó giáo viên mầm non kiên nhẫn hướng dẫn những đứa trẻ khoảng 4-5 tuổi cách vệ sinh cá nhân sau khi đi vệ sinh. Thước phim được chia sẻ rất rộng rãi trên mạng xã hội bởi hình ảnh rất đời thường nhưng cũng cực kỳ dễ thương.

Theo tôi, với trẻ con, đó chính là kỹ năng sống, là những việc đầu tiên trong đời con phải biết tự làm. Trẻ bắt đầu tự chăm sóc bản thân, không còn hoàn toàn phụ thuộc vào người lớn trong những việc cơ bản nhất.

Việc giáo dục kỹ năng này, trẻ con học hỏi từng ngày qua sự giáo dục của gia đình, nhà trường.

Ở nhà, con tôi cũng đã biết những kỹ năng đơn giản như thế: tự xúc cơm ăn, tự cất đồ chơi sau khi chơi, biết chào hỏi người lớn, nói “cảm ơn”, “xin lỗi”, biết xếp hàng chờ đến lượt, biết đi vệ sinh đúng chỗ và rửa tay sau khi ăn.

Những điều ấy không đến từ một lớp kỹ năng sống nào cả, mà được hình thành dần qua sự nhắc nhở kiên trì của người lớn trong sinh hoạt hằng ngày, từ khi con còn rất nhỏ.

Thế nhưng, khi con vào học tại một trường mầm non công lập, con phải đóng tiền để học… kỹ năng sống. Những thứ mà hiển nhiên là trách nhiệm của gia đình, nhà trường lại được đẩy sang cho một bên thứ ba để thu tiền phụ huynh.

Như nhiều phụ huynh khác, tôi từng nghĩ gửi con vào trường mầm non là để con được chăm sóc an toàn, được vui chơi, được học những điều cơ bản nhất của tuổi lên ba, lên bốn.

Nhiều khoản thu mang tên chương trình liên kết được triển khai hàng loạt trong trường học

Bản “thỏa thuận các khoản thu” của trẻ mầm non không có học phí, đúng quy định. Nhưng phía dưới là hàng loạt khoản dịch vụ và tổ chức chương trình nhà trường, với những cái tên vừa quen vừa lạ: kỹ năng sống, STEM, làm quen tiếng Anh, năng khiếu.

Mỗi khoản vài chục ngàn, có khoản vài trăm ngàn đồng một tháng, cộng lại thành con số không nhỏ với nhiều gia đình.

Làm cha mẹ, ai cũng mong con mình được tiếp cận nhiều điều mới mẻ. Nhưng càng đọc kỹ, tôi càng băn khoăn, nhất là với khoản thu cho “kỹ năng sống”.

Vậy kỹ năng sống ở bậc mầm non là học những gì? Nếu vẫn chỉ là những kỹ năng tự phục vụ, giao tiếp lễ phép, giữ an toàn cho bản thân, thì đó chẳng phải là phần cốt lõi của chương trình nuôi dưỡng và giáo dục mầm non hay sao?

Giáo viên mầm non được đào tạo để làm chính những việc ấy: dạy trẻ cách sống, chứ không chỉ dạy chữ hay dạy số.

Còn kỹ năng sống là học số, học chữ hay những gì cao siêu hơn thì có phải quá áp lực và không phù hợp với lứa tuổi này. Vậy tại sao phụ huynh phải đóng thêm tiền cho những khoản thu vô lý?

Nếu kỹ năng sống được tổ chức thành những hoạt động đặc biệt, có chuyên gia, có nội dung bổ sung vượt chương trình, phụ huynh cần được thông tin rõ ràng. Còn với trẻ mầm non, những kỹ năng sống cơ bản, theo tôi hoàn toàn có thể và cần được dạy thông qua sinh hoạt thường nhật của lớp học.

Ở lứa tuổi này, điều trẻ cần nhất vẫn là được chăm sóc tử tế, được chơi, được vận động, được hình thành những thói quen sống lành mạnh. Kỹ năng sống không nằm trong một tiết học có tên gọi, mà nằm trong từng hành động nhỏ được cô giáo uốn nắn mỗi ngày.

Khi mọi thứ đều được “đóng gói” thành môn học và gắn với tiền, phụ huynh khó tránh khỏi cảm giác rằng con mình đang lớn lên trong một môi trường ngày càng nặng về thu - chi hơn là nuôi dưỡng.

Phụ huynh chúng tôi không mong trường bỏ hết các hoạt động bổ trợ. Điều chúng tôi mong là sự chừng mực và minh bạch: đâu là trách nhiệm cốt lõi của giáo dục mầm non, đâu là hoạt động mở rộng để phụ huynh thật sự được lựa chọn.

Ngọc Anh