Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, nông dân tăng thêm lợi nhuận 6 triệu đồng/ha/vụ

Báo cáo tại hội nghị, ông Trần Thanh Nam - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho hay, qua 2 năm triển khai đề án, ghi nhận diện tích lúa sản xuất đạt hơn 354.800 ha, so với kế hoạch đề ra là 180.000 ha, vượt xa mục tiêu yêu cầu.

Bên cạnh việc tăng mạnh về diện tích thì nhiều chỉ tiêu khác cũng đạt kết quả ấn tượng như, giảm giống gieo sạ được khoảng 45% so canh tác truyền thống, giảm lượng phân bón 30%, giảm số lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật 2-3 lần/vụ, giảm 20% lượng nước tưới nhờ canh tác hiện đại; chi phí đầu vào giảm 40%, trong khi năng suất lúa bình quân tăng 12%… nhờ đó lợi nhuận trung bình của nông dân tham gia đề án tăng lên 6 triệu đồng/ha/vụ.

Ngoài ra, mô hình còn giảm lượng phát thải 3-4 tấn CO2/ha/vụ. Đáng mừng là tư duy sản xuất của nhiều nông dân từng bước thay đổi theo hướng giảm phát thải, bảo vệ môi trường, giảm giá thành, tăng giá trị, hướng đến nền sản xuất bền vững…

Nông dân vùng ĐBSCL sản xuất theo đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, tăng thêm lợi nhuận 6 triệu đồng/ha/vụ... Ảnh: CTV

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đánh giá cao các địa phương như, An Giang, Đồng Tháp, TP Cần Thơ… đã chủ động triển khai các mô hình sản xuất hiệu quả và nhân rộng lúa chất lượng cao nhằm tăng thu nhập cho nông dân, góp phần giảm phát thải. Các doanh nghiệp lớn trong vùng cũng tích cực tham gia chuỗi giá trị lúa gạo chất lượng cao, hỗ trợ nông dân nhiều mặt, hình thành chuỗi liên kết sản xuất bền vững.

Theo ông Lê Hữu Toàn - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, thống kê sơ bộ cho thấy nhiều nông dân khi tham gia đề án và áp dụng phương thức canh tác mới đã giảm chi phí đầu vào khoảng hơn 4 triệu đồng/ha, trong khi lợi nhuận cao, nên ai cũng phấn khởi. Năm 2026, An Giang nỗ lực tăng diện tích sản xuất lúa theo đề án lên hơn 180.000 ha, tăng hơn 30.000 ha so với năm 2025…

Ông Trần Đức Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phát biểu - Ảnh: CTV

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Đức Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho rằng đề án là cơ hội tái định hình ngành lúa gạo theo hướng xanh, bền vững. Đề án không chỉ là chương trình phát triển sản xuất, mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình cơ cấu lại ngành hàng lúa gạo vùng ĐBSCL, hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững, có trách nhiệm với môi trường. Thực tế cho thấy bà con tại nhiều địa phương đã thay đổi tập quán canh tác truyền thống, tiếp cận, áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như “1 phải 5 giảm”, “3 giảm 3 tăng”, canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu…

Để đề án tiếp tục được đi vào chiều sâu, Bộ trưởng Trần Đức Thắng đề nghị các bộ, ngành, địa phương và các đơn vị liên quan tập trung thực hiện nhiều nhiệm vụ trọng tâm; trong đó Bộ Tài chính cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm hoàn thiện thủ tục trình phê duyệt dự án “hỗ trợ hạ tầng và kỹ thuật cho lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL”, bố trí nguồn lực triển khai các nhiệm vụ của đề án.

Phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn ưu đãi, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tiếp cận tín dụng nhằm mở rộng sản xuất lúa phát thải thấp.

Nông dân TP Cần Thơ đạt hiệu quả cao khi trồng lúa sạch, giảm phát thải theo đề án 1 triệu ha... Ảnh: CTV

Đối với các địa phương vùng ĐBSCL cần chủ động mở rộng diện tích áp dụng quy trình canh tác bền vững, phù hợp với từng vùng sinh thái; đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, phát triển các mô hình tưới tiết kiệm nước; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân theo chuỗi giá trị…

Huỳnh Trọng