Vì sao nữ Thủ tướng Nhật Bản chọn Việt Nam mở đầu chuyến công du khu vực?

02/05/2026 - 07:15

PNO - Chuyến thăm Việt Nam đầu tiên trên cương vị Thủ tướng Nhật Bản của bà Takaichi Sanae diễn ra từ ngày 1/5 đến 3/5/2026.

Thủ tướng đầu tiên Nhật Bản họp báo ngay sau khi thắng cử vào ngày 21 tháng 10, năm 2025.
Thủ tướng Nhật Bản họp báo ngay sau khi thắng cử vào ngày 21/10/2025

Theo nhiều nguồn tin, mục đích chính chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản là xây dựng sự tin cậy cá nhân giữa lãnh đạo cấp cao hai nước và làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Dự kiến các ưu tiên hợp tác: thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, công nghiệp bán dẫn, cùng hỗ trợ ODA và đầu tư FDI để Việt Nam đạt tăng trưởng cao.

Dự kiến các hoạt động: Thủ tướng Takaichi sẽ hội đàm với Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; phát biểu chính sách tại Đại học Quốc gia Hà Nội về “Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Chuyến thăm còn nhằm hỗ trợ Việt Nam nâng cao vị thế quốc tế, đặc biệt chuẩn bị cho APEC 2027, và tăng cường hợp tác an ninh.

Sẽ có chuyển dịch chiến lược trong bối cảnh toàn cầu biến động, kinh tế toàn cầu đối mặt với đứt gãy chuỗi cung ứng và cạnh tranh công nghệ, quan hệ kinh tế Nhật Bản - Việt Nam đang tăng cường.

Nhật Bản là siêu cường công nghệ và đang là nền kinh tế đứng hàng thứ ba thế giới năm 2024 với GDP danh nghĩa 4.110 nghìn tỉ USD, theo báo cáo của IMF World Economic Outlook tháng 4/2025.

Quốc gia này đối mặt già hóa dân số (28,4% dân số trên 65 tuổi năm 2025) và tăng trưởng GDP thực tế 0,9% năm 2025, theo Văn phòng Nội các Nhật Bản.

Về các trụ cột của kinh tế nước này, theo bài viết trên Wipo thì Nhật Bản xếp hạng 13 thế giới về sáng tạo, với các bằng sáng chế robot và bán dẫn Ngoài ra, theo JETRO, doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng góp 50% giá trị sản xuất.

Về dự trữ ngoại hối thì tài sản ròng để ở ngoài lớn nhất thế giới: 3.800 nghìn tỉ yên năm 2024, theo Bộ Tài chính Nhật Bản.

Bên cạnh đó, vẫn theo JETRO, FDI Nhật Bản ở nước ngoài đạt 20 nghìn tỉ yên năm 2025.

Vốn Nhật Bản ở Việt Nam

Dòng vốn FDI Nhật Bản vào Việt Nam giai đoạn 2020 - 2025 phản ánh sự dao động nhưng vẫn giữ xu hướng ổn định. Trong giai đoạn này, Nhật Bản thường xuyên nằm trong nhóm 3 nhà đầu tư lớn nhất, dù thứ hạng có thay đổi theo từng năm.

Năm 2025: khoảng 4,5-5 tỉ USD (ước tính sơ bộ dựa trên xu hướng công bố đầu năm 2026).

Trước đó, năm 2020: khoảng 2,5 tỉ USD. Đây là mức suy giảm do tác động trực tiếp của đại dịch COVID-19 làm gián đoạn chuỗi cung ứng và hạn chế di chuyển của nhà đầu tư.

Năm 2021: khoảng 3,9 tỉ USD. Dòng vốn phục hồi rõ rệt, chủ yếu nhờ các dự án năng lượng và công nghiệp quy mô lớn được cấp phép trong nửa cuối năm.

Năm 2022: khoảng 4,9 tỉ USD. Đây là năm tăng trưởng mạnh, Nhật Bản vươn lên nhóm dẫn đầu nhờ các dự án hạ tầng, điện và sản xuất chế tạo.

Năm 2023: khoảng 6,6-6,8 tỉ USD nếu tính cả vốn đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần. Tuy nhiên, nếu chỉ tính riêng cấp mới, con số thấp hơn đáng kể. Sự tăng vọt này đến từ một số dự án năng lượng và bất động sản công nghiệp quy mô lớn.

Năm 2024: khoảng 4,2-4,5 tỉ USD. Dòng vốn chững lại tương đối do bối cảnh toàn cầu thắt chặt tài chính, nhưng vẫn duy trì quy mô ổn định.

Phân tích xu hướng chính:

Chiến lược “China Plus One” (TQ cộng 1) tiếp tục là động lực cốt lõi. Theo các khảo sát doanh nghiệp của JETRO, tỷ lệ doanh nghiệp Nhật có kế hoạch mở rộng tại Việt Nam luôn thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Việt Nam được lựa chọn nhờ chi phí cạnh tranh, vị trí địa lý thuận lợi và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực.

Nếu nhìn vào các dữ liệu trên có thể thấy một điều: công nghiệp chế biến – chế tạo vẫn là lĩnh vực thu hút vốn Nhật Bản lớn nhất tại Việt Nam, nhưng bức tranh đang thay đổi nhanh theo hướng “chất lượng cao hơn, đa ngành hơn”.

Cơ cấu đầu tư đang thay đổi rõ rệt. Nếu giai đoạn trước tập trung vào dệt may hoặc lắp ráp đơn giản, thì hiện nay dòng vốn chuyển mạnh sang điện tử, linh kiện ô tô, sản xuất công nghệ cao và năng lượng (đặc biệt là LNG và năng lượng tái tạo). Điều này phản ánh chiến lược dài hạn thay vì đầu tư ngắn hạn.

Ngọc Trân

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI