Vì một văn kiện chỉ đạo đồng bộ, hiệu lực, khả thi

Toàn văn dự thảo Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thế nào? Ảnh: Internet

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới đầy biến động và yêu cầu nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng, văn kiện vẫn cần được bổ sung một số nội dung trọng yếu nhằm tăng tính thực chất và hiệu lực chỉ đạo. Việc nhận diện đúng những điểm đã làm tốt, đồng thời chỉ ra những vấn đề cần hoàn thiện, là điều kiện quan trọng giúp nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ mới.

Dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV đã thể hiện sự chuẩn bị công phu trong xác định hệ thống nhiệm vụ xây dựng Đảng - lĩnh vực vốn được coi là “then chốt”. Điều nổi bật nhất là dự thảo đã hình thành một tư duy tổng thể, liên thông giữa các lĩnh vực, phản ánh nhận thức sâu sắc của Đảng về vai trò, vị trí của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong bối cảnh mới.

Trước hết, dự thảo trình bày một hệ thống nhiệm vụ đầy đủ, toàn diện và logic, bao trùm các mặt: xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức; công tác tổ chức, cán bộ; dân vận; kiểm tra, giám sát, kỷ luật; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; đổi mới phương thức lãnh đạo. Việc xác định rõ ràng từng trụ cột với nội dung xuyên suốt cho thấy tư duy quản trị Đảng theo hướng hiện đại, hệ thống và minh bạch hơn.

Nổi bật là nhiệm vụ tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng và 40 năm thực hiện Cương lĩnh, nhằm tạo cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc phát triển tư duy lý luận và hoạch định đường lối của Đảng trong thời kỳ mới. Đồng thời là nhiệm vụ nghiên cứu sửa đổi Điều lệ Đảng, phát triển Cương lĩnh.

Tất cả đã minh định bước chuẩn bị chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn trong củng cố nền tảng tư tưởng, lý luận của Đảng. Việc kết hợp tổng kết thực tiễn với nghiên cứu trong nước và quốc tế cho thấy nhận thức rõ ràng rằng, năng lực hoạch định đường lối và dự báo chiến lược là điều kiện tiên quyết của một Đảng cầm quyền.

Trong công tác tư tưởng, dự thảo thể hiện sự nhạy bén khi định hướng đổi mới phương thức tuyên truyền, giáo dục bằng công nghệ số, chủ động chiếm lĩnh không gian mạng - nơi đang diễn ra cuộc cạnh tranh thông tin và giá trị quyết liệt nhất hiện nay. Đây là bước chuyển có ý nghĩa chiến lược, bởi đổi mới công tác tư tưởng không chỉ là phương pháp truyền thống, mà còn là năng lực làm chủ môi trường truyền thông hiện đại.

Song song đó, việc xây dựng chuẩn mực đạo đức cách mạng theo chức vụ, tăng cường nêu gương và giám sát đạo đức công vụ là điểm sáng tiếp theo, tạo tiền đề đưa việc rèn luyện đạo đức vào khuôn khổ thực hiện cụ thể và có thể đánh giá được. Nêu gương trở thành một cơ chế hành động, thay vì chỉ là lời nhắn nhủ, nhắc nhở, cảnh giới.

Ở lĩnh vực tổ chức - cán bộ, văn kiện thể hiện bước tiến mạnh mẽ với việc triển khai cơ sở dữ liệu cán bộ, đánh giá cán bộ xuyên suốt, đa chiều và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm. Đây là các giải pháp thể hiện xu hướng chuyên nghiệp hóa công tác cán bộ, trong đó năng lực, phẩm chất và kết quả thực hiện nhiệm vụ được đo lường một cách khách quan hơn.

Đáng chú ý, công tác kiểm tra – giám sát được định hướng chuyển từ “bị động kiểm tra” sang “chủ động giám sát ngay từ cơ sở”, tạo nền tảng cho cơ chế phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa. Trong lĩnh vực phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, dự thảo tiếp tục thể hiện quyết tâm cao, toàn diện, nhất quán với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Cuối cùng, việc định hướng đổi mới phương thức lãnh đạo bằng công nghệ và dữ liệu số, giám sát kết quả thực thi nghị quyết theo thời gian thực… là bước đi phù hợp với yêu cầu xây dựng Đảng trong thời đại số, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và khoa học trong lãnh đạo của Đảng.

Bên cạnh những điểm sáng nêu trên, nội dung xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong dự thảo CTHĐ vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục cụ thể hóa hơn để đáp ứng đúng yêu cầu mới mà Đại hội XIV đặt ra.

Trước hết, nội hàm của năng lực cầm quyền của Đảng cần được thể hiện nổi bật hơn. Năng lực cầm quyền không chỉ ở khả năng đề ra đường lối đúng mà còn ở năng lực lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực thi, công khai kết quả, chịu trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực trong nội bộ. Việc làm rõ nội dung này sẽ tạo cơ sở để các cấp ủy triển khai đồng bộ, bài bản hơn.

Trong lĩnh vực tư tưởng, văn kiện cần nhấn mạnh rõ nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian số, đặc biệt trước tình trạng thông tin xuyên tạc, tin giả, sản phẩm AI giả mạo. Cùng với đó, cần xác định hệ thống đo lường hiệu quả công tác tư tưởng để bảo đảm tính thực chất và khả năng kiểm chứng.

Về xây dựng Đảng về đạo đức, một điểm quan trọng cần bổ sung nhấn mạnh cơ chế giám sát đạo đức đảng viên bởi Nhân dân, bởi giám sát xã hội, là công cụ mạnh nhất để củng cố niềm tin chính trị. Trách nhiệm nêu gương, đặc biệt của người đứng đầu ở các đơn vị nhạy cảm, cũng cần được nhấn mạnh rõ ràng hơn.

Trong công tác tổ chức - cán bộ, văn kiện cần làm rõ yêu cầu đánh giá cán bộ trên năng lực tạo ra giá trị công và mức độ đáp ứng mục tiêu nhiệm vụ, thay vì chủ yếu dựa vào hồ sơ và quy trình. Đồng thời, cơ chế kiểm soát quyền lực trong quy hoạch, điều động, bổ nhiệm cán bộ cần được nhấn mạnh như một giải pháp trung tâm để ngăn ngừa tiêu cực, lợi ích nhóm.

Đối với nội dung kiểm tra, giám sát, văn kiện cần bổ sung cơ chế phối hợp khép kín giữa kiểm tra của Đảng - thanh tra, kiểm toán - giám sát của Nhân dân. Đồng thời, phải nêu rõ trách nhiệm của tổ chức đảng khi chậm hoặc không khắc phục vi phạm sau kiểm tra.

Tham nhũng đang mở rộng sang không gian số - dữ liệu số với nhiều nguy cơ khó nhận diện bằng phương thức truyền thống. Vì thế, văn kiện cần đề cập những rủi ro mới này và bổ sung nhiệm vụ giải pháp kiểm soát quyền lực thích ứng với mô hình vận hành số.

Cuối cùng, nội dung đổi mới phương thức lãnh đạo cần được nhấn mạnh theo hướng lượng hóa, số hóa và trách nhiệm hóa. Đảng lãnh đạo bằng nghị quyết nhưng phải được cụ thể hóa bằng quy chế, quy trình minh bạch và hệ thống giám sát kết quả theo thời gian thực. Khi phương thức lãnh đạo được cụ thể hóa, năng lực cầm quyền của Đảng mới thực sự được nâng cao.

Tổng thể, dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV đã đặt nền tảng quan trọng cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong nhiệm kỳ mới, với nhiều điểm sáng thể hiện tư duy đổi mới.

Tuy nhiên, việc xem xét bổ sung một số vấn đề cốt lõi: từ năng lực cầm quyền, công tác tư tưởng trên không gian số, giám sát đạo đức, đánh giá cán bộ trên cơ sở năng lực tạo ra giá trị công và kiểm soát quyền lực, đến phòng ngừa tham nhũng trong môi trường số… mang tinh thần góp phần và kỳ vọng nâng cao hiệu lực thực thi của chương trình hành động, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo xung lực mới cho sức mạnh, uy tín của Đảng trong thời kỳ phát triển mới của đất nước.

TS. Bùi Thị Ngọc Trang

GVCC, nguyên Phó Giám đốc Học viện Cán bộ TPHCM