Quản lý chặt an toàn thực phẩm từ bếp ăn đến vỉa hè

Nhiều vụ ngộ độc thực phẩm gây xôn xao

Tại buổi lễ, Phó chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, trong thời gian gần đây, một số vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại bếp ăn trong trường học và cơ sở kinh doanh bánh mì trên địa bàn thành phố gây xôn xao dư luận. Điển hình như bánh mì Cô Bích (phường Hạnh Thông) với 316 người mắc, bánh mì Ngọc Hà (phường Phú Mỹ) khiến 125 người ăn gặp vấn đề an toàn thực phẩm (ATTP), vụ ăn bánh mì trong chuyến tham quan dã ngoại của học sinh Trường THCS Tân Túc hay vụ tại Trường tiểu học Nguyễn Văn Triết. Mỗi vụ việc khiến hàng chục học sinh phải cấp cứu.

TPHCM sẽ siết chặt quản lý an toàn thực phẩm, nhất là đối với thức ăn đường phố - Ảnh minh họa: Quốc Thái

“Sau sáp nhập, địa bàn quản lý mở rộng, phạm vi thống kê được bao quát đầy đủ hơn, nên số liệu ghi nhận có xu hướng tăng. Thực tế này cho thấy nguy cơ mất ATTP vẫn còn tiềm ẩn, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể và hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố” - ông Nguyễn Mạnh Cường nói.

Mặc dù Sở ATTP TPHCM đã có nhiều nỗ lực trong việc tuyên truyền, tập huấn kiến thức cho người liên quan; tăng cường giám sát, kiểm soát nguy cơ, triển khai các biện pháp phòng ngừa ngộ độc và kịp thời xử lý các sự cố phát sinh, nhưng tình hình ngộ độc thực phẩm vẫn có nguy cơ xảy ra. Như vậy, cần phải tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, tập huấn, phối hợp các sở ngành, đoàn thể, tăng cường vai trò giám sát ATTP của địa phương đối với hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố.

Bà Phạm Khánh Phong Lan - Giám đốc Sở ATTP TPHCM - cho biết, bữa ăn bán trú tại trường học và thức ăn vỉa hè, thức ăn nhanh như bánh mì rất khó kiểm soát. Từ khâu lựa chọn nguyên liệu, phụ gia, chất tạo màu, hóa chất, đến thói quen của người làm nghề, nhất là thức ăn đường phố và dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ, chỉ cần một khâu đứt gãy có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Theo bà, với quy mô siêu đô thị hơn 14 triệu dân, Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP của TPHCM nói chung và Sở ATTP nói riêng chọn thức ăn đường phố làm trọng tâm trong tháng hành động về ATTP năm nay, tập trung vào 3 nội dung chính.

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, tăng cường tuyên truyền cho cộng đồng, cả người hành nghề và người dân. Người hành nghề nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, người dân biết lựa chọn và sử dụng thực phẩm đúng cách. Thứ hai, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm, công khai kết quả để cộng đồng có cơ sở lựa chọn, các hình thức xử phạt phải mang tính răn đe. Mở rộng đối tượng, danh mục kiểm tra dựa trên đánh giá nguy cơ, bảo đảm kiểm tra thực chất, khắc phục tình trạng xử lý chậm làm giảm hiệu quả.

Thứ ba, tập trung phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và xử lý hiệu quả. Ngộ độc thực phẩm xảy ra là hệ quả của công tác phòng ngừa chưa tốt. Vì vậy, tiếp tục rà soát, tập huấn, kiểm tra trường học, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn; tăng cường nguồn thông tin để xử lý kịp thời.

Không có “vùng cấm” trong xử lý

Trước thực tế trên, UBND TPHCM kiến nghị Bộ Y tế và các bộ, ngành: tổ chức một cơ quan quản lý ATTP tại trung ương trực thuộc bộ chuyên ngành và thành lập sở ATTP tại địa phương, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước khi thực hiện việc kiểm tra và tăng cường thực thi pháp luật của các bộ ngành liên quan; bảo đảm tính nhất quán của hệ thống, tính thống nhất của các biện pháp kiểm soát ATTP trong toàn bộ chuỗi thực phẩm cả nước.

Thực hiện quản lý ATTP theo chuỗi giá trị sản phẩm. Trong đó, khâu sản xuất, sơ chế ban đầu, khai thác, kiểm soát giết mổ... tuân thủ theo quy định của pháp luật liên quan nhằm tận dụng được nguồn lực sẵn có, tránh chồng chéo chức năng nhiệm vụ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Xây dựng và triển khai các biện pháp phòng ngừa từ khâu sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh đối với nguyên liệu, phụ gia thực phẩm và chất hỗ trợ sử dụng trong chế biến, sản xuất thực phẩm có khả năng sử dụng sai mục đích, dễ bị lạm dụng thành các chất nguy hại.

TPHCM cũng kiến nghị Bộ Y tế xem xét, bổ sung nội dung “Quy định cụ thể nhóm, hàm lượng và mức giới hạn phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm sử dụng trong nguyên liệu thực phẩm, chế biến và sản xuất thực phẩm”. Việc này nhằm giúp cơ quan quản lý ATTP có đủ căn cứ pháp lý để xác lập và xử lý vi phạm.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, công tác bảo đảm ATTP đóng vai trò quan trọng, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn tác động tới sự phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh chính trị và quan hệ quốc tế. “Vì vậy, cần phải xem ATTP là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, không phải chỉ trong một giai đoạn hay một chiến dịch” - bà khẳng định.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, việc kiểm soát các hộ kinh doanh cá thể, thức ăn đường phố và các sàn thương mại điện tử nhỏ lẻ đang tiềm ẩn mối nguy do tính chất phân tán và khó truy xuất nguồn gốc, dẫn đến không kịp thời ngăn chặn số người mắc gia tăng. Chính vì vậy, việc giám sát chặt chẽ các chuỗi cung ứng, đồng thời nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ của các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố đóng vai trò rất quan trọng.

Bộ trưởng đánh giá, TPHCM chọn chủ đề liên quan đến dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ và thức ăn đường phố trong tháng hành động vì ATTP là sát với thực tiễn. Trên cơ sở đó có những giải pháp tập trung xử lý, thu hút sự tham gia của cộng đồng, nhất là người sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực liên quan.

“Cần chuyển đổi tư duy quản lý nhỏ lẻ theo từng ngành sang quản lý theo chuỗi giá trị hàng hóa, từ khâu sản xuất đến khi thực phẩm lên bàn ăn của người dân. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và tăng cường phối hợp liên ngành để kiểm soát hiệu quả hàng giả, hàng kém chất lượng. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân; tăng cường kiểm tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm các vi phạm và không có vùng cấm” - Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

Phạm An