Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Phải làm sao để quét mã QR, chuyển khoản phải đến từng hộ kinh doanh và chợ dân sinh

Nhìn lại hành trình từ năm 2019 đến nay, Phó Thủ tướng đánh giá xã hội đã có một bước tiến lớn trong thói quen tiêu dùng. Nếu như trước đây, mục tiêu mới dừng lại ở việc khuyến khích người dân chuyển từ tiêu tiền mặt sang quẹt thẻ, chuyển khoản, thì nay mục tiêu lớn hơn là xây dựng một môi trường thanh toán thông minh, an toàn, lấy người dân làm trung tâm.

Hiện nay, việc thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành "sợi dây" kết nối mọi hoạt động đời sống: từ đi chợ, mua sắm trên mạng, cho đến trả tiền điện nước, học phí, viện phí, đi xe bus và làm thủ tục hành chính công.

Theo chiến lược quốc gia, mục tiêu đến năm 2030 là 95% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng. Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, tính đến cuối năm 2025, con số này đã đạt 88,96%. Lượng tiền giao dịch qua mạng cũng tăng trưởng vượt bậc, cho thấy Việt Nam đang đi đúng hướng.

Ông Nguyễn Văn Thắng - Phó thủ tướng chính phủ - phát biểu định hướng - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng thẳng thắn chỉ ra những trăn trở mang tính dân sinh cần phải giải quyết ngay. Ở thành phố lớn, ra ngõ là gặp mã QR, nhưng ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, việc này vẫn chưa phổ biến. Nhóm đối tượng này còn gặp nhiều bỡ ngỡ, hạn chế khi tiếp cận các công nghệ, ứng dụng thanh toán trên điện thoại.

Trong khi đó, tội phạm mạng ngày càng tinh vi, đòi hỏi hạ tầng ngân hàng phải an toàn tuyệt đối để người dân yên tâm gửi và tiêu tiền.

Để đạt được các mục tiêu lớn vào năm 2030, Phó Thủ tướng đã đưa ra các chỉ đạo sát sao, hướng tới người dân.

Khuyến khích các ngân hàng, ví điện tử có các chính sách miễn, giảm phí mở tài khoản, duy trì thẻ, đặc biệt ưu tiên cho người có công với cách mạng, người nghèo.

Yêu cầu các địa phương phải có giải pháp thực tế để "bình dân hóa" dịch vụ tài chính. Làm sao để từ bà bán rau, chú xe ôm đến các hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại các chợ quê, chợ dân sinh đều có thể dễ dàng dùng mã QR, ví điện tử để giao dịch.

Ngân hàng Nhà nước và các công ty công nghệ phải liên tục nâng cấp phần mềm, bảo mật thông tin và hướng dẫn người dân cách dùng an toàn.

“Các cơ quan báo chí cần tuyên truyền bằng hình thức gần gũi, "cầm tay chỉ việc" để người dân hiểu rõ lợi ích, biết cách phòng tránh lừa đảo, từ đó hình thành nét văn hóa tiêu dùng văn minh, không tiền mặt” – Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo.

Ông Nguyễn Lộc Hà - Phó chủ tịch thường trực UBND TPHCM

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Lộc Hà (Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM) nhấn mạnh: Khi người dân và du khách có thể trả tiền nhanh chóng, an toàn, tiện lợi ở bất kỳ đâu và bất kỳ lúc nào, chi phí sẽ rẻ hơn, mua sắm vui vẻ hơn. Điều này chính là "thỏi nam châm" kích thích mọi người chi tiêu, đi du lịch, vui chơi giải trí nhiều hơn.

Đối với một siêu đô thị như TPHCM, việc này cực kỳ quan trọng để kích cầu sức mua và thúc đẩy kinh tế phát triển.

TPHCM là cửa ngõ đón hàng triệu khách quốc tế và trong nước mỗi năm. Thanh toán thông minh, không dùng tiền mặt đã mở ra cơ hội vàng cho ngành du lịch và mua sắm của Thành phố.

Khách du lịch giờ đây không còn nỗi lo phải đổi tiền mặt, sợ tiền túi hay cầm theo ví dày cộm. Từ nhà hàng lớn cho đến các dịch vụ trải nghiệm, họ chỉ cần một chiếc điện thoại là có thể thanh toán trong "vài nốt nhạc". Chính sự tiện lợi này đã góp phần tạo nên cú hích lớn.

Theo đó, nhờ những trải nghiệm tiêu dùng thông minh và hiện đại, chỉ riêng năm 2025, TPHCM đã đón tới 8,6 triệu lượt khách quốc tế (tăng mạnh hơn 40%) và 46 triệu lượt khách trong nước (tăng 20%), mang về doanh thu kỷ lục 278.566 tỉ đồng.

Bên cạnh đó, TPHCM hiện là "đầu tàu" về mua sắm trực tiếp lẫn trực tuyến (thương mại điện tử), chiếm tới 1/3 tổng doanh thu bán hàng qua mạng của cả nước nhờ hệ sinh thái các sàn mua sắm vô cùng phong phú.

Đông đảo người dân tham gia Lễ hội Tài chính số

Tuy nhiên, bên cạnh các doanh nghiệp lớn, ông Nguyễn Lộc Hà cũng nhắc đến một lực lượng kinh tế vô cùng gần gũi với đời sống dân sinh: 345.000 doanh nghiệp và khoảng 361.000 hộ kinh doanh nhỏ lẻ (quán ăn, cửa hàng tạp hóa, tiểu thương các chợ...). Đây là những nơi trực tiếp tiếp xúc và phục vụ khách du lịch hằng ngày hằng giờ.

Dù vậy, thực tế hiện nay nhiều hộ kinh doanh nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc quản lý tiền nong, tính toán doanh thu hằng ngày, khó tiếp cận các nguồn vốn vay ngân hàng để mở rộng buôn bán, còn bỡ ngỡ, chưa biết cách ứng dụng công nghệ vào cửa hàng của mình.

“Chính vì thế, việc phổ cập thanh toán số, hướng dẫn các hộ kinh doanh nhỏ lẻ biết cách dùng mã QR, ví điện tử không chỉ giúp họ bán hàng cho khách du lịch dễ dàng hơn, mà còn là chìa khóa để họ quản lý dòng tiền tốt hơn, dễ vay vốn và phát triển bền vững hơn trong tương lai” – ông Nguyễn Lộc Hà nói.

Thanh Hoa