Nhạc Việt chậm lại để đi xa

Từ nghe nhanh đến nghe lâu

Nhìn từ Làn Sóng Xanh - giải thưởng phản ánh đời sống của nhạc trẻ và thị trường đại chúng, có thể thấy nhạc Việt không còn vận hành theo xu hướng ưu tiên tốc độ và hiệu ứng tức thời, cho ra đời những sản phẩm nhanh đến, nhanh quên. Nhạc pop vẫn là dòng chảy chính nhưng không đơn điệu. Những sản phẩm được ưa chuộng cho thấy xu hướng pha trộn giữa pop “lai” R&B, hip-hop, disco-funk… Đặc biệt, xu hướng nổi trội nhất của âm nhạc thời gian gần đây là chất liệu dân gian được làm mới bằng tư duy hiện đại.

MV Made in Vietnam kể câu chuyện văn hóa Việt bằng hình ảnh, nơi truyền thống được đặt trong nhịp chuyển động và đối thoại với hiện tại - Nguồn ảnh: Alien Media

Các yếu tố bản sắc không còn xuất hiện như gia vị cộng thêm mà dần trở thành cấu trúc chính của tác phẩm. Sự đón nhận của khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ, với các ca khúc mang tinh thần văn hóa, lịch sử, ngôn ngữ Việt theo cách tự nhiên cho thấy thị trường âm nhạc đã chủ động hơn trước tác động của trào lưu quốc tế.

Giai điệu, nhịp điệu, cách xử lý ngôn ngữ ở Bắc Bling của Hòa Minzy được xây dựng trên nền âm hưởng dân gian Bắc Bộ nhưng vận hành bằng tư duy pop hiện đại. Made in Vietnam của DTAP tiếp cận văn hóa Việt từ góc nhìn niềm tự hào của thế hệ trẻ. MV lồng ghép 7 làn điệu dân ca, chắt lọc và kết nối những giá trị tinh túy của âm nhạc truyền thống trong cấu trúc một ca khúc pop-rap quen thuộc, cho thấy truyền thống hoàn toàn có thể sống trong ngôn ngữ âm nhạc đương đại.

Tương tự, những dự án gần đây của Phương Mỹ Chi giới thiệu chất liệu truyền thống bằng ngôn ngữ âm nhạc đương đại, từ hòa âm, tiết tấu đến cách kể chuyện, giúp chất dân gian trong các ca khúc của cô có khả năng đối thoại trực tiếp với khán giả thế hệ Z. Bản sắc trở thành chiến lược sáng tạo để nhạc Việt đứng vững và tỏa sáng trong dòng chảy toàn cầu.

Phương Mỹ Chi hát Chopsticks tại chung kết Sing! Asia 2025

Trào lưu đi qua, bản sắc ở lại

Nếu Làn Sóng Xanh phản ánh nhịp chuyển động nhanh của nhạc số và xu hướng trẻ, những đề cử của giải Mai Vàng lại cho thấy một lát cắt khác. Khán giả hôm nay không chỉ tìm kiếm cái mới mà ưu tiên những ca khúc tạo được kết nối cảm xúc, dễ đồng cảm và có đời sống lâu dài. Sự gần gũi trong ca từ, câu chuyện gắn với đời sống hằng ngày và hình ảnh nghệ sĩ tích cực trở thành yếu tố trung tâm, thậm chí quan trọng hơn độ phá cách hay hiệu ứng nhất thời.

MV Lãng đãng được yêu thích bởi những chiêm nghiệm về hành trình đi tìm sự bình yên giữa cuộc đời nhiều thử thách của rapper Đen Vâu. Ảnh: Êkip Đen Vâu

Trong bối cảnh đời sống nhiều biến động, bên cạnh chức năng giải trí, âm nhạc còn được kỳ vọng trở thành nguồn an ủi, kết nối và tạo cảm giác tin cậy. Khán giả có thể tò mò trước cái mới nhưng vẫn gắn bó lâu dài với những nghệ sĩ cho họ cảm giác ấm áp, sẻ chia và bền bỉ.

Nhiều gương mặt trẻ xuất hiện trong bức tranh này không nhờ chiêu trò hay hiệu ứng mạng xã hội ngắn hạn mà nhờ quá trình tích lũy. Điều đó cho thấy một thực tế của thị trường ca nhạc hôm nay: thuật toán có thể giúp sự nổi tiếng đến nhanh nhưng sự tin tưởng của khán giả mới giữ nghệ sĩ tồn tại lâu.

Từ bức tranh này, có thể hình dung triển vọng của nhạc Việt trong thời gian tới. Âm nhạc nhiều khả năng sẽ tiếp tục chậm lại theo hướng chắc chắn hơn, ít chạy theo trào lưu, chú trọng bản sắc, đầu tư dài hơi cho dự án và hình ảnh.

Thay vì câu hỏi “Ai đang nổi?”, thị trường dường như đang chuyển sang câu hỏi: “Ai là người có thể đi tiếp dài lâu?”.

Thiên Bảo