Đề xuất đổi đất Bến xe Miền Đông để đầu tư mở rộng trục Hàng Xanh - Bình Triệu

Dự án do liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TPHCM (CII) và Công ty TNHH Đối tác Công tư CII đề xuất với Sở Tài chính kiến nghị UBND TPHCM.

Theo đề xuất, dự án có quy mô khoảng 26,8ha, tập trung giải quyết các điểm nghẽn giao thông kéo dài nhiều năm tại khu vực Hàng Xanh - Bình Triệu, nơi giao cắt của nhiều trục huyết mạch như Quốc lộ 13, Đinh Bộ Lĩnh và Xô Viết Nghệ Tĩnh.

Khu vực đường Đinh Bộ Lĩnh, cầu Bình Triệu gần Bến xe Miền Đông thường xuyên bị kẹt xe - Ảnh: Nguyễn Văn

Mục tiêu cốt lõi là tách biệt luồng giao thông liên vùng và nội đô, giảm xung đột dòng xe, tăng năng lực thông hành và xóa các “điểm nóng” ùn tắc. Đáng chú ý, dự án định hướng khai thác không gian ngầm để bố trí các công trình công cộng như bến xe buýt, đồng thời phát triển các khối thương mại tập trung gắn với tái định cư tại chỗ.

Dự án sẽ mở rộng các tuyến đường hiện hữu kết hợp xây dựng đường trên cao dọc trục Đinh Bộ Lĩnh - Xô Viết Nghệ Tĩnh - Quốc lộ 13, hình thành làn xe tốc độ cao. Cải tạo nút giao Hàng Xanh thành nút giao khác mức, đa tầng nhằm đảm bảo lưu thông liên tục. Xây dựng cầu Bình Triệu 3, tăng năng lực vượt sông Sài Gòn và đồng bộ với quy mô mở rộng Quốc lộ 13. Phát triển khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng, đảm bảo an sinh cho người dân.

Toàn cảnh Bến xe Miền Đông hiện hữu - Ảnh: Nguyễn Văn

Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 10.214 tỉ đồng, trong đó nhà đầu tư dự kiến tham gia hơn 8.000 tỉ đồng; ngân sách nhà nước khoảng 2.191 tỉ đồng, chủ yếu dành cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Điểm đáng chú ý trong đề xuất là phương thức thanh toán hợp đồng BT, sử dụng quỹ đất của Bến xe Miền Đông hiện hữu. Đây được xem là khu đất có giá trị cao, nằm tại vị trí chiến lược. Hiện bến xe vẫn còn hoạt động phục vụ các tuyến đi các tỉnh Tây Nguyên.

Theo Sở Xây dựng TPHCM, việc cải tạo khu vực Hàng Xanh - Bình Triệu là cấp bách, nhằm đồng bộ với dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 dự kiến khởi công vào tháng 1/2027 và hoàn thành cuối năm 2028. Nếu không triển khai đồng thời, nguy cơ xuất hiện “nút thắt cổ chai” là rất lớn, làm giảm hiệu quả toàn tuyến.

Đường Xô Viết Nghệ Tĩnh từ nút giao Hàng Xanh - Ảnh : Nguyễn Văn

Dự án cũng được kỳ vọng tăng cường kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực cửa ngõ phía Đông Bắc, đồng thời góp phần chỉnh trang đô thị tại các phường Gia Định, Bình Thạnh, Hiệp Bình.

Theo Sở Tài chính, đề xuất của liên danh nhà đầu tư có một phần trùng với các dự án đang được nghiên cứu trước đó. Tuy nhiên, căn cứ quy định của Luật PPP, dự án đủ điều kiện để giao nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất. Việc “đổi đất lấy hạ tầng” được kỳ vọng giúp thành phố huy động nguồn lực ngoài ngân sách, đẩy nhanh tiến độ đầu tư các công trình cấp bách mà không tạo áp lực lớn lên ngân sách.

Do vậy, Sở Tài chính kiến nghị UBND TPHCM giao liên danh nhà đầu tư nghiên cứu, lập đề xuất dự án theo hình thức PPP. Dừng các đề án trước đó của Sở Xây dựng và Ban Giao thông để tránh chồng chéo. Tổ chức bàn giao hồ sơ nghiên cứu, đảm bảo không sử dụng ngân sách để thanh toán chi phí tư vấn đã thực hiện.

Tứ Quý