Âm nhạc thăng hoa nhưng môi trường phải trả giá

“Núi” rác sau nhưng đêm nhạc hoành tráng

Cách đây nhiều năm, lễ hội âm nhạc Coachella tại Mỹ từng gây sốc khi công bố trong 3 ngày diễn ra, đã có khoảng 600 tấn rác xuất hiện tại sự kiện, tạo gánh nặng cho ban tổ chức trong khâu xử lý. Phần lớn rác thải là nhựa và bao bì dùng 1 lần.

Đêm nhạc Anh trai say hi thu hút hàng chục ngàn khán giả mỗi đêm diễn - Nguồn ảnh: BTC

Các nghiên cứu chỉ ra trung bình mỗi khán giả tạo ra khoảng 0,5 - 1kg rác bao gồm ly nhựa, bao bì thức ăn, vé giấy và các vật dụng dùng 1 lần. Trong số đó, chỉ khoảng 20% lượng rác được tái chế. Không chỉ rác thải, các buổi hòa nhạc có thể thải ra 2.000-3.000 tấn CO₂, phần lớn đến từ việc di chuyển của khán giả, nghệ sĩ và đội ngũ sản xuất.

Vì những tác động quá lớn đến môi trường, ban tổ chức các đêm nhạc bắt đầu lưu tâm đến việc giảm lượng phát thải bằng cách sử dụng vé điện tử, ly tái sử dụng; giảm các sản phẩm nhựa dùng 1 lần, ưu tiên chất liệu thân thiện với môi trường.

Trong chuyến lưu diễn Music of the Spheres World Tour của ban nhạc Coldplay, nhóm đặt mục tiêu giảm 50% lượng khí thải, năng lượng so với những chuyến lưu diễn trước đó. Hay ca sĩ Billie Eilish từng yêu cầu các địa điểm tổ chức đêm nhạc của cô giảm sử dụng nhựa dùng 1 lần, đồng thời khuyến khích khán giả mang theo chai nước cá nhân. Cô còn hợp tác với nhiều tổ chức môi trường để đặt tại khu vực sân khấu những quầy thông tin về biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường.

Những nỗ lực trên rất đáng ghi nhận nhưng vẫn khá hiếm hoi. Với đêm nhạc của các nghệ sĩ lớn như Taylor Swift, Beyoncé, Justin Bieber..., để đảm bảo chất lượng âm thanh, đơn vị tổ chức thường phải vận chuyển hàng trăm tấn thiết bị qua nhiều châu lục, tiêu tốn lượng nhiên liệu khổng lồ. Và rác thải sau những đêm nhạc ấy vẫn trở thành bài toán chưa có lời giải triệt để.

Áp lực hạ tầng khi concert bùng nổ

Vài năm trở lại, công nghiệp trình diễn tại Việt Nam phát triển đột phá với nhiều sự kiện âm nhạc hoành tráng, thu hút hàng chục ngàn người tham gia. Trong năm 2025, có thời điểm tại TPHCM chỉ trong 1 đêm đã diễn ra cùng lúc 6 concert.

Với số lượng khán giả quá lớn, các đêm nhạc trong nước cũng chịu áp lực phát thải tương tự những concert quốc tế. Những đêm nhạc như Anh trai say hi, Anh trai vượt ngàn chông gai…, sau khi khán giả ra về thường để lại ly nhựa, chai nhựa, giấy… cùng nhiều loại rác sinh hoạt khác.

Đêm nhạc Anh trai say hi thu hút hàng chục ngàn khán giả mỗi đêm diễn - Nguồn ảnh: BTC Đêm nhạc Anh trai say hi thu hút hàng chục ngàn khán giả mỗi đêm diễn - Nguồn ảnh: BTC

Bên cạnh vấn đề rác thải, ngành tổ chức concert tại Việt Nam còn đối mặt áp lực về hạ tầng. Hệ thống thiết bị âm thanh, ánh sáng trong nước chưa đáp ứng hoàn toàn tiêu chuẩn quốc tế buộc nhiều chương trình phải nhập thiết bị từ nước ngoài làm tăng chi phí vận chuyển, phát thải và giá vé. Ngoài ra, các vấn đề như giao thông, bãi đậu xe, vệ sinh công cộng và xử lý rác thải đều trở thành bài toán lớn.

Tại buổi gặp mặt giữa lãnh đạo TPHCM và các đơn vị, nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giải trí đầu năm 2026, bà Bùi Việt Hà - Giám đốc đối ngoại Tập đoàn Yeah1, đơn vị đứng sau thành công của Anh trai vượt ngàn chông gai - cho biết nhiều năm trước, khán giả Việt sang Hàn Quốc để xem thần tượng nhưng hiện nay có xu hướng ngược lại. Điều đó cho thấy công nghiệp trình diễn tại Việt Nam đang phát triển theo hướng tích cực.

“Ở Hà Nội hay TPHCM, các concert phải tổ chức tại các khu đô thị vì chúng ta chưa có những trung tâm để tổ chức đêm nhạc quy tụ 50.000, 70.000 hay 100.000 người, xa hơn là 150.000 người. Rất may khi có những khu đô thị đủ sức để tổ chức những đêm nhạc vài chục ngàn khán giả nhưng đó không phải là nơi để tổ chức chuyên nghiệp” - bà Bùi Việt Hà cho biết.

Từ việc thiếu những trung tâm tổ chức sự kiện chuyên nghiệp, việc đảm bảo các tiêu chuẩn xanh tại một đêm nhạc cũng khó thực hiện ngay. Trong đề án phát triển công nghiệp văn hóa, TPHCM dự kiến triển khai xây dựng, cải tạo nhiều công trình nhằm phục vụ các hoạt động trình diễn, thi đấu thể thao, trưng bày, triển lãm... Một số công trình đáng chú ý gồm: khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc, trung tâm biểu diễn nghệ thuật Lao động A - B, nhà hát Gia Định, trung tâm văn hóa - nghệ thuật TPHCM...

Trước khi các công trình thành hình và thành phố có nhiều trung tâm tổ chức sự kiện đạt chuẩn, concert “xanh” có thể bắt đầu từ việc ban tổ chức kêu gọi khán giả sử dụng chai, ly tái sử dụng, vé điện tử thay cho vé in, để rác đúng nơi quy định. Đồng thời, đơn vị tổ chức có thể sử dụng tiết kiệm nguồn điện, khuyến khích khán giả sử dụng phương tiện công cộng... Những biện pháp trên không chỉ bảo vệ môi trường, tài nguyên mà còn giúp ngành âm nhạc tạo dựng giá trị bền vững.

An Trịnh