Ứng dụng robot, giảm mạnh biến chứng ung thư thực quản

Ngày 16/4, Bệnh viện Chợ Rẫy TPHCM đã Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026. Tại hội nghị, PGS.TS.BS Lâm Việt Trung - Phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy - đã trình bày báo cáo về ứng dụng robot trong điều trị ung thư thực quản.

Đây được xem là bước tiến lớn trong ngành ngoại khoa bởi điều trị ung thư thực quản từ lâu được xem như là thách thức do vị trí nằm sâu trong lồng ngực, gần tim và mạch máu lớn cũng như các dây thần kinh quan trọng.

PGS.TS.BS Lâm Việt Trung báo cáo tại hội nghị - Ảnh: Phạm An

Theo bác sĩ Việt Trung, trước đây, với phẫu thuật mổ mở, tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật ung thư thực quản có thể lên đến hơn 60%, tỉ lệ tử vong dao động 30–40%. Ngay cả phẫu thuật nội soi dù ít xâm lấn hơn nhưng vẫn bị hạn chế bởi hình ảnh 2D và dụng cụ kém linh hoạt, khiến việc xử lý các vùng hẹp, đặc biệt là nạo vét hạch quanh dây thần kinh, gặp nhiều rủi ro.

Từ khi có robot phẫu thuật, bác sĩ có thể quan sát hình ảnh 3D với độ phân giải cao, các cánh tay robot có độ linh hoạt vượt trội, giúp thao tác chính xác trong không gian hẹp. Đặc biệt, khả năng loại bỏ rung tay giúp các đường mổ đạt độ chính xác cao, giảm thiểu tối đa sai sót trong quá trình phẫu thuật.

“Từ khi triển khai hệ thống robot, kết quả điều trị ung thư thực quản đã cải thiện rõ rệt. Nghiên cứu trên hơn 100 ca cho thấy nhóm phẫu thuật bằng robot đạt tỷ lệ nạo vét hạch 100%. Tỉ lệ biến chứng kéo dài giảm xuống còn 6,9%, người bệnh hồi phục nhanh, ăn uống tốt hơn và hạn chế các di chứng như khàn tiếng hay trào ngược”, bác sĩ Lâm Việt Trung chia sẻ.

Ê-kíp bác sĩ sử dụng robot phẫu thuật ung thư thực quản kết hợp đại tràng cho người bệnh

Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả đạt được, triển khai robot trong điều trị còn nhiều khó khăn, đòi hỏi chi phí cao và thời gian đào tạo kỹ thuật viên khá dài. Song, do hiệu quả và độ an toàn trong điều trị, cải thiện chất lượng sống cho người bệnh, phẫu thuật robot vẫn được xem là hướng đi cần thực hiện.

Phát biểu tại hội nghị, bác sĩ CK2 Phạm Thanh Việt - Giám đốc điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy - cho biết, những năm gần đây, y học thế giới và Việt Nam đã có nhiều bước tiến vượt bậc, từ chẩn đoán hình ảnh, sinh học phân tử đến điều trị cá thể hóa. Những thành tựu này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn kéo dài tuổi thọ, cải thiện chất lượng sống cho người dân.

Đáng chú ý, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong thực hành y khoa. Các mô hình hỗ trợ chẩn đoán, phân tích dữ liệu lớn và thiết bị thông minh ngày càng trở thành công cụ quan trọng trong lâm sàng.

Bác sĩ CK2 Phạm Thanh Việt cho biết Bệnh viện Chợ Rẫy định hướng đẩy mạnh khoa học công nghệ - Ảnh: BVCC

Trên cơ sở đó, Bệnh viện Chợ Rẫy định hướng đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng AI trong khám chữa bệnh nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

“Hội nghị khoa học thường niên của bệnh viện không chỉ là dịp để các bác sĩ, chuyên gia chia sẻ, cập nhật kiến thức mà còn là diễn đàn học thuật uy tín, kết nối các nhà khoa học, bác sĩ trong và ngoài nước, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và mở rộng hợp tác quốc tế”, bác sĩ Việt chia sẻ.

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá cao vai trò điều trị của Bệnh viện Chợ Rẫy. Bên cạnh đó, bệnh viện không chỉ là cơ sở điều trị tuyến cuối mà còn là trung tâm đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật hàng đầu. Đồng thời, ông nhấn mạnh yêu cầu đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn, với mục tiêu “bước chân ra khỏi nhà là có thể tiếp cận dịch vụ y tế”.

Vì vậy, ngành y tế cần chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, đẩy mạnh lập hồ sơ sức khỏe cá nhân, tổ chức khám sức khỏe định kỳ và phát triển hệ thống y tế cơ sở. Trong đó, việc xây dựng trạm y tế thành đơn vị sự nghiệp hoàn chỉnh, đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị và đặc biệt là nhân lực là nhiệm vụ cấp thiết.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại hội nghị - Ảnh: BVCC

Trong bối cảnh chuyển đổi số, khoa học công nghệ tiếp tục là động lực quan trọng của ngành y tế, đặc biệt trong ứng dụng AI, công nghệ cao vào chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh viện. Thứ trưởng đề nghị ngành y tế tập trung nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là đội ngũ cán bộ trẻ.

Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 do Bệnh viện Chợ Rẫy tổ chức quy tụ khoảng 1.000 chuyên gia trong và ngoài nước, với một phiên toàn thể và 38 phiên chuyên đề, hơn 400 báo cáo khoa học, bao phủ hầu hết các lĩnh vực từ lâm sàng, cận lâm sàng, dược, điều dưỡng đến công tác xã hội. Đây là diễn đàn học thuật quan trọng, góp phần thúc đẩy đổi mới, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và phát triển bền vững hệ thống y tế Việt Nam.

Phạm An