TPHCM phát triển y tế chuyên sâu để dẫn đầu Đông Nam Á

Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM - cho biết: Tổ chức Y tế thế giới từng dự báo sau đại dịch COVID-19, nhiều hệ thống y tế trên thế giới sẽ gặp khó khăn nghiêm trọng, thậm chí sụp đổ. Trong bối cảnh đó, điều rất đáng mừng là y tế TPHCM không những đứng vững mà còn tiếp tục phát triển.

Phóng viên: Thời gian qua, TPHCM đã đầu tư mạnh mẽ về cơ sở hạ tầng y tế, ông đánh giá như thế nào về sự chuyển biến này?

Ông Tăng Chí Thượng: Trước đây, khi hạ tầng còn thiếu thốn, việc phát triển chuyên môn tại các bệnh viện gặp nhiều khó khăn. Nhưng hiện nay, nhiều công trình và cơ sở hạ tầng y tế của thành phố như bệnh viện, trung tâm y tế đã được đầu tư xây dựng, nâng cấp khá đồng bộ. Y tế cơ sở được củng cố, y tế dự phòng được tăng cường. Điển hình là Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM đã được thành phố phê duyệt đề án nâng cao năng lực, hướng tới ứng dụng công nghệ hiện đại trong dự báo, giám sát và kiểm soát dịch bệnh. Song song đó là phát triển mạng lưới cấp cứu, giúp người dân được cấp cứu kịp thời hơn so với nhiều năm trước.

Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM - Ảnh: Phạm An

Về kỹ thuật y tế chất lượng cao, kỹ thuật chuyên sâu, thành phố tập trung phát triển đồng bộ các lĩnh vực như ung thư, sản khoa, nhi khoa… theo hướng kết nối đồng bộ từ bệnh viện chuyên khoa tuyến cuối đến tuyến đầu, và cả hệ thống phòng khám. Ví dụ, mạng lưới phòng chống ung thư được xây dựng từ Bệnh viện Ung Bướu TPHCM đến các bệnh viện tuyến dưới nhằm giảm tải cho tuyến cuối.

Điều này tạo ra thuận lợi để TPHCM tiếp tục phát triển y tế chuyên sâu, đào tạo nhân lực chất lượng cao. Qua đó nâng cao chất lượng, thu hút nhiều người dân chủ động đi khám, chữa bệnh. Tôi tin rằng thời gian tới, số lượng người bệnh phải ra nước ngoài điều trị sẽ giảm đáng kể, bởi hầu hết bệnh và kỹ thuật chuyên sâu, ngành y tế TPHCM đều có thể thực hiện được.

* Để làm được điều trên sẽ là một khó khăn lớn, nhất là sau sáp nhập?

- Trong bối cảnh mới, y tế cơ sở cần được đầu tư mạnh mẽ hơn nữa, cả về hạ tầng lẫn nhân lực, để rút ngắn khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân. Khi hệ thống y tế được củng cố đồng bộ từ cơ sở đến chuyên sâu, tôi tin rằng mục tiêu đưa y tế TPHCM vươn tầm khu vực và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân hoàn toàn khả thi.

TPHCM đang đề xuất mở thêm cơ sở 2 của các bệnh viện đầu ngành tại khu vực Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, để giảm tải cho bệnh viện trung tâm, giúp người dân địa phương được thụ hưởng dịch vụ y tế toàn diện, chất lượng cao. Đến nay, Trung tâm Y tế Đặc khu Côn Đảo, Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 tại Cần Giờ đang hoạt động hiệu quả, người dân tin tưởng, minh chứng cho nỗ lực “không để ai bị bỏ lại phía sau” của thành phố.

Mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe ít nhất 1 lần mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030 là thách thức lớn. Không phải là việc khám sức khỏe, mà là quản lý và theo dõi tình trạng sức khỏe của từng người dân. Bắt buộc phải triển khai hiệu quả sổ sức khỏe điện tử, gắn với VNeID, và xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe dùng chung của thành phố. Điều này thể hiện sự chuyển đổi từ tư duy điều trị sang phòng bệnh, hướng đi rất tích cực, cần quyết tâm thực hiện.

* TPHCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm y tế hàng đầu Đông Nam Á. Theo ông, yếu tố nào quyết định khả năng hiện thực hóa điều này?

- Tham khảo kinh nghiệm của Singapore, Thái Lan… những nước có dịch vụ y tế phát triển và thu hút đông người bệnh quốc tế, điểm chung của các nước này là có cơ sở hạ tầng hiện đại, và chú trọng đào tạo nhân lực y tế chuyên sâu. Như Singapore mời các trường đại học y khoa lớn trên thế giới mở cơ sở đào tạo ngay tại đất nước họ để nhân lực được học tại chỗ. Còn Thái Lan gửi bác sĩ sang các nước có nền y tế phát triển để học tập.

Yếu tố quan trọng nhất là phát triển nhân lực y tế chất lượng cao, cũng là mục tiêu mà thành phố đã quan tâm từ rất lâu. Thực tế, các bệnh viện đầu ngành cũng đã triển khai nhiều hình thức đào tạo nhân lực như gửi chuyên gia ra nước ngoài học tập, hay mời chuyên gia quốc tế đến chuyển giao kỹ thuật, phối hợp nghiên cứu khoa học.

Bác sĩ Bệnh viện Bình Dân không chỉ làm chủ kỹ thuật mổ robot mà còn chuyển giao cho các nước - Ảnh: Phạm An

Riêng Sở Y tế TPHCM đã tham mưu cho thành phố xây dựng đề án đào tạo nhân lực y tế chất lượng cao, dự kiến sẽ trình vào cuối năm nay. Theo đó, thành phố sẽ ưu tiên đào tạo đội ngũ bác sĩ nội trú, là những sinh viên y khoa tốt nghiệp loại khá trở lên, phải qua các vòng thi tuyển được kiểm soát chặt chẽ để tiếp tục đào tạo sâu về thực hành, cũng như kiến thức chuyên sâu.

Những năm qua, các bệnh viện đầu ngành thường xuyên tuyển dụng bác sĩ nội trú, nhưng còn bị động. Khi đề án được triển khai, ngành y tế sẽ chủ động hơn trong đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực này, đặc biệt cho các bệnh viện chuyên khoa.

Bên cạnh đó, phát triển hệ thống đại học phải kết nối với thế giới, đạt chuẩn về đào tạo quốc tế. Hiện nay, Trường đại học Y Dược TPHCM đã đi theo tiêu chuẩn của Mỹ, kết nối với nhiều trường của thế giới. Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch cũng đang phấn đấu, còn Trường đại học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM) tuy mới nhưng cũng sẽ đi theo hướng này.

* Cở sở vật chất hiện đại, mang tầm khu vực cũng là yếu tố quan trọng phải không, thưa ông?

- Đúng vậy! Ngành y tế phải có cơ sở hạ tầng hiện đại, mang tầm vóc khu vực. TPHCM đã quan tâm, tạo điều kiện xây dựng cơ sở hạ tầng mới, kỹ thuật chuyên sâu và công nghệ tiên tiến cho các cơ sở tuyến cuối. Chúng ta gần như đã thực hiện được các kỹ thuật chuyên sâu của khu vực như can thiệp thông tim bào thai điều trị dị tật tim bẩm sinh. Thậm chí, có các kỹ thuật chuyên sâu mà bác sĩ tại TPHCM đi nước ngoài chuyển giao như phẫu thuật robot của Bệnh viện Bình Dân.

Nhưng phải nhìn nhận, để ngành y tế TPHCM trở thành trung tâm y tế của khu vực thì không thể chỉ tập trung phát triển kỹ thuật chuyên sâu ở các bệnh viện tuyến cuối, mà cần phát triển đồng bộ toàn hệ thống y tế, từ y tế cơ sở, y tế dự phòng đến cấp cứu… Nếu không, sự phát triển sẽ không bền vững.

* Xin cảm ơn ông.

Phạm An - Minh Lam (thực hiện)