Số hóa để quản lý tàu cá hiệu quả hơn

Toàn thành phố có khoảng 400 tàu cá chưa hoàn thiện đầy đủ các thủ tục như giấy phép khai thác, đăng kiểm hoặc hồ sơ pháp lý liên quan. Những tàu này đều được lập danh sách theo dõi, bố trí neo đậu tập trung và niêm phong ngư cụ, không cho ra khơi khi chưa đáp ứng đầy đủ quy định.

Tổ công tác của biên đội I/26 hải đoàn biên phòng 18 tuyên truyền về IUU cho ngư dân đặc khu Côn Đảo, TPHCM

Long Hải là xã có số tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động nhiều nhất của TPHCM (191 tàu). Ông Trần Quốc Nhẫn - Phó phòng Kinh tế xã Long Hải - cho biết, UBND xã đã thành lập nhóm chuyên trách để theo dõi các tàu cá này. Họ dán biển nhận diện và lắp đặt thiết bị định vị để theo dõi các tàu này trên phần mềm, bảo đảm các tàu neo đậu đúng vị trí, tọa độ theo danh sách quản lý.

UBND phường Phước Thắng cũng thành lập tổ quản lý tàu cá để kiểm tra, giám sát tình trạng neo đậu của các tàu chưa đủ điều kiện ra khơi. Khi chủ tàu hoàn tất các thủ tục theo quy định, UBND phường sẽ xác nhận để tàu được phép ra khơi; nếu không, tàu vẫn bị buộc tiếp tục neo đậu.

TPHCM có 9 cảng cá đang hoạt động, trong đó có 4 cảng đủ điều kiện xác nhận nguồn gốc thủy sản. Ban quản lý các cảng thực hiện nghiêm việc kiểm tra, giám sát tàu cá ra vào cảng, yêu cầu mọi chủ phương tiện khai báo thông tin trước khi xuất bến và khi cập cảng. Đặc biệt, hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử eCDT đã được áp dụng đối với 100% tàu cá ra vào cảng, góp phần minh bạch dữ liệu khai thác và nâng cao hiệu quả quản lý.

Ông Nguyễn Như Sơn - cán bộ ban quản lý cảng cá Lộc An - cho hay, việc ứng dụng công nghệ số giúp minh bạch hóa sản lượng khai thác, hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc kiểm tra, xác nhận và chứng nhận nguồn gốc thủy sản theo quy định của Ủy ban châu Âu (EC). Tàu cá phải thông báo trước ít nhất 1 giờ khi rời cảng và mang theo đầy đủ giấy tờ liên quan. Đối với tàu dài từ 15m trở lên, việc lắp đặt và duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình là yêu cầu bắt buộc.

Ông Bùi Quốc Bảo - Trưởng ban quản lý cảng cá Incomap - cho biết, 100% tàu cá cập và rời cảng đều phải khai báo trên hệ thống eCDT. Ban quản lý cảng cũng xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác (giấy SC) phục vụ việc xuất khẩu; phối hợp chặt chẽ với lực lượng biên phòng và các cơ quan chức năng để kiểm tra, giám sát tàu cá, đối chiếu nhật ký khai thác với dữ liệu VMS, chuyển các trường hợp mất kết nối hoặc có dấu hiệu bất thường cho cơ quan chức năng xử lý. Ban quản lý cũng lắp đặt hệ thống camera giám sát tại cảng nhằm kiểm soát sản lượng thủy sản bốc dỡ, đồng thời cùng lực lượng biên phòng đầy mạnh công tác tuyên truyền.

Từ ngày 4 đến 9/3, biên đội I/26 hải đoàn biên phòng 18 đã tổ chức đợt cao điểm tuyên truyền cho 87 chủ tàu thuyền ở đặc khu Côn Đảo về các quy định của EC về khai thác thủy sản hợp pháp, về yêu cầu duy trì thiết bị giám sát hành trình liên tục từ khi rời cảng đến khi cập cảng, khuyến khích ngư dân tố giác các hành vi khai thác bất hợp pháp.

Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU xã Cần Giờ cũng kiểm tra, rà soát các tàu cá, qua đó, xác định toàn xã có 184 tàu cá, trong đó có 4 tàu chưa đủ điều kiện do hết hạn giấy phép khai thác, chứng nhận an toàn thực phẩm hoặc chứng nhận an toàn kỹ thuật. Ông Hồ Văn Bình - Phó chủ tịch UBND xã Cần Giờ - cho biết, đang phối hợp với các lực lượng chức năng hỗ trợ ngư dân hoàn thiện thủ tục cần thiết để đủ điều kiện ra khơi. Chính quyền xã cũng tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU và kiên quyết xử lý tàu cá vi phạm.

Nhờ đó, đến nay, 100% tàu cá trong xã đã có giấy phép khai thác, các giấy chứng nhận an toàn, ghi nhật ký khai thác đầy đủ.

Bà Phạm Thị Na - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM - cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng chưa phát hiện tàu cá nào của TPHCM mất kết nối thiết bị giám sát hành trình trên 10 ngày, cũng chưa ghi nhận trường hợp tàu cá bị nước ngoài bắt giữ do khai thác trái phép. Thời gian tới, sở tiếp tục tham mưu để UBND TPHCM gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương vào công tác chống khai thác IUU, yêu cầu UBND các phường, xã ven biển đẩy mạnh tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành nghiêm pháp luật, phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng để kiểm tra, kiểm soát và xử lý các hành vi vi phạm.

Thanh Tâm