Mỗi giọt xăng tiết kiệm lúc này là một viên gạch xây nên ‘pháo đài’ an ninh năng lượng

Tình hình tại cây xăng Bình Thung trên đường Huỳnh Tấn Phát (phường Phú Mỹ, TPHCM) chiều nay lúc 13g58 ngày 10/3/2026. Theo đánh giá, cây xăng không quá đông, người dân xếp hàng khá trật tự thành 2 dãy chờ tới lượt của mình. Được biết, dựa theo giá thành phẩm xăng dầu thế giới, một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cho biết đã nhận được thông báo từ đơn vị cung ứng về khả năng điều chỉnh giá trong chiều nay - Ảnh: Lê Hoài Việt

Sáng nay, một giảng viên, đồng nghiệp của tôi tại Trường Đại học Mở TPHCM có đăng thông tin về những giảng đường đại học cả công lập lẫn tư thục tại Bangladesh đóng cửa im lìm để tiết kiệm điện và xăng dầu từ ngày 9/3. Khoảnh khắc ấy đã tạo ra một dư chấn tâm lý mạnh mẽ trong tôi. Khi một quốc gia Nam Á buộc phải dừng hoạt động giáo dục nhằm bảo tồn nguồn nhiên liệu cho thấy thế giới đang đối mặt với một thực tại khốc liệt.

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông đã vượt khỏi ranh giới của một tranh chấp địa chính trị, trực tiếp làm tê liệt mạch máu kinh tế toàn cầu. Việc phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển 31% lượng dầu thô bằng đường biển thế giới có thể đẩy giá nhiên liệu chạm ngưỡng 140 USD/thùng. Tại Việt Nam, với nhu cầu tiêu thụ nội địa năm 2025 đạt 28,6 triệu m³/tấn. Mặc dù có 2 nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn, nước ta vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu. Do đó, mỗi biến động nhỏ từ “rốn dầu” thế giới đều tạo ra áp lực trực diện lên sự ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống của từng hộ gia đình.

Nhìn vào những con số khô khốc của thị trường năng lượng, giới trí thức cần nhận diện một loại tài sản vô hình có sức mạnh xoay chuyển cục diện. Đó chính là sức mạnh của sự đồng hành. Lịch sử dân tộc Việt Nam được viết nên bởi những lần hồi đáp vĩ đại trước vận nước ngặt nghèo. Từ phong trào “Hũ gạo cứu đói” năm 1945 giữa bộn bề khó khăn, đến tinh thần “xe chưa qua nhà không tiếc” thời chiến tranh năm 1968, hay sự tự nguyện khép cửa để cùng Chính phủ chiến thắng đại dịch COVID-19, người Việt luôn sở hữu một bản năng sinh tồn đặc biệt. Càng khó khăn, sợi dây gắn kết cộng đồng càng trở nên sắt đá. Cuộc chiến an ninh năng lượng hôm nay đòi hỏi sự hy sinh thầm lặng và tầm nhìn trách nhiệm quyết liệt từ mỗi công dân, mỗi chúng ta.

Theo khảo sát tại 2 cây xăng khác của Petrolimex nằm đối diện nhau trên đường Huỳnh Tấn Phát (phường Tân Mỹ, TPHCM) vào lúc 14g03 chiều 10/3 không nhiều xe máy. Ngược lại, cái dãy xe ô tô nối đuôi nhau chờ tới lượt đổ xăng - Ảnh: Lê Hoài Việt

Sự điều hành của Nhà nước trong giai đoạn này thể hiện tốc độ và tầm nhìn chiến lược rõ nét. Quyết định thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng cùng việc ban hành Nghị định số 72 giảm thuế suất nhập khẩu MFN về 0% là minh chứng cho nỗ lực bảo vệ sự ổn định kinh tế. Trong khi các quốc gia láng giềng như Lào và Campuchia đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung và giá xăng vọt lên mức 31.000 - 39.000 đồng/lít, thì tại Việt Nam, sự điều tiết nhịp nhàng của liên Bộ Công Thương - Tài chính đã giúp thị trường giữ được nhịp độ bình ổn. Sự chênh lệch này rõ rệt đến mức xuất hiện tình trạng người dân nước bạn sang Việt Nam để đổ xăng cho xe. Đây là bằng chứng sống động nhất cho thấy chúng ta đang được bảo vệ bởi một hệ thống quản trị kiên cường và linh hoạt.

Tuy nhiên, sự ưu việt của chính sách chỉ có thể bền vững khi có sự cộng hưởng từ ý thức xã hội. Việc duy trì sự bình tĩnh trước tâm lý đám đông là biểu hiện cao nhất của lòng yêu nước lúc này. Hành vi tích trữ xăng dầu tại nhà gây ra tình trạng mất cân đối cung cầu cục bộ, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ nguy hiểm cho cộng đồng. Mỗi cá nhân cần ý thức rằng việc mua sắm hoảng loạn làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt và tạo kẽ hở cho các hành vi trục lợi. Đồng hành cùng đất nước chính là sự tin tưởng vào năng lực cung ứng của hệ thống phân phối vốn đang được Nhà nước giám sát chặt chẽ từng giờ.

Tầm nhìn của chúng ta cần hướng tới một nền kinh tế tự chủ và bền vững. Khuyến nghị của Bộ Công Thương về việc cho nhân viên làm việc từ xa (work from home) là bước đi chiến lược trong việc tái cấu trúc phương thức lao động thời đại số. Việc cắt giảm nhu cầu đi lại giúp hạ nhiệt áp lực lên hệ thống năng lượng, tối ưu hóa chi phí vận hành cho cả doanh nghiệp lẫn cá nhân. Khi một đơn vị giáo dục thiết lập định mức tiêu hao nhiên liệu theo tiêu chuẩn ISO 50001, hoặc một gia đình chủ động bảo dưỡng phương tiện để tiết kiệm 15% xăng tiêu thụ, họ đang tham gia vào cuộc tổng động viên về ý thức tiết kiệm quốc gia. Tiết kiệm mỗi giọt xăng là nhường một phần nguồn lực cho những chuyến xe nông sản ra biên giới, cho những nhà máy đang hối hả sản xuất, và cho một tương lai năng lượng xanh mà lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học E5/E10 từ tháng 6/2026 đã vạch sẵn.

Sự đồng hành còn được thể hiện qua vai trò giám sát của cộng đồng. Mỗi người dân là tai mắt của Nhà nước trong việc phát hiện các hành vi găm hàng hoặc bán sai giá niêm yết. Việc phản ánh kịp thời qua đường dây nóng 1900.888.655 (Cục quản lý và phát triển thị trường trong nước) là hành động thiết thực để bảo vệ sự minh bạch của thị trường. Xăng dầu là mặt hàng chiến lược có nguồn cung hữu hạn; trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, mỗi lít xăng tiết kiệm được là một viên gạch xây dựng nên pháo đài an ninh năng lượng quốc gia.

Bản lĩnh của dân tộc Việt Nam được đo bằng cách chúng ta đứng cạnh nhau trong bão tố. Khủng hoảng địa chính trị rồi sẽ qua đi, cách chúng ta đối mặt với thử thách sẽ lưu lại di sản cho thế hệ mai sau. Việc tiết kiệm hôm nay thể hiện sự trưởng thành của một dân tộc văn minh, biết lo xa và biết sẻ chia. Chúng ta hành động ngay khi còn tư thế chủ động để khẳng định vị thế tự cường trên trường quốc tế. Sự đồng thuận giữa ý chí của Đảng, Nhà nước và lòng dân là chìa khóa vạn năng mở ra cánh cửa ổn định. Chúng ta từng vượt qua những trang sử oanh liệt bằng sự đoàn kết, và chắc chắn sẽ vượt qua hiện tại đầy biến động bằng trí tuệ và sự đồng hành sắt son. Hãy để tinh thần tiết kiệm trở thành một nét văn hóa, để mỗi quyết định nhỏ hôm nay đóng góp vào sự vững vàng vĩnh cửu của Tổ quốc.

Lê Hoài Việt

(Giảng viên Trường Đại học Mở TPHCM)