'Sát vách' mà hóa 'người dưng': Mặt trái của những group cư dân

Xưa, nhắc đến hàng xóm là nhớ đến tô canh, chén chè, cái bánh… cho nhau, là "hàng xóm tối lửa tắt đèn có nhau". Nay, hàng xóm của chúng ta nằm gọn trong trong một nhóm chat trên Zalo, Facebook với hàng trăm, hàng ngàn thành viên.

Không thể phủ nhận, các group cư dân là một bước tiến tuyệt vời. Chỉ cần một tin nhắn, ta biết ngay lịch cắt nước, tìm nhanh một thợ sửa điện, hay đơn giản là cùng nhau "gom đơn" mua đặc sản tận miền Trung. Đó là sức mạnh của cộng đồng 4.0.

Thế nhưng, mặt trái của nó lại đang trở thành nỗi ám ảnh. Từ một diễn đàn chia sẻ thông tin, nhiều group chat đã biến tướng thành nơi "ném đá" tập thể, lan truyền tin đồn và xâm phạm đời tư một cách đáng báo động.

Group cư dân đang trở thành nơi châm ngòi cho những mâu thuẫn

Chung cư tôi từng xôn xao chuyện anh Cường tậu xe mới. Sau chuyến về quê, chiếc xe lấm lem bùn đất, anh mượn tạm chiếc thùng tại phòng bảo vệ, xách nước từ nhà xuống để lau vội kính chiếu hậu trước khi ra tiệm rửa xe. Vậy mà, một cư dân đã nhanh tay chụp ảnh, đăng lên nhóm với lời khẳng định chắc nịch rằng anh "dùng nước chung" của tòa nhà. Chỉ khi anh lên tiếng giải thích, người kia mới lặng lẽ xóa bài. Không một lời xin lỗi, nhưng danh dự của anh đã ít nhiều bị sứt mẻ sau hàng loạt bình luận chỉ trích trước đó.

Đáng chạnh lòng hơn là câu chuyện về một cháu bé khóc ở hành lang. Một người từ khu khác sang chơi đã quay clip và đăng lên group với dòng trạng thái đầy ẩn ý: "Không biết nhà nào để con khóc thế kia, đi làm về mệt mà còn bị tra tấn kiểu vậy thì chết còn sướng hơn”.

Chỉ trong 30 phút, hàng trăm bình luận tấn công gia đình nọ, cho rằng họ thiếu ý thức, không biết dạy con. Sự thật sau đó thật đau lòng: Đó là một đứa trẻ tự kỷ, và mỗi tiếng khóc là một cơn khủng hoảng mà chính cha mẹ em còn tuyệt vọng hơn ai hết. Người mẹ trẻ sau đó đã phải viết một "tâm thư" dài, nghẹn ngào cầu xin sự cảm thông từ những người hàng xóm chưa từng giáp mặt.

Không chỉ dừng lại ở những vụ việc công cộng, sự riêng tư cũng bị xâm phạm. Một bức ảnh một chiếc xe đậu sai chỗ, hay thậm chí là chuyện ai đó mặc gì đi đổ rác... cũng có thể trở thành chủ đề bàn tán, soi mói. Thực tế cho thấy có những câu chuyện từ đời thực nhưng qua màn hình điện thoại, có thể bị bóp méo đi.

Chúng ta có cả một rừng thông tin về "người dưng" ở cùng tòa nhà, nhưng liệu có biết người hàng xóm sát vách tên gì, làm nghề gì và có đang cần giúp đỡ hay không? Chúng ta đang sống sát vách nhau, nghe thấy cả tiếng trẻ con khóc nhà bên, nhưng lại chọn cách "giao tiếp" bằng những dòng chữ lạnh lùng, đầy phán xét.

Theo tôi, đã đến lúc chúng ta nên có những "quy tắc ứng xử" ngay trên chính những group chat cộng đồng. Trước khi đăng một thông tin tiêu cực về ai đó, hãy tự hỏi: "Mình có chắc chắn 100% về thông tin này không?" và "Nếu mình là họ, mình sẽ cảm thấy thế nào?". Đừng để bản thân bị cuốn vào tâm lý đám đông. Sự im lặng trước một tin đồn thất thiệt cũng là một hành động tử tế.

Nếu có vấn đề với hàng xóm, hãy chọn cách gõ cửa hoặc hẹn gặp trực tiếp. Một nụ cười ngoài đời thực luôn có giá trị hơn ngàn biểu tượng cảm xúc trên mạng. Nên nhớ, group chung là để phục vụ lợi ích chung, không phải là nơi để soi mói đời tư.

Chung cư là nhà, và hàng xóm là những người cùng chung một mái nhà lớn. Đừng để những chiếc điện thoại thông minh biến chúng ta thành những người hàng xóm "vô tình".

Tối nay, thay vì lướt group để xem có "biến" gì không, bạn thử mỉm cười chào người hàng xóm trong thang máy xem sao? Có lẽ, đó mới chính là sự kết nối thực sự mà chúng ta đang tìm kiếm.

Nguyễn Ngọc Vân Anh (TPHCM)