Nuôi thành công “thủy quái” sông Sêrêpốk, nông dân lãi lớn vào dịp tết

Bảo tồn loài cá quý của dòng sông chảy ngược

Sêrêpôk là dòng sông chảy ngược nổi tiếng của vùng đất Tây Nguyên, thường được nhắc đến không chỉ bởi những thác nước dữ dội mà còn bởi một loài cá quý hiếm: cá lăng đuôi đỏ. Loài cá này từng được mệnh danh là “thủy quái” tung hoành ở những đoạn sông sâu, nước chảy xiết và có nhiều thác ghềnh. Có những con nặng gần trăm kg, trở thành niềm tự hào và cũng là nguồn sinh kế của nhiều cư dân ven sông.

Người dân đầu tư ao hồ để đưa giống cá lăng đuôi đỏ từ sông Sêrêpôk vào nuôi trong môi trường nước tĩnh

Thế nhưng, cùng với sự đổi thay của môi trường nước và sự săn lùng ráo riết của con người, cá lăng đuôi đỏ trên sông Sêrêpôk ngày một thưa vắng, đứng trước nguy cơ cạn kiệt. Trước tình hình đó, từ năm 2005, nhiều người dân trên địa bàn xã Hòa Phú (tỉnh Đắk Lắk) đã thầm lặng đưa loài cá quý vượt sông, về nuôi trong ao hồ nước tĩnh nhằm tạo sinh kế bền vững.

Ông Hoàng Quốc Bài (SN 1964, trú thôn 5, xã Hòa Phú) là một trong những người tiên phong trên hành trình thuần hóa “thủy quái” của dòng sông chảy ngược.

Nhiều năm qua, gia đình ông Bài đã mua cá giống từ những người đi câu trên sông Sêrêpốk, với giá từ 10-15.000 đồng mỗi con cá lăng đuôi đỏ, rồi mang về thả vào ao để nuôi. Sau khoảng một năm, ông thở phào nhẹ nhõm khi nhận thấy loài cá quý này phát triển thuận lợi. Những con cá lăng nhỏ bé ban đầu đã tăng cân lên đến 1-2kg/con.

Tương tự, hơn 20 năm trước, gia đình ông Lê Văn Cương (sinh năm 1968, trú tại thôn 5, xã Hòa Phú) cũng đầu tư vốn đào ao hồ, mua cá lăng đuôi đỏ giống do người dân đánh bắt trên sông Sêrêpốk về nuôi trên diện tích 4 sào mặt nước. Ông Cương cho biết, hiện nay giá cá giống đã tăng cao hơn nhiều so với trước, dao động từ 150.000–250.000 đồng/kg.

Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi năm gia đình ông Cương thu hoạch khoảng 1 tấn cá lăng, cung cấp cho thương lái và các nhà hàng trong khu vực. Sau khi trừ chi phí thức ăn và con giống, lợi nhuận đạt khoảng 200 triệu đồng/năm, đủ để gia đình ổn định cuộc sống.

Cá lăng đuôi đỏ phát triển thuận lợi trong môi trường ao hồ

“Cá lăng đuôi đỏ dễ nuôi, ít bệnh, rất phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương. Đặc biệt, cá nuôi càng lâu thì trọng lượng càng lớn và thịt càng dai ngon”, ông Cương chia sẻ.

Được biết, hiện nay trên địa bàn xã Hòa Phú có hơn 10 hộ dân nuôi cá lăng đuôi đỏ, với tổng diện tích mặt nước hơn 10ha. Hàng năm, người dân trên địa bàn cung cấp cho thị trường hàng chục tấn cá lăng đuôi đỏ.

Theo kinh nghiệm của nhiều hộ dân, cá lăng là loài ăn tạp, thức ăn chủ yếu là cá nhỏ, tôm tép, giun, cua… Nhiều hộ còn tận dụng lòng gà, gia cầm chết từ các trang trại, nấu chín làm thức ăn để tăng hàm lượng đạm, giúp cá sinh trưởng nhanh và khỏe mạnh.

Anh Lê Văn Kiên vừa thu hoạch được con cá lăng đuôi đỏ nặng đến 15kg

Cá lăng đuôi đỏ được giá vào vụ tết

Nhận thấy hiệu quả rõ rệt, nhiều hộ dân xã Hòa Phú không ngừng mở rộng diện tích ao hồ để nuôi cá lăng đuôi đỏ. Anh Lê Văn Kiên (sinh năm 1985, trú tại thôn 5, xã Hòa Phú) cho hay: “Năm 2021, gia đình tôi quyết định múc hồ để nuôi. Đến nay, gia đình đã có 6 hồ, tổng diện tích gần 1,5ha”, anh Kiên cho biết.

Để chủ động nguồn thức ăn, anh Kiên ký hợp đồng thu mua thức ăn thừa từ các nhà hàng trong khu vực, đồng thời thu gom gà chết từ trang trại, làm sạch và nấu chín cho cá ăn. Anh còn đầu tư hệ thống đường ống để duy trì lượng nước ra vào hồ thường xuyên. “Hồ càng sâu, nước càng ổn định thì cá càng lớn nhanh”, anh Kiên nói.

Người dân thu hoạch cá lăng đuôi đỏ để bán vào dịp tết

Từ năm 2022, gia đình anh Kiên bắt đầu thu hoạch cá lăng đuôi đỏ với sản lượng khoảng 2 tấn/năm, lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng năm.

Theo anh Kiên, trong các đợt mưa lũ vừa qua, các hộ nuôi cá lăng ở Hòa Phú ít bị thiệt hại, thậm chí cá phát triển tốt hơn, có con nặng tới 15kg.

Đặc biệt, dịp Tết Nguyên đán 2026, giá cá lăng đuôi đỏ tăng khoảng 10% so với ngày thường. Những con cá đạt trọng lượng từ 6kg trở lên đang được bán với giá 450–500 nghìn đồng/kg. Thị trường khởi sắc vào dịp cuối năm khiến nhiều hộ nuôi cá lăng đuôi đỏ phấn khởi, chủ động thu hoạch những con cá lớn để xuất bán, đón một mùa tết ấm no.

Nghề nuôi cá lăng đuôi đỏ giúp nhiều hộ dân ổn định cuộc sống, nâng cao thu nhập

Không chỉ mang lại nguồn thu ổn định, mô hình thuần hóa và nuôi cá lăng đuôi đỏ còn tạo việc làm cho nhiều lao động tại phương. Đặc biệt, nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, có hai doanh nghiệp trên địa bàn xã Hòa Phú đã thu mua cá lăng của người dân về chế biến thành các món đặc sản phục vụ người dân, du khách.

Năm 2024, sản phẩm cá lăng đuôi đỏ của một doanh nghiệp trên địa bàn xã Hòa Phú đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Đây là một dấu mốc quan trọng, khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc vừa bảo tồn loài cá quý của dòng sông chảy ngược, vừa phát triển kinh tế địa phương.

Mỗi năm, gia đình ông Lê Văn Cương cung cấp cho thị trường khoảng 1 tấn cá lăng đuôi đỏ

Giá cá lăng đuôi đỏ tăng khoảng 10% vào dịp Tết khiến người dân phấn khởi

Văn Nguyên