Giữ đạo thầy trong thời đại số

Khung ứng xử trên không gian mạng cho giáo viên

Theo Bộ GD-ĐT, thông tư nhằm xây dựng văn hóa ứng xử sư phạm, góp phần nâng cao uy tín, vị thế và hình ảnh của người thầy, hướng đến môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, tôn trọng và nhân văn, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập.

Thông tư quy định rõ chuẩn mực ứng xử của nhà giáo trong mối quan hệ với người học, đồng nghiệp, cha mẹ người học và xã hội. Trong đó, nhà giáo phải tôn trọng, công bằng, không phân biệt đối xử, không xâm phạm thân thể, danh dự, nhân phẩm của người học; không lợi dụng vị trí công tác để trục lợi hoặc gây áp lực dưới mọi hình thức.

Giáo viên và học sinh Trường tiểu học Hiệp Tân (phường Phú Thạnh) - Ảnh: Trang Thư

Đáng chú ý, thông tư dành nội dung riêng quy định ứng xử của nhà giáo trên không gian mạng. Theo đó, nhà giáo phải sử dụng mạng xã hội một cách chuẩn mực, có trách nhiệm, không đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, thông tin gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh ngành giáo dục, nhà trường, đồng nghiệp và người học.

Thông tư được ban hành trong bối cảnh ngành giáo dục nhận được sự quan tâm lớn của xã hội, đồng thời xuất hiện không ít vụ việc tiêu cực liên quan đến đạo đức nhà giáo tại một số địa phương. Bộ GD-ĐT cho rằng, việc ban hành các quy định này là cần thiết để thích ứng với bối cảnh mới, khi mạng xã hội và môi trường số tác động mạnh mẽ đến nhận thức, hành vi và hình ảnh của đội ngũ nhà giáo.

Giữ vững hình ảnh người thầy

Trao đổi với Báo Phụ nữ TPHCM, ông Lê Ngọc Điệp - nguyên Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học, Sở GD-ĐT TPHCM - khẳng định, trong xã hội Việt Nam từ xưa đến nay, người thầy luôn được kính trọng, yêu quý. Thầy cô được đánh giá cao bởi cách ăn nói, ứng xử và lối sống chuẩn mực, trở thành biểu tượng của tri thức và đạo đức.

Tuy nhiên, ngày nay, sự kính trọng dành cho người thầy có phần nhạt dần. Lý do là vì công tác đào tạo và chuẩn bị cho người thầy có lúc chưa thật sự chỉn chu; áp lực cuộc sống khiến một số ít thầy cô bỏ quên chuẩn mực sư phạm. Ở chiều ngược lại, phụ huynh cũng xuất hiện những biểu hiện chưa phù hợp.

Ông Lê Ngọc Điệp - nguyên Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học - Ảnh: NVCC

“Người thầy đúng nghĩa phải là nhà “mô phạm”. “Mô” là khuôn mẫu, “phạm” là phạm vi. Nghĩa là người thầy phải là hình mẫu để học trò noi theo, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn thể hiện phong cách sống, chuẩn mực đạo đức. Chỉ cần nhìn cách ăn nói, ứng xử, trang phục, người ta có thể nhận ra đó là thầy giáo, cô giáo”, ông nói.

Ông Lê Ngọc Điệp cho rằng, xã hội ngày càng hiện đại, người thầy càng cần giữ được “sơ tâm” của mình trước những áp lực và cám dỗ. Khi đã chọn nghề sư phạm, mỗi nhà giáo cần khắc ghi tinh thần “lương sư hưng quốc” - người thầy giỏi, người thầy tốt sẽ góp phần làm cho quốc gia hưng thịnh.

“Dù xã hội có những đánh giá khác nhau, chỉ cần bản thân người thầy làm đúng, làm tốt thì sự tôn trọng sẽ luôn còn đó. Học trò có thể quên nhiều thứ, nhưng không bao giờ quên thầy”, ông Điệp nhấn mạnh.

Dưới tác động mạnh mẽ của công nghệ số, nguyên Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học tin rằng, vai trò của người thầy không hề giảm đi mà càng trở nên quan trọng hơn. Nhưng thầy cô cần ghi nhớ rằng: dạy chữ là dạy làm người. Giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức hay hoàn thành chương trình, mà cốt lõi là giáo dục nhân cách.

Trong mỗi lớp học, người thầy phải hiểu rõ từng học sinh. Một học sinh học kém không hẳn vì lười biếng, mà có thể do hoàn cảnh gia đình, tâm lý hoặc điều kiện sống. Khi người thầy hiểu học trò, học trò sẽ cảm nhận được và dành sự kính trọng chân thành.

“Nếu giáo dục chỉ chạy theo phong trào, thi đua, thành tích mà không quan tâm đến từng số phận, từng con người cụ thể, thì rất khó dạy làm người. Trong thời đại công nghệ, càng cần nhấn mạnh giáo dục con người. Đó mới là cốt lõi của giáo dục, là vai trò của người thầy”, ông Lê Ngọc Điệp khẳng định.

Trang Thư