Cần tách các tiết học liên kết khỏi thời khóa biểu chính khóa

Trong buổi họp phụ huynh đầu năm của con trai tôi – hiện đang học lớp 10 – nhà trường phát phiếu để phụ huynh đăng ký cho con học các môn học liên kết.

Trước khi phụ huynh đưa ra quyết định, giáo viên chủ nhiệm nhiều lần nhấn mạnh rằng nếu các em không học bây giờ thì sau này lên cao đẳng, đại học vẫn phải học. Thậm chí, giáo viên còn dặn thêm: “Nếu phụ huynh nào không đồng ý thì xin đừng đánh dấu vào ô ‘không đồng ý’, mà ở lại để được tư vấn thêm”.

Không chỉ ở cấp 3, tại trường cấp 2 nơi con trai út tôi đang theo học, nhà trường cũng phát phiếu đăng ký tương tự. Khi phụ huynh thắc mắc về chi phí, giáo viên chủ nhiệm giải thích khá mơ hồ: “Các môn này không thu học phí riêng mà đã bao gồm trong học phí”.

Điều khiến nhiều phụ huynh băn khoăn là một khi đã đăng ký, học sinh buộc phải theo học các môn liên kết này trong những năm tiếp theo. Phụ huynh và học sinh hầu như không có quyền thay đổi quyết định, dù nhu cầu hay khả năng tài chính có thể biến động theo thời gian.

Xem lại các khoản thu hằng tháng của con, tôi nhận thấy chi phí cho các môn học liên kết chiếm tỉ lệ không nhỏ. Với học sinh tiểu học tại TPHCM, sau khi được miễn học phí, tổng tiền học và tiền ăn mỗi tháng dao động từ 2–2,5 triệu đồng thì riêng các môn liên kết đã chiếm gần một nửa. Ở bậc THPT, học sinh không bán trú phải đóng khoảng 400.000–500.000 đồng mỗi tháng, trong đó các môn liên kết chiếm tới 320.000–350.000 đồng.

Tại trường cấp 3 nơi con tôi đang học, môn tiếng Trung được tổ chức tách rời khỏi thời khóa biểu chính khóa. Học sinh nào có nhu cầu thì tự nguyện đăng ký tham gia. Tôi cho rằng, nếu các môn học liên kết cũng được tổ chức theo hình thức tương tự – tách biệt, rõ ràng và hoàn toàn tự nguyện – thì sẽ hợp lý và nhân văn hơn.

Khi đó, phụ huynh có thể đăng ký cho con học năm nay, nhưng nếu sang năm không còn nhu cầu hoặc không đủ điều kiện tài chính thì có thể chủ động không đăng ký. Quan trọng hơn, phụ huynh cũng không phải lo lắng rằng con em mình vì không học các môn liên kết mà bị tách lớp, ngồi riêng hay chịu áp lực tâm lý từ thầy cô, bạn bè.

Thực tế, nhu cầu học thêm các môn kỹ năng, ngoại ngữ hay chương trình liên kết là có thật và đáng khuyến khích nếu được triển khai đúng cách. Tuy nhiên, điều phụ huynh cần không chỉ là lời “tư vấn thêm”, mà là đầy đủ thông tin ngay từ đầu: chương trình học cụ thể ra sao, mục tiêu đạt được là gì, thời lượng học bao nhiêu, đơn vị nào phối hợp giảng dạy, chi phí như thế nào và quyền lợi của học sinh nếu không tiếp tục theo học.

Khi những thông tin này chưa được công khai rõ ràng, việc đăng ký rất dễ trở thành lựa chọn mang tính “bị động”, xuất phát từ tâm lý lo con mình bị thiệt thòi so với bạn bè.

Giáo dục cần hướng đến sự đồng thuận thay vì tạo áp lực. Phụ huynh sẵn sàng đồng hành cùng nhà trường nếu cảm nhận được sự tôn trọng trong quyền lựa chọn và sự minh bạch trong các khoản thu. Các chương trình liên kết, vì vậy, chỉ thực sự phát huy giá trị khi được xây dựng trên tinh thần tự nguyện, phù hợp với nhu cầu của học sinh và điều kiện của từng gia đình, chứ không nên trở thành một “mặc định” buộc phụ huynh phải chấp nhận.

Minh bạch trong thông tin, tự nguyện trong lựa chọn không chỉ giúp phụ huynh yên tâm, mà còn đúng với tinh thần giáo dục lấy học sinh làm trung tâm.

Văn Thịnh