Phát huy vai trò cộng đồng trong giữ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học bền vững

Ngày 30/1 Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế phối hợp cùng Báo Nông nghiệp và Môi trường và Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF-Việt Nam) tổ chức Diễn đàn truyền thông huy động sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong bảo tồn đa dạng sinh học bền vững.

Diễn đàn quy tụ gần 120 đại biểu đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, tổ chức xã hội và các nhóm cộng đồng đang trực tiếp tham gia bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên tại TP Huế và khu vực miền Trung. Tại đây, các đại biểu đã cùng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ mô hình hiệu quả và đề xuất giải pháp nhằm huy động sự tham gia thực chất của người dân trong triển khai Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học.

Ông Nguyễn Đại Anh Tuấn - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế phát biểu

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đại Anh Tuấn - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế - khẳng định, cộng đồng không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà chính là chủ thể của các hoạt động bảo tồn. Với cách tiếp cận trao quyền, tăng cường trách nhiệm và gắn sinh kế với bảo vệ tài nguyên rừng, Huế đang từng bước hình thành mô hình phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Thực tiễn cho thấy, các nhóm bảo tồn cộng đồng do Chi cục Kiểm lâm TP Huế thành lập trong những năm qua đã phát huy hiệu quả rõ nét. Với sự tham gia của già làng, trưởng bản, thanh niên nòng cốt, hội phụ nữ và những người có uy tín, các nhóm này không chỉ trực tiếp tuần tra, giám sát rừng, tháo gỡ bẫy săn bắt, mà còn đóng vai trò hạt nhân trong công tác truyền thông, vận động thay đổi hành vi tại từng hộ gia đình.

Các đại biểu tham gia tọa đàm

Cách làm dựa vào cộng đồng đã tạo ra bước chuyển quan trọng từ mô hình “cán bộ tuyên truyền” sang “cộng đồng tự nói, tự làm và tự thay đổi”. Cụ thể, cộng đồng đã phối hợp tổ chức hơn 60 sự kiện truyền thông, tập huấn cho hơn 3.000 người dân địa phương; gần 1.400 người tham gia thảo luận chuyên sâu về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; huy động gần 200 cơ sở dịch vụ ký cam kết “Nói không với động vật hoang dã”.

Theo ông Lê Ngọc Tuấn - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP Huế - khi thông điệp bảo tồn được truyền tải bằng chính ngôn ngữ, phong tục và uy tín xã hội của cộng đồng, mức độ lan tỏa và tính bền vững cao hơn, đồng thời tạo dựng được mạng lưới giữ rừng lâu dài ngay cả khi các dự án kết thúc.

Một trong những bài học kinh nghiệm quan trọng được rút ra là sự tham gia của cộng đồng chỉ bền vững khi gắn liền với quyền lợi thiết thực. Tại Huế, công tác bảo vệ rừng đã được lồng ghép với chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, khai thác lâm sản ngoài gỗ và phát triển du lịch sinh thái.

Các đại biểu chụp hình lưu niệm

Ông Nguyễn Đại Anh Tuấn nhấn mạnh, thành phố đang từng bước hướng tới mô hình phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên thông qua việc thiết lập các cơ chế trao quyền rõ ràng cho người dân.

WWF-Việt Nam khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng thành phố, thúc đẩy các sáng kiến bảo tồn dựa vào cộng đồng, qua đó góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học và Khung Đa dạng sinh học Toàn cầu. Ông Hoàng Xuân Huy- Giám đốc đối ngoại WWF-Việt Nam - khẳng định: “Chúng tôi tin rằng, thông qua sự hợp tác chặt chẽ và sự tham gia chủ động của các bên, công tác bảo tồn đa dạng sinh học sẽ ngày càng đi vào chiều sâu và mang lại những giá trị lâu dài cho cả con người và thiên nhiên”.

Trong khuôn khổ diễn đàn, Ban tổ chức đã tuyên dương 8 tập thể và cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp nổi bật trong bảo tồn đa dạng sinh học giai đoạn 2020-2025.

Thuận Hóa