Những nữ sinh đam mê khoa học công nghệ

Tạo chatbot tư vấn chọn mỹ phẩm

Ngày 1/1/2026, Thành đoàn TPHCM đã trao danh hiệu Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM năm 2025 cho 12 cá nhân. Trong đó, Võ Ngọc Minh Anh - sinh viên năm cuối Khoa Công nghệ thông tin, Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM) - là người trẻ tuổi nhất.

Võ Ngọc Minh Anh thuyết trình tại cuộc thi Tìm kiếm giải pháp chuyển đổi số tỉnh Đồng Nai 2023

Ở tuổi 22, Minh Anh đã là tác giả và đồng tác giả của 7 bài báo khoa học được công bố trong và ngoài nước. Dấu ấn rõ nét nhất là bài báo “VCED: Fine-Tuning a Two-Stage RAG Architecture for High-Fidelity Cosmetics Consultation in Vietnamese” được chấp nhận tại Hội nghị quốc tế FETC 2025.

Dự án (tạm dịch: Tinh chỉnh kiến trúc RAG 2 giai đoạn để tư vấn mỹ phẩm chất lượng cao bằng tiếng Việt) là chatbot có thể phân tích loại da, độ tuổi, thói quen chăm sóc, điều kiện kinh tế của mỗi cá nhân để gợi ý loại mỹ phẩm phù hợp.

Minh Anh chia sẻ: “Tôi và cộng sự đã huấn luyện mô hình bằng dữ liệu tiếng Việt từ các diễn đàn làm đẹp, giúp chatbot hiểu người Việt cả về ngôn ngữ lẫn văn hóa tiêu dùng. Hệ thống này còn được tích hợp trực tiếp trên nền tảng Messenger để người dùng có thể trò chuyện mọi lúc, mọi nơi”.

Nữ sinh còn là đồng tác giả của công trình “HORUS: Multimodal Large Language Models Framework for Video Retrieval at VBS 2025”, được công bố tại Hội nghị quốc tế MMM 2025. Dự án có tên tiếng Việt là HORUS: Khung mô hình ngôn ngữ đa phương thức quy mô lớn cho việc truy xuất video tại VBS 2025, cho phép tìm kiếm video bằng ngôn ngữ tự nhiên, hiểu đồng thời hình ảnh, âm thanh và lời thoại.

Nhờ đó, HORUS truy xuất video nhanh, chính xác và thông minh hơn. Ví dụ, nếu người dùng gõ “người đàn ông mặc áo xanh đang lái xe”, hệ thống sẽ hiểu ngữ nghĩa và tìm chính xác đoạn video chứa cảnh đó, chứ không chỉ dựa vào tiêu đề hay mô tả có sẵn.

Trong quá trình nghiên cứu, Minh Anh gặp không ít khó khăn khi thiếu tài nguyên tiếng Việt, hạn chế về thiết bị tính toán. Nhiều đêm thức trắng nhìn dòng code sai đến hàng trăm lần, Minh Anh vẫn giữ vững niềm tin rằng: lỗi của hôm nay là mở đầu cho công trình của ngày mai. Nữ sinh cho biết: “AI sinh ra là để phục vụ cho con người, chứ không phải thay thế con người. Tôi muốn thông qua những công trình ấy để đưa AI đến gần hơn với đời sống cộng đồng, một cách thông minh và hữu ích”.

Minh Anh kể, từ lúc còn học lớp Tám tại Trường THCS Ba Đình (phường Chợ Quán, TPHCM) đã bắt đầu yêu thích công nghệ khi tiếp xúc với những dòng lệnh Pascal. Trước ngưỡng cửa đại học, bất chấp lời khuyên rằng con gái nên chọn những ngành nhẹ nhàng, Minh Anh chọn vào khoa công nghệ thông tin. Cuối năm nhất, nữ sinh quyết định tham gia cuộc thi AI Hackathon - ứng dụng AI và lập trình tạo ra các sản phẩm công nghệ do Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM phối hợp các đơn vị tổ chức.

Dù không đạt giải, nữ sinh chia sẻ: “So với các bạn trong lớp, tôi xuất phát chậm hơn vì chưa từng làm sản phẩm. Tôi đi thi vì biết ở đó có anh chị hướng dẫn, giám khảo góp ý. Đó chắc chắn là những bài học không thể tìm thấy trong giáo trình”.

Cuối năm 2025, Minh Anh trở lại với AI Hackathon và giành giải Nhì với dự án Chatbot hỗ trợ học sinh THCS, THPT học tập. Thay vì giải bài từ đầu đến cuối như nhiều công cụ AI phổ biến, chatbot này chỉ gợi ý từng bước, buộc người học phải suy nghĩ. Đặc biệt, hệ thống còn nhận diện cảm xúc qua câu chữ, từ vui, buồn đến lo sợ, giận dữ, để đưa ra những cảnh báo và lời khuyên phù hợp cho cá nhân, gia đình, nhà trường.

“Trong tương lai, tôi sẽ huấn luyện để chatbot nhận diện rõ nét hơn cảm xúc của con người. Vì cảm xúc là vô hạn, có nhiều câu đọc vào bình thường nhưng nếu trò chuyện sâu hơn thì sẽ tìm thấy những cảm xúc khác. Khi nhận diện tốt hơn, AI sẽ đưa ra lời khuyên phù hợp hơn” - Minh Anh nói thêm.

Kiên trì trên hành trình đã chọn, Minh Anh đã trở thành 1 trong 20 gương mặt nhận giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2025 (do Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức). Ngoài ra, nữ sinh còn sở hữu loạt giải thưởng: giải The Best Research tại diễn đàn Khoa học sinh viên quốc tế lần thứ tám năm 2024 tại TPHCM; giải Nhất cuộc thi Khoa học dữ liệu UIT, do Trường đại học Công nghệ thông tin - Đại học Quốc gia TPHCM tổ chức; giải Nhì cuộc thi Tìm kiếm giải pháp chuyển đổi số tỉnh Đồng Nai 2023…

Minh Anh luôn nhắc mình rằng những giải thưởng chỉ là sự khởi đầu của một trách nhiệm lớn hơn. Nữ sinh sẽ tiếp tục phát triển những chatbot hiện có; đồng thời nghiên cứu, tạo ra nhiều ứng dụng AI để hỗ trợ con người học tập và làm việc. “Đừng chờ đến khi sẵn sàng mới bắt đầu, mà hãy bắt tay vào làm ngay. Khi mình thất bại, bài học đó giúp mình tiến xa hơn” - nữ sinh đúc kết.

Hướng đến cơ khí thông minh

Cũng là gương mặt trong số 20 Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2025, Trần Thị Kiều My (23 tuổi) - tân kỹ sư cơ khí, Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM) - đã có nhiều nghiên cứu ấn tượng.

Trần Thị Kiều My nhận giải Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2025

Kiều My là tác giả của bài báo “Nghiên cứu ảnh hưởng của thông số công nghệ đến độ chính xác của sản phẩm green part trong công nghệ in 3D kim loại theo phương pháp Extrusion-based additive”, đăng tải trên Tạp chí Cơ khí Việt Nam tháng 6/2025. Đây chính là đồ án tốt nghiệp của cô. Vì là đề tài khá mới tại Việt Nam, nữ sinh phải đọc rất nhiều tài liệu nước ngoài, tìm hiểu sâu về vật liệu, quy trình sản xuất…

Sau vô số lần thí nghiệm lỗi, máy in trục trặc và điều chỉnh thông số, Kiều My hoàn thiện đồ án và đạt điểm 9. Tân kỹ sư cơ khí cũng là tác giả của bài báo “Investigation of the relationship between inlet velocity and outlet attributes of copper filament in material extrusion” (tạm dịch: Nghiên cứu mối quan hệ giữa vận tốc đầu vào và các đặc tính đầu ra của sợi đồng trong quá trình ép đùn vật liệu), được công bố tại Hội thảo quốc tế SETSM 2025.

Lớn lên ở vùng nông thôn một xã thuộc tỉnh Vĩnh Long, Kiều My không có nhiều cơ hội tiếp cận công nghệ, máy móc. Khi mới vào khoa cơ khí, với gần 300 sinh viên nhưng chỉ có 4 nữ, Kiều My không khỏi choáng ngợp. Nhưng thay vì áp lực, cô chọn cố gắng nhiều hơn. Nữ sinh nhớ nhất là khi thực hành module nguội tại xưởng, phải dùng tay để cưa, dũa 1 mảnh thép thô thành chiếc cờ lê. Sức yếu, nữ sinh đứng liên tục hàng giờ đồng hồ để hoàn thành sản phẩm.

“Sản phẩm chỉ được 5,5 điểm, nhưng đó là một trong những điểm số khiến tôi vui nhất, vì nó đánh dấu lần đầu tiên tôi vượt qua giới hạn của mình” - Kiều My chia sẻ.

Năm đầu ở đại học, nữ sinh cũng đôi lần bị điểm kém. Cứ môn nào chưa ổn, nữ sinh lại dành thời gian để học cải thiện vì muốn kiến thức phải chắc chắn nhất. Nhờ điểm số cao, Kiều My trở thành nữ sinh duy nhất của lớp tài năng với gần 20 sinh viên. Môi trường này càng tạo động lực để Kiều My cố gắng, và được ghi nhận bằng hàng loạt thành tích: tốt nghiệp loại xuất sắc với điểm tổng kết GPA 3.6/4.0; 2 giải Ba cá nhân Olympic Cơ học toàn quốc môn chi tiết máy năm 2024 và 2025; danh hiệu Sinh viên xuất sắc toàn diện năm học 2023-2024; Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác…

Là người hướng dẫn Kiều My, phó giáo sư, tiến sĩ Bùi Trọng Hiếu - Trưởng khoa Cơ khí, Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM) - cho biết: Kiều My không chỉ nổi bật về thành tích học tập mà còn ở tinh thần cầu tiến, nghiêm túc và trách nhiệm. Các đồ án do Kiều My thực hiện đều thể hiện khả năng kết nối giữa lý thuyết và ứng dụng thực tế. Kiều My còn là bí thư chi đoàn lớp, luôn năng nổ trong công tác Đoàn - Hội và các chương trình hướng nghiệp, truyền cảm hứng của trường.

Ở năm thứ ba đại học, Kiều My thực tập tại công ty thiết kế cơ khí và được giữ lại làm việc. Nhưng nữ sinh cho rằng, ngành cơ khí ngày nay không còn là những cỗ máy khổng lồ, nặng nề như trước. Nhiệm vụ của kỹ sư là tối ưu những hệ thống sẵn có, kết hợp cơ khí với trí tuệ nhân tạo để tăng năng suất, hiệu suất và biến máy móc trở nên thông minh hơn. Vì thế, nữ sinh đã dồn sức để lấy học bổng du học bậc học cao hơn.

Hiện, tân kỹ sư đã nhận được học bổng toàn phần tại Trường đại học Hanyang Hàn Quốc. Chương trình kéo dài từ 5-6 năm, cho cả bậc thạc sĩ và tiến sĩ. “Sau khi học xong, tôi sẽ trở về Việt Nam, giảng dạy hoặc làm việc, để những kiến thức mình tích lũy được không chỉ là thành tích cá nhân, mà trở thành giá trị đóng góp cho đất nước” - Kiều My nói.

Trang Thư