Những giọt mật vàng nhà Giang

Tiếng gọi nơi... mật chuối hoang dã

Người giới thiệu mật chuối và kombucha cho chúng tôi là chị Thủy Nguyễn. Lúc ấy chị Thủy mải mê làm giáo dục, bận rộn mở trường, đưa học sinh đi du học và bản thân cũng đi học. Và rồi đùng một cái, chị Thủy gác hết để trở về Việt Nam đi theo tiếng gọi nơi… mật chuối hoang dã, quyết định sang một lĩnh vực hoàn toàn mới: sản xuất thực phẩm từ nông sản Việt.

Ý định ban đầu của chị có vẻ chỉ là “muốn làm gì đó hay ho, khác biệt” và làm gương cho con về phong cách sống dám nghĩ, dám làm, mong ước cống hiến cho quê hương.

Chị Thủy Nguyễn trong một chuyến thực tế tìm nguồn nông sản sạch

Thủy Nguyễn nói: “Tôi nhận ra kho báu ở ngay dưới chân mình. Những cung đường Tây Bắc rợp màu xanh của mơ, mận, táo; những cánh đồng thơm mùa lúa chín, cánh đồng cà phê hoa trắng, trái lúc lỉu đỏ cành và chuối của vùng đất cao nguyên ở độ cao trên 1.500m làm tôi bị mê hoặc. Chuối tại thị trường Nhật có khi cả trăm ngàn đồng/trái. Cà phê Panama (Geisha), Colombia, Ethiopia được đấu giá hàng ngàn euro/kg. Sữa gạo, sữa chuối Hàn Quốc mang về cả tỉ đô la Mỹ cho quốc gia của họ… Vậy thì tại sao nông dân Việt vẫn mãi quẩn quanh cả đời với câu chuyện: được mùa - mất giá, còn mất mùa thì đói luôn? Tại sao những trái chuối ngập tràn ở Việt Nam, những hạt ngọc trời long lanh như vậy lại không được giới thiệu ra thế giới? Tất cả gieo vào trong tôi một quyết tâm phải làm được gì đó”.

Anh Đặng Thế Giang lại là một câu chuyện khác. Dù có chuyên ngành và thâm niên trong ngành tài chính, anh lại được biết đến như một nhà nghiên cứu dinh dưỡng và y học cổ truyền, bắt nguồn từ truyền thống gia đình. Atisha cũng chính là nickname của anh, đặt theo tên một bậc thầy Phật giáo người Ấn Độ nổi tiếng với việc phục hưng và truyền bá Phật giáo tại Tây Tạng.

Từ hồi 8-9 tuổi, Giang đã bắt đầu làm sản phẩm đầu tiên về nước uống cùng gia đình. Thương hiệu nước khoáng Nam Giang (suối khoáng từ vùng Kim Bôi - Hòa Bình) mang tên 2 anh em nhà Giang. Ngay từ nhỏ, anh Giang đã biết làm nhiều việc, từ làm tương bần đến cơm rượu... Những năm tháng hầu trà, hầu rượu cho các bậc cha chú không ngờ có ngày trở thành “nền tảng” cho… Atisha sau này.

Những sản phẩm lên men của Atisha

Những năm 1990, Giang đến đất Sài Gòn - Chợ Lớn, khởi nghiệp với nghề bán rau ở chợ Mai Xuân Thưởng. Thời gian sau, chợ đóng cửa, với “vốn liếng đóng chai lên men” từ nhỏ, anh chuyển qua làm “bia lên cơn” (một loại bia thủ công, thời đó chưa có công nghệ lọc như bây giờ, bia khui ra phải uống liền).

Khoảng thời gian sống và làm cùng người Hoa, anh học được rất nhiều, nhất là chữ tín. Anh kể ngày đó có những “toa” hàng cả trăm triệu đồng (một số tiền khổng lồ lúc bấy giờ), người bán và người mua chỉ giao dịch qua điện thoại mà thành. Hàng được giao đi và tiền giao về chuẩn xác cùng chữ tín.

Thời gian làm về tài chính là lúc anh kiếm được nhiều tiền nhất, ngày kiếm được cả cây vàng là chuyện thường. Nhưng đam mê và duyên nợ với nông nghiệp chưa dứt, anh lại đổ tiền vào nông nghiệp, đi lang thang sống và học cùng nông dân. Là một trong những người đầu tiên có chứng nhận hữu cơ trong ngành nông nghiệp, từ những năm 1990, anh Giang đã tiếp xúc với khái niệm cà phê hữu cơ, cũng như quy trình rang xay sạch, thuần.

Niềm tin nông sản sạch có sức sống bền vững

Làm nông nghiệp chừng 6 năm, “máu” sản xuất lại nổi lên. Những chuyến tham quan xưởng rượu của Ý, xưởng làm nước hoa, vườn nho, cơ sở làm giấm… khiến anh càng say mê. Thấy những loại giấm 35 năm tuổi có giá 1.000 USD/1cc, nhờ con mắt của dân tài chính cộng với hiểu biết về khoa học, kinh nghiệm từ thời 8 tuổi, Giang nhanh chóng học được bằng quan sát và thử nghiệm.

Anh nói: “Những gì mình làm bây giờ người xưa làm hết rồi, chỉ là sắp xếp một chút gì thôi”. “Một chút gì đó” của Giang chính là cái tạo ra nét đặc trưng của Atisha. Kinh nghiệm nuôi trồng hữu cơ cho Giang nhận ra: chất chống ô xy hóa trong các sản phẩm hữu cơ rất cao. “Ngày xưa, khi chúng ta ăn có thể nhận được 80% dinh dưỡng. Bây giờ ăn nhiều hơn, nhưng hàm lượng dinh dưỡng không cao, do nguồn đầu vào không đảm bảo. Vì thế mình chỉ chọn rau củ hữu cơ để làm nguyên liệu. Đó cũng là lý do tôi chọn trái chuối được trồng trên những triền đèo Đà Lạt...” - Giang chia sẻ.

Anh Đặng Thế Giang miệt mài nghiên cứu để cho ra những sản phẩm chất lượng

Nói về anh Giang, bạn bè thường đùa rằng đừng bắt anh làm gì cả, cứ thảy cho anh một cục tiền to, nhốt anh trong phòng lab để anh ấy xài tiền và bạn sẽ có vô vàn sản phẩm tinh tế. Giang là người sáng tạo, nhạy bén và luôn luôn mày mò tinh chỉnh để phiên bản sau của sản phẩm tốt hơn chúng của ngày hôm qua. Anh lặng lẽ và bền bỉ với niềm tin: nếu sản phẩm bạn đủ mạnh, bạn có thể tạo ra thị trường.

Thủy Nguyễn quyết định về với Atisha hẳn vì lý do đó, để Giang “yên tâm với phòng lab” của anh. Vì vậy chị như con thoi, ngủ ít đi nhiều, gặp nhiều người, vui có, buồn có, điều tiếng có…, nhiều trải nghiệm tưởng chỉ gặp trong phim, nhiều lúc tưởng chỉ muốn dừng lại.

Thủy kể, nhiều khi chị tự hỏi: Có cần phải đen cháy vầy không? Có cần điên khùng di chuyển dọc 2 miền Nam Bắc liên tục không? Có phải đối diện và giải quyết những mảng màu xám xịt của kinh doanh không?...
Và rồi những con người chân chất chị gặp đã cho chị câu trả lời: “Những trái ngọt đã an ủi trái tim tôi, khiến tôi thêm niềm tin vào việc làm nông sản đặc biệt ở Việt Nam vẫn có đất sống bền vững”.

Những sản phẩm lên men của Atisha

Trải qua rất nhiều việc, Thủy Nguyễn thấy “bản thân lì hơn, cứng cáp hơn và may mắn vẫn còn niềm tin vào những gì tốt đẹp”. Vấp ngã ở đâu lại tiếp tục đứng lên ở đó. Còn Giang, ở tuổi “tri thiên mệnh”, anh hiểu sứ mệnh của mình. Nhà máy của họ mở ra một quy mô mới, song song đó, họ xây dựng cộng đồng biết cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống, bắt đầu từ dinh dưỡng, sức khỏe, tinh thần…

Ban Mai