Nhiều trẻ nhập viện thở máy vì mắc tay chân miệng nặng

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM ghi nhận trong tuần 14 (tính từ ngày 30/3 đến ngày 5/4), thành phố có 1.347 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, tăng 64,0% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca tay chân miệng tích lũy từ đầu năm 2026 đến tuần 14 là 10.496 ca. Các phường, xã có số ca mắc tay chân miệng trên 100.000 dân cao là Long Điền, Đất Đỏ và đặc khu Côn Đảo.

Bệnh chuyển biến nhanh, trẻ dễ rơi vào nguy kịch

Vừa được bác sĩ tại Khoa Hồi sức tích cực nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cứu chữa, bé P.D.K. (15 tháng tuổi, ở TPHCM) vẫn cần được theo dõi sát diễn tiến của bệnh tay chân miệng. Theo người nhà, tuần trước, bé K. bị nóng sốt nên gia đình đưa đến phòng khám tư tại Bà Rịa. Bác sĩ chẩn đoán bé bị viêm họng, cho thuốc về uống.

Bé trai mắc bệnh tay chân miệng nặng, phải lọc máu đang được điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 2

Hôm sau, bé vẫn sốt cao, gia đình tiếp tục đưa con quay lại phòng khám. Lúc này, bé bắt đầu xuất hiện các tổn thương da, nhưng rất kín đáo, ở kẽ ngón tay, chân. Bác sĩ phòng khám chẩn đoán bé bị bệnh tay chân miệng cấp độ nhẹ, hướng dẫn người thân cách chăm sóc bé. Tuy nhiên, ngay sau đó, bé sốt nhiều, vã mồ hôi đầu, thở mệt, phải cấp cứu.

Các bác sĩ lập tức cho bé thở máy, chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng 2 điều trị. Khi đến bệnh viện, bé đã rơi vào hôn mê, tay chân miệng nặng độ 3, rối loạn thần kinh thực vật, suy hô hấp… Sau nhiều ngày được điều trị tích cực, bé đã qua giai đoạn nguy kịch. Hiện, bé có tri giác, nghe khi bác sĩ gọi tên, nhưng vẫn còn phải trợ thở, khả năng gặp di chứng về thần kinh. Sau khi khỏi bệnh, bác sĩ sẽ đánh giá lại và tập vật lý trị liệu cho bé.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Đỗ Châu Việt - Trưởng khoa Hồi sức tích cực nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng 2 - đánh giá: “Ngay từ đầu, bé đã xuất hiện một số dấu hiệu cảnh báo nặng nhưng chưa được nhận diện đầy đủ. Điển hình là tình trạng vã mồ hôi bất thường. Bé vẫn đang sốt cao nhưng mồ hôi lại vã ra, và chỉ khu trú ở vùng trán, trong khi tay chân vẫn nóng. Đây là dấu hiệu rất nguy hiểm, cho thấy rối loạn thần kinh thực vật và bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng, ít nhất là độ 3. Nếu được đưa vào bệnh viện ngay thì sẽ tránh được tình trạng nguy hiểm”.

Còn bé trai (hơn 3 tuổi, ở tỉnh Khánh Hòa) tuy được phát hiện tay chân miệng sớm, bệnh viện địa phương cũng đã nỗ lực cứu chữa nhưng bệnh diễn tiến quá nhanh. Chỉ trong 2 ngày bệnh đã độ 4, bé suy hô hấp, suy tạng, phù phổi, sủi bọt hồng… Bác sĩ đặt nội khí quản, chuyển bé đến Bệnh viện Nhi Đồng 2 cấp cứu. Tại đây, ê kíp bác sĩ tiên lượng tình trạng bé rất nặng, lập tức cho bé thở máy, lọc máu liên tục, sử dụng thuốc vận mạch… Hiện tại, bé đã qua nguy kịch, sức khỏe đang có tiến triển, nhưng phải đối mặt với các tổn thương và di chứng của tay chân miệng, vẫn cần theo dõi sát.

Trẻ mắc tay chân miệng, có thể tiếp tục mắc bệnh

Theo thống kê của Bệnh viện Nhi Đồng 2, chỉ mới đầu tháng Tư, có đến 443 trẻ đến khám, điều trị do bệnh tay chân miệng. Trong đó, 47 trẻ phải nhập viện điều trị, gấp 3 lần so với tháng trước. Đa số trẻ ở độ tuổi từ 5 đến dưới 3 tuổi.

Hiện tại, Khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 cũng tiếp nhận điều trị cho 42 bệnh nhi tay chân miệng, trong đó hơn 10 bệnh nhi mắc tay chân miệng nặng độ 3, tăng gấp rưỡi so với 2 tuần trước. Có thời điểm, bác sĩ đã phải liên tục đặt nội khí quản cho 5 trẻ trở nặng. Bệnh viện Nhi đồng Thành phố cũng đang điều trị cho 27 trẻ nhập viện do tay chân miệng, trong đó có 5 trẻ tiên lượng nặng.

Bác sĩ Đỗ Châu Việt cho biết, nguyên nhân chính khiến tỉ lệ ca nặng có xu hướng tăng gần đây là do chủng vi rút EV71. Đa số trẻ mắc tay chân miệng nặng đều có kết quả xét nghiệm ghi nhận vi rút EV71. Đặc biệt, biến thể C1 của chủng này mang độc lực rất cao, lây lan nhanh. Trẻ từng mắc tay chân miệng vẫn có nguy cơ tái nhiễm.

Nhiều phụ huynh cho rằng khi con đã mắc tay chân miệng thì sẽ có kháng thể cho cả năm là hoàn toàn sai lầm. Bởi vì, tay chân miệng do nhiều loại vi rút khác nhau gây ra, nên trẻ có thể mắc nhiều lần. Thậm chí, trẻ có nguy cơ mắc tay chân miệng nặng hơn nếu không may mang vi rút EV71. Phụ huynh tuyệt đối không cho trẻ sử dụng lại toa thuốc cũ, hoặc chia sẻ toa thuốc cho trẻ khác. Không tự ý điều trị tay chân miệng bằng các phương pháp dân gian truyền miệng, hay các loại thuốc ức chế miễn dịch lan truyền trên mạng xã hội.

Bên cạnh đó, trẻ thường dễ bị bỏ sót bệnh bởi ít có triệu chứng đặc thù của tay chân miệng. Đa phần là sốt cao, các nốt ban nếu có cũng thường rất kín trong kẽ ngón tay, chân. Vì vậy, khi chăm sóc trẻ, phụ huynh nên hết sức lưu ý. Thêm phần, vi rút có thể tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương, khiến trẻ nhanh chóng suy hô hấp, sốc tim. Nếu cứu sống khả năng để lại di chứng thần kinh nặng nề.

“Nếu trước đây, bệnh nhi mắc tay chân miệng từ độ 2 chuyển lên độ 3, độ 4 trong 2, 3 ngày, thì hiện nay nhiều trường hợp chỉ trong vòng 1, 2 ngày đã chuyển nặng, biến chứng. Có những trẻ ngày đầu chỉ sốt, triệu chứng tay chân miệng chưa rõ ràng, nhưng sang ngày thứ hai đã vào tình trạng nặng. Vì vậy, không chỉ phụ huynh, mà bác sĩ cũng phải hết sức lưu ý khi khám cho trẻ, tránh bỏ qua nguy cơ mắc bệnh” - bác sĩ Đỗ Châu Việt nhấn mạnh.

Các bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay khi có biểu hiện cảnh báo như sốt cao, uống thuốc không hạ, giật mình chới với, đi loạng choạng, ói nhiều, kể cả khi không thấy nổi ban hay loét miệng. Khi cho con khám bệnh, cha mẹ hãy nói rõ với bác sĩ về yếu tố nguy cơ như trẻ từng tiếp xúc với người bệnh, trong lớp học có bạn mắc tay chân miệng… Đặc biệt, tình trạng sốt cao kèm vã mồ hôi bất thường, nhất là mồ hôi khu trú ở vùng đầu, hoặc nửa bên người. Đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh đã chuyển nặng.

Phạm An