Dấu hiệu bệnh tay chân miệng trở nặng

Trẻ mắc tay chân miệng cần được theo dõi, chăm sóc chặt chẽ, nếu tiến triển nặng phải đưa đến bệnh viện - Ảnh minh họa: Phạm An

5% nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời

Tại TPHCM, số ca mắc đang tăng nhanh với 858 trường hợp chỉ trong tuần 16-22/3, tăng 66,9% so với trung bình 4 tuần trước.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là các vi rút đường ruột như Coxsackie A16 và Enterovirus 71.

Ở Việt Nam, bệnh tay chân miệng lưu hành quanh năm với hai đỉnh dịch, từ tháng Ba đến tháng Năm và từ tháng Chín đến tháng Mười hai. Hằng năm có khoảng 50.000 - 100.000 trường hợp được báo cáo, trong đó có một số ca tử vong.

Bệnh thường biểu hiện với các triệu chứng như sốt, loét miệng, nổi bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối hoặc mông. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có triệu chứng điển hình, thậm chí có người nhiễm nhưng không biểu hiện bệnh.

Phần lớn ca bệnh ở mức độ nhẹ, song khoảng 18% có thể diễn tiến nặng và trong đó có khoảng 5% nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.

Bệnh lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi, họng, bóng nước hoặc phân của người bệnh. Ngoài ra, vi rút có thể tồn tại trên các bề mặt như đồ chơi, bàn ghế, vật dụng sinh hoạt… và lây lan khi trẻ tiếp xúc.

Đáng lưu ý, người lớn có thể mang vi rút và lây cho trẻ dù không có triệu chứng, khiến việc kiểm soát dịch gặp nhiều khó khăn, nhất là tại các nhà trẻ, trường mẫu giáo.

Nhận biết dấu hiệu báo trước bệnh nặng

Gần như tất cả trẻ bị tay chân miệng trở nặng đều có dấu hiệu báo trước là giật mình. Khi bắt đầu ngủ, trẻ nằm ngửa nhắm mắt thì đột ngột giật nảy mình, mở mắt, 2 tay chới với, sau đó trẻ nằm yên ngủ lại và tiếp tục giật mình. Nếu trong vòng 30 phút mà trẻ giật mình 2 lần trở lên thì chắc chắn sẽ trở nặng.

Dấu hiệu thứ hai là khi trẻ sốt trên 2 ngày và sốt cao liên tục trên 38,5 độ C, dùng thuốc paracetamol không hạ. Nếu trẻ có sốt cao co giật phải đưa đến bệnh viện ngay.

Các dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng khác như: tay run, đi loạng choạng, ngồi không vững, đảo mắt bất thường, ói nhiều, quấy khóc, vã mồ hôi, lạnh toàn thân hoặc ở tay, chân. Trẻ thở nhanh, thở không đều, có dấu khó thở: co rút lõm ngực, khò khè…

Để phòng bệnh tay chân miệng, ngành y tế khuyến cáo người dân, đặc biệt là gia đình có trẻ nhỏ, cần thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh:

- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, nhất là trước khi chế biến thức ăn, cho trẻ ăn và sau khi vệ sinh.

- Làm sạch đồ chơi, sàn nhà, bề mặt tiếp xúc hằng ngày bằng chất tẩy rửa thông thường.

- Cho trẻ ăn chín, uống chín, sử dụng riêng dụng cụ ăn uống.

- Thu gom, xử lý chất thải của trẻ đúng cách.

Tại các cơ sở giữ trẻ, cần duy trì “3 sạch”: ăn sạch, ở sạch, bàn tay sạch; đồng thời tăng cường vệ sinh lớp học và đồ chơi.

Khi trẻ có biểu hiện sốt, nổi bóng nước ở tay, chân hoặc loét miệng, phụ huynh cần cho trẻ nghỉ học, đưa đến cơ sở y tế sớm và hạn chế tiếp xúc với trẻ khác.

Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao, giật mình, lừ đừ, run chi, nôn nhiều hoặc đi loạng choạng, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay vì đây có thể là dấu hiệu biến chứng nguy hiểm.

Các chuyên gia nhấn mạnh, phát hiện sớm, cách ly kịp thời và thực hành vệ sinh cá nhân là những yếu tố then chốt để kiểm soát dịch bệnh.

B.T.