Nhận diện bệnh cận thị giả ở trẻ xem nhiều thiết bị điện tử

30/03/2026 - 06:23

PNO - Việc tiếp xúc liên tục với màn hình điện tử trong điều kiện thiếu sáng khiến đôi mắt bị quá tải, dẫn đến tình trạng cận thị giả. Nếu không được chẩn đoán và phân biệt chính xác, trẻ rất dễ phải đeo kính sai độ, khiến mắt suy nhược nhanh chóng.

Bác sĩ khám cho một trường hợp tăng độ cận
Bác sĩ khám cho một trường hợp tăng độ cận

Ghi nhận tại một số cơ sở y tế về nhãn khoa, tình trạng trẻ đến khám do bị tăng độ cận thường gia tăng sau các đợt nghỉ dài. Tuy nhiên, nhiều trường hợp trong số đó là tăng độ cận giả. Nếu chỉ đo bằng máy thông thường ở cửa hàng mắt kính, đa số trẻ bị đeo kính không đúng với độ cận thực tế.

Điển hình là bé trai 7 tuổi P.Đ.D., ngụ phường Xuân Hòa. Sau đợt nghỉ tết, bé quay trở lại trường và nhìn không rõ chữ trên bảng dù có đeo kính cận. Mẹ đưa bé ra tiệm bán mắt kính gần nhà, xác định đã tăng cận so với kính cũ đến 1.5 độ. Thế là D. được thay tròng kính mới.

Tuy nhiên, sau khi đeo kính khoảng 1 tuần, bé than nhức mắt, đau đầu. Lúc này, mẹ đành thu xếp nghỉ làm để đưa bé đi khám mắt tại trung tâm lớn. Sau khi nhỏ thuốc khử điều tiết cho D., độ cận của bé nhả ra hết. Bác sĩ phát hiện, hóa ra bé chỉ bị viễn nhẹ. Bé đã đeo kính sai với tật khúc xạ của mình.

Trường hợp khác là bé gái 9 tuổi tên N.C.V., ngụ phường Bình Hưng. Khi được nghỉ học, V. suốt ngày chơi game trên điện thoại và xem phim nên thường bị chảy nước mắt, nhìn mờ, nhức mỏi. V. được mẹ đưa đi kiểm tra mắt ở tiệm kính và ghi nhận tình trạng tăng độ cận rất nhanh.

Nhân viên khuyên mẹ cho V. đi khám mắt để kiểm soát cận thị tăng đến 1.5 độ. Thông thường, độ cận sẽ tăng từ 0.5-1 diop sau 1 năm ở lứa tuổi này. Khi đến khám, V. được nhỏ thuốc khử điều tiết thì độ cận của bé nhả ra hết, bé không hề tăng độ. Độ cận đo được lúc đầu là tình trạng tăng độ giả do mắt phải điều tiết quá mức trong thời gian dài bởi bé nghiện chơi game.

Còn chị H.T.H. (ngụ phường Bình Quới) cũng thấy rất sốc khi mới đổi tròng kính cận cho con gái 12 tuổi mà con cứ than nhìn mờ. Chị bèn đưa con đi khám mắt thì hóa ra chỉ là tăng độ cận giả do kỳ nghỉ tết vừa qua bé chơi điện thoại quá đà. Bác sĩ khuyên bé không cần đổi kính, chỉ cần ngưng dùng các thiết bị điện tử, nghỉ ngơi đầy đủ là sẽ hồi phục.

Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Ngọc Đan Thanh (Trung tâm Mắt Hải Yến) cho biết, tình trạng trẻ bị tăng độ cận giả sau tết được phát hiện tại đơn vị mình tăng khoảng 30% so với thông thường. Cận thị giả thực chất là một dạng rối loạn chức năng điều tiết.

Phụ huynh không nên tự ý cho trẻ cắt kính chỉ dựa trên kết quả đo máy tự động tại cửa hàng. Quy trình chuẩn tại các trung tâm mắt uy tín là phải sử dụng thuốc chuyên dụng để giúp mắt nghỉ ngơi hoàn toàn, tạm thời loại bỏ áp lực điều tiết. Chỉ khi đó, bác sĩ mới xác định được độ khúc xạ thực sự của trẻ. Việc đeo kính sai độ không chỉ gây nhức mỏi mà còn khiến mắt suy nhược nhanh chóng.

Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh dạy trẻ áp dụng quy tắc: cứ sau 20 phút nhìn gần, hãy nhìn xa khoảng 6m trong ít nhất 20 giây. Đồng thời khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời tối thiểu 2 giờ mỗi ngày, vì ánh sáng tự nhiên là liều thuốc tốt nhất để ngăn ngừa tăng độ cận. Cần đảm bảo không gian học tập đủ sáng và kiểm soát chặt chẽ thời gian sử dụng thiết bị điện tử, tuyệt đối tránh việc xem điện thoại trong bóng tối để bảo vệ thị lực lâu dài cho trẻ.

Ghi nhận từ Hội Nhãn khoa Việt Nam cho thấy, tính đến năm 2024, cả nước có khoảng 5 triệu trẻ em gặp các vấn đề về tật khúc xạ, chiếm tỉ lệ 30 - 40% học sinh trong độ tuổi đến trường. Riêng tại các đô thị lớn như TP Hà Nội và TPHCM, con số này còn đáng lo ngại hơn khi tỉ lệ trẻ mắc tật khúc xạ đã vượt 50%.

Các chuyên gia nhấn mạnh, sự gia tăng nhanh chóng này chủ yếu bắt nguồn từ thói quen học tập chưa đúng cách cùng việc dành quá nhiều thời gian tương tác với màn hình điện tử, gây áp lực nặng nề lên khả năng điều tiết của đôi mắt trẻ.

Thanh Huyền

 

news_is_not_ads=
TIN MỚI