Thói quen ở trong nhà làm tăng nguy cơ cận thị

Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, đến năm 2050, ước tính một nửa dân số thế giới sẽ bị cận thị - Ảnh: Anastassiya Bezhekeneva/Moment/Getty Images

Khi đôi mắt bị "bỏ đói" ánh sáng tự nhiên

Cận thị từ lâu đã trở thành một nỗi lo thường trực của các bậc phụ huynh, nhưng nguyên nhân thực sự đằng sau sự bùng nổ của nó vẫn là một ẩn số đang được các nhà khoa học ráo riết giải mã.

Mới đây, một nghiên cứu từ Trường cao đẳng Nhãn khoa thuộc Đại học Bang New York (Mỹ) đã mang đến một góc nhìn mới mẻ và đầy sức thuyết phục.

Theo đó, vấn đề không chỉ nằm ở thời gian chúng ta dán mắt vào màn hình, mà còn ở cách đôi mắt phản ứng với môi trường thiếu sáng khi làm việc ở khoảng cách gần.

Nhà thần kinh học thị giác Jose-Manuel Alonso, thành viên nhóm nghiên cứu, chia sẻ rằng cận thị đã chạm ngưỡng đại dịch toàn cầu. Ông nhấn mạnh rằng một yếu tố then chốt nhưng thường bị bỏ qua chính là lượng ánh sáng thực tế truyền đến võng mạc trong suốt quá trình chúng ta tập trung làm việc gần, đặc biệt là khi ở trong nhà.

Để tìm hiểu sâu hơn, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm trên 34 tình nguyện viên, bao gồm cả những người có thị lực bình thường và người cận thị. Họ được yêu cầu tập trung vào các mục tiêu thay đổi về độ sáng và độ tương phản.

Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể trong cách đồng tử vận hành. Ở những người cận thị, đồng tử có xu hướng co lại nhiều hơn để tăng độ sắc nét cho hình ảnh khi nhìn gần.

Tuy nhiên, trong môi trường ánh sáng yếu của phòng kín, việc đồng tử co lại quá mức vô tình làm giảm lượng ánh sáng cần thiết truyền đến võng mạc, từ đó làm suy yếu hệ thống chịu trách nhiệm xử lý ánh sáng trong mắt.

Vòng lặp nguy hiểm và con số báo động vào năm 2050

Sự khác biệt giữa môi trường trong nhà và ngoài trời là vô cùng lớn. Theo nghiên cứu viên Urusha Maharjan, dưới ánh nắng mặt trời rực rỡ, đồng tử co lại để bảo vệ mắt nhưng vẫn đảm bảo đủ lượng sáng dồi dào cho võng mạc.

Ngược lại, khi chúng ta đọc sách hoặc dùng điện thoại trong nhà, đồng tử co lại không phải vì quá sáng mà là để giúp mắt lấy nét tốt hơn. Trong điều kiện ánh sáng lờ mờ, cơ chế này khiến võng mạc bị "đói" ánh sáng trầm trọng, tạo ra một vòng lặp phản hồi tiêu cực khiến tình trạng cận thị ngày càng trầm trọng.

Điều đáng lo ngại là giả thuyết này cũng giải thích vì sao việc đeo kính quá độ (độ cận của kính cao hơn độ cận thực tế) có thể gây hại. Những chiếc kính này không chỉ làm thay đổi tiêu cự mà còn vô tình làm giảm lượng ánh sáng đi vào mắt, khiến quá trình thoái hóa mắt diễn ra nhanh hơn.

Các chuyên gia dự báo rằng đến năm 2050, gần 40% người trẻ trên thế giới sẽ phải chung sống với cặp kính cận.

Dù nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell Reports này vẫn cần thêm những khảo sát quy mô lớn hơn để khẳng định chắc chắn, nhưng đây là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ.

Thay vì chỉ kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử, các gia đình cần khuyến khích con trẻ bước ra ngoài trời nhiều hơn. Ánh sáng tự nhiên không chỉ giúp đôi mắt thư giãn mà còn là nguồn năng lượng thiết yếu để nuôi dưỡng một thị lực khỏe mạnh, ngăn chặn sự kéo dài bất thường của nhãn cầu - nguyên nhân cốt lõi gây ra cận thị.

Ngọc Hạ (theo Science Alert)