Mẹ thường dọa chết khi con làm trái ý

Chị Hạnh Dung kính mến,

Mẹ tôi đã ngoài 60, sức khỏe yếu và hay lo lắng. Gia đình tôi thật sự không có quá nhiều khó khăn. Điều khiến cả gia đình mệt mỏi nhất là tinh thần của mẹ. Cứ có bất kỳ việc khó nào, từ chuyện cha mẹ cãi nhau, tài chính có vấn đề hay bệnh tật, thậm chí chuyện con cái không theo ý mẹ trong cách ăn mặc, cư xử là mẹ lại nói những lời như “sống thế này thì chết cho xong”, “chết đi cho đỡ khổ” hoặc dọa sẽ tự tử.

Ban đầu, ai cũng lo lắng, an ủi, cố gắng làm theo ý mẹ cho mẹ vui lòng. Nhưng rồi chuyện này lặp đi lặp lại khiến chúng tôi dần kiệt sức. Nếu tỏ ra thờ ơ thì mẹ giận dữ, nói rằng “không ai thương mẹ”, còn nếu dỗ dành thì dường như mẹ càng quen với việc dùng nỗi tuyệt vọng để khiến mọi người chú ý.

Tôi hiểu mẹ đang cô đơn và bất an nhưng cách mẹ thể hiện khiến không khí trong nhà lúc nào cũng nặng nề, bố tôi stress, con cái sợ hãi. Là con, tôi rất thương mẹ, chỉ mong mẹ tìm lại niềm vui, bình tĩnh hơn trước những biến cố.

Xin chị cho tôi biết, trong trường hợp như vậy, chúng tôi nên phản ứng thế nào để vừa giúp mẹ bình tĩnh, vui sống vừa giúp bố và cả nhà không bị căng thẳng và lây lan cảm xúc tiêu cực giống mẹ?

Ngọc Thu

Ảnh minh họa: Internet

Chị Ngọc Thu thân mến,

Bức thư của chị làm Hạnh Dung nhớ đến câu chuyện của một bạn đọc Hạnh Dung từng tư vấn nhiều năm trước. Vợ chồng trẻ đẹp đôi nhưng vì chưa có nhiều kinh nghiệm trong đời sống hôn nhân nên thường xảy ra mâu thuẫn.

Cô vợ nhõng nhẽo và hay làm lớn chuyện muốn chồng phải thể hiện tình yêu với mình. Cuối cùng, sau một lần cãi vã, cô ấy lựa chọn một cách rất dở để thử lòng chồng: tự tử.

Tất nhiên, vì chỉ để thử lòng, cô ấy có người đồng mưu. Người chị báo cho em rể biết để đưa vợ đi xúc ruột kịp thời. Ai dè sau chuyện đó, người chồng nhất quyết ly hôn với lý do không muốn sống với một người cứ mang cái chết của mình ra làm áp lực lên người khác. Sống với người như vậy nặng nề và mệt mỏi lắm.

Từ câu chuyện trên, Hạnh Dung thêm hiểu và thông cảm với tâm trạng của chị và gia đình. Sống trong môi trường lúc nào cũng căng thẳng, nặng nề bởi nỗi buồn và những lời dọa dẫm của người thân, ai cũng dễ rơi vào cảm giác bất lực, mệt mỏi.

Chị hãy cố thử hiểu tâm lý mẹ. Phụ nữ lớn tuổi thường trải qua những thay đổi tâm sinh lý rõ rệt. Khi sức khỏe yếu, vai trò trong gia đình dần mờ nhạt, con cái trưởng thành, họ dễ cảm thấy mình vô dụng, bị bỏ rơi. Những lo lắng nhỏ trong họ cũng trở thành nỗi sợ hãi lớn.

Mẹ chị có thể đang mang cảm giác mất kiểm soát: việc gì cũng không còn như ý, từ con cái, tài chính đến sức khỏe. Khi bà thấy không ai “nghe” mình nữa, việc dùng những lời dọa chết là một cách kêu cứu.

Chắc chắn bà không nghĩ tới cái chết như cách bà nói mà chỉ muốn mọi người lắng nghe bà, quan tâm tới bà, làm cho bà an tâm và hài lòng. Đó là hành vi của một người đang có cảm giác cô độc, không được thấu hiểu.

Thế nhưng khi cứ lặp đi lặp lại những lời tuyệt vọng và được cả nhà dỗ dành, chiều chuộng, lâu dần, mẹ sẽ quen rằng khi dọa chết, người khác sẽ quan tâm và điều đó khiến bà càng bị phụ thuộc vào nỗi tuyệt vọng. Còn với gia đình, sự căng thẳng tích tụ có thể dẫn đến trầm cảm, xa cách, thậm chí bùng nổ xung đột.

Cho nên, dù thương mẹ đến đâu, gia đình chị cũng không thể cứ chiều theo nỗi tuyệt vọng của bà mãi. Điều quan trọng nhất là giữ được một khoảng thăng bằng giữa hai cách xử sự: không lạnh lùng, làm lơ những than vãn trách móc của mẹ nhưng cũng không để cả nhà bị dồn ép, căng thẳng mà tiếp tay cho hành vi ấy.

Để làm được điều đó, gia đình chị cần giữ được sự bình tĩnh. Khi mẹ nói những lời tiêu cực, đừng hoảng hốt hay phản ứng mạnh. Hãy nói một cách nhẹ nhàng mà kiên định rằng mẹ đang làm cho cả nhà lo lắng.

Lắng nghe những nỗi buồn của mẹ nhưng không để nó đe dọa cả nhà. Khi mẹ bình tĩnh, hãy tâm sự rằng mẹ là chỗ dựa tinh thần của gia đình. Hãy tạo cho mẹ cảm giác mẹ được mọi người cần và tin cậy.

Nhiều người lớn tuổi thường buồn vì thấy mình không còn vai trò trong gia đình. Hãy khéo léo nhờ mẹ những việc nhỏ như trông cháu, tư vấn chuyện bếp núc, góp ý việc chi tiêu... Khi thấy mình có ích, họ sẽ bớt tuyệt vọng.

Hãy giúp mẹ tìm những niềm vui nhỏ, chẳng hạn ra ngoài nhiều hơn, đi chùa, đi bộ, gặp bạn cũ, đi du lịch, tham gia lớp dưỡng sinh hay hội người cao tuổi... Niềm vui từ bên ngoài sẽ giảm sự lệ thuộc vào cảm xúc.

Không ai có thể sống mãi trong áp lực cảm xúc tiêu cực. Chị và cả nhà cũng hãy bảo vệ bản thân. Khi cần thiết, hãy cho phép mình được nghỉ ngơi. Nếu cứ dỗ dành mãi, mẹ chị sẽ không tự đứng vững được. Hãy giúp mẹ tin rằng cả nhà đang cùng nhau xây dựng cuộc sống tốt đẹp.

Hạnh Dung

Chia sẻ tâm tư cùng chị Hạnh Dung của Báo Phụ nữ, mời bạn gửi câu hỏi trực tiếp trong khung “Chat với Hạnh Dung” dưới đây hoặc gửi về email hanhdung@baophunu.org.