Gia đình an toàn là điểm tựa để trẻ phát triển toàn diện

Chia sẻ tại buổi toạ đàm có bà Lê Thị Kim Thu - Phó chủ tịch Hội LHPN TPHCM (thứ hai từ trái sang); GS.TS Huỳnh Văn Sơn - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM; ông Nguyễn Hiệp Trí - Giám đốc Công ty TNHH Doanh nghiệp xã hội Sài Gòn ERA, bà Tô Thị Kim Hoa - Phó chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em TPHCM.

Gia đình an toàn – chiếc nôi nuôi dưỡng cảm xúc và nhân cách trẻ

Mở đầu câu chuyện, GS.TS Huỳnh Văn Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM - chia sẻ một số tình huống thực tế mà ông từng gặp và tham gia hỗ trợ xử lý liên quan đến trẻ em và các mối quan hệ trong gia đình. Từ những câu chuyện đời thường nhưng nhiều trăn trở ấy, ông đặt ra câu hỏi gợi mở: Thế nào là một gia đình an toàn?

Theo GS.TS Huỳnh Văn Sơn, gia đình an toàn không chỉ là nơi bảo đảm sự an toàn về thể chất, mà còn là không gian nuôi dưỡng đời sống tinh thần, nơi các thành viên cùng xây dựng môi trường yêu thương, tôn trọng và thấu hiểu lẫn nhau. Trong một gia đình an toàn, trẻ được yêu thương vô điều kiện, được lắng nghe mà không bị phán xét và được tôn trọng cảm xúc, suy nghĩ cũng như ước mơ của mình.

GS.TS Huỳnh Văn Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM - chia sẻ tại toạ đàm

Ông nhấn mạnh, gia đình an toàn không có nghĩa là không xảy ra mâu thuẫn. Điều quan trọng là các thành viên biết giải quyết mâu thuẫn một cách tích cực, trên tinh thần tôn trọng và đồng hành.

Gia đình chính là “tấm gương cảm xúc” để trẻ học cách nhận diện và điều chỉnh cảm xúc; là “bộ lọc đầu tiên” giúp trẻ hiểu về thế giới; đồng thời là người đồng hành, chứ không phải người kiểm soát cuộc sống của con.

Tuy nhiên, ông Huỳnh Văn Sơn thẳng thắng nhìn nhận, trong thực tế, nhiều bậc phụ huynh vô tình tạo áp lực cho con khi quá chú trọng thành tích học tập, thường xuyên so sánh con với người khác hoặc xem nhẹ cảm xúc của trẻ. Một số cha mẹ còn cho rằng con phải tự vượt qua mọi khó khăn của chính mình.

Theo ông, để xây dựng một gia đình an toàn giúp trẻ phát triển toàn diện, cha mẹ có thể bắt đầu từ những điều rất giản dị. Trước hết là lắng nghe con một cách chủ động, lắng nghe để hiểu chứ không phải để phản biện hay vội vàng sửa sai. Khi trẻ được lắng nghe, các em sẽ cảm thấy được tôn trọng và sẵn sàng chia sẻ nhiều hơn với cha mẹ.

Bên cạnh đó, cha mẹ cần thừa nhận và gọi tên cảm xúc của con. Những câu nói như “Mẹ thấy con đang buồn” hay “Ba hiểu con đang lo lắng” giúp trẻ cảm nhận được sự thấu hiểu và an toàn về mặt tâm lý. Việc công nhận cảm xúc chính là nền tảng giúp trẻ ổn định tâm lý và phát triển cảm xúc lành mạnh.

Ngoài ra, phụ huynh nên đặt kỳ vọng phù hợp với năng lực và đặc điểm của con, thay vì tạo áp lực rằng con phải giỏi để làm cha mẹ tự hào. Quan trọng hơn hết, cha mẹ cần làm gương cho con. Khi cha mẹ biết giữ bình tĩnh, trẻ sẽ học được cách kiểm soát cảm xúc; khi cha mẹ biết xin lỗi và sửa sai, trẻ cũng học được sự chân thành và trách nhiệm.

Theo GS.TS Huỳnh Văn Sơn, trẻ em cần được phát triển toàn diện về trí tuệ (IQ), cảm xúc (EQ), kỹ năng xã hội (SQ) và các giá trị sống. Gia đình chính là nơi hội tụ và nuôi dưỡng tất cả những yếu tố này, tạo điều kiện để trẻ lớn lên khỏe mạnh, tự tin và hạnh phúc. Ông gửi gắm thông điệp: Muốn con phát triển toàn diện, hãy bắt đầu từ một gia đình an toàn. Bởi xây dựng gia đình an toàn không chỉ vì cha mẹ, mà còn vì tương lai của con cái và hạnh phúc bền vững của cả gia đình.

Chung tay bảo vệ trẻ em từ gia đình đến cộng đồng

Chia sẻ thêm tại tọa đàm, ông Nguyễn Hiệp Trí cho rằng, sự chia sẻ giữa cha mẹ và con cái có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển tâm lý của trẻ. Theo ông, nhiều trẻ em hiện nay ngại chia sẻ vì sợ bị la mắng hoặc không được thấu hiểu. Do đó, cha mẹ cần học cách lắng nghe và trò chuyện với con một cách cởi mở, tạo cảm giác an toàn để trẻ có thể nói ra những khó khăn, áp lực trong cuộc sống. Khi con dám chia sẻ, tâm lý sẽ nhẹ nhõm hơn và cha mẹ cũng có cơ hội đồng hành, hỗ trợ con kịp thời.

Bên cạnh đó, cha mẹ cần dạy con cách đối diện với thất bại và biết đứng lên sau những vấp ngã. Theo ông Trí, việc giáo dục con không chỉ hướng đến thành công mà còn giúp con rèn luyện bản lĩnh, nghị lực và kỹ năng vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

GS.TS Huỳnh Văn Sơn cũng cho rằng, người lớn cần chủ động bắt kịp nhịp sống của thời đại và điều chỉnh phương pháp nuôi dạy con cho phù hợp với những thay đổi của xã hội. Trong bối cảnh pháp luật ngày càng siết chặt các quy định liên quan đến bảo vệ trẻ em, các hành vi bạo lực đối với trẻ sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn, do đó cách ứng xử và giáo dục con trong gia đình cũng cần được nhìn nhận theo hướng tích cực và nhân văn hơn.

Ông Sơn cho biết, những tổn thương về thể chất có thể dễ dàng nhận thấy, nhưng những tổn thương “ngầm” mới là điều đáng lo ngại hơn. Vì vậy, thay vì phản ứng theo cơn nóng giận, cha mẹ cần nâng đỡ tinh thần và điều chỉnh hành vi của con bằng sự thấu hiểu, yêu thương và kỷ luật tích cực.

Bà Tô Thị Kim Hoa - Phó chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em TPHCM - phát biểu ý kiến.

Ở góc độ pháp lý, bà Tô Thị Kim Hoa cho biết, quyền trẻ em đã được quy định rõ trong Luật Trẻ em năm 2016. Trong đó, Điều 6 nêu rõ những hành vi bị nghiêm cấm đối với trẻ em như bạo lực, xâm hại, ngược đãi dưới mọi hình thức. Bên cạnh đó, Điều 9 cũng quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đoàn thể, nhà trường và cộng đồng trong việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.

Theo bà Hoa, để công tác bảo vệ trẻ em đạt hiệu quả, cán bộ, hội viên và người dân cần tìm hiểu và nắm vững các quy định pháp luật liên quan. Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bị bạo lực hoặc xâm hại, cộng đồng cần kịp thời thông báo cho chính quyền địa phương, cán bộ phụ trách bảo vệ trẻ em, lực lượng công an hoặc liên hệ các đường dây nóng, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em để được hỗ trợ.

Phát biểu kết luận toạ đàm, bà Lê Thị Kim Thu – Phó chủ tịch Hội LHPN TPHCM - cho rằng, hạnh phúc không phải là điều gì xa vời mà bắt đầu từ sự an toàn, bình yên trong chính mỗi gia đình. Việc xây dựng gia đình hạnh phúc là một hành trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, thấu hiểu và sự chung tay của cả cha mẹ cùng với sự đồng hành của xã hội. Bà bày tỏ tin tưởng rằng, với những kiến thức và kỹ năng được chia sẻ tại buổi tọa đàm, mỗi cán bộ Hội sẽ trở thành một hạt nhân tích cực, góp phần lan tỏa các giá trị gia đình an toàn, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thế hệ tương lai.

*Một số hình ảnh tại buổi toạ đàm

Bà Võ Ngọc Thanh Trúc – Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố, Chủ tịch Hội LHPN TPHCM - trao thư cảm ơn và quà tri ân cho các vị diễn giả và đơn vị đồng hành.

Đông đảo các bộ Hội, thành viên tổ tư vấn cộng đồng cơ sở, nữ sinh tham dự buổi toạ đàm

Học sinh, cán bộ Hội, thành viên tổ tư vấn cộng đồng chia sẻ và đặt câu hỏi đến các diễn giả

Các vị diễn giả lần lượt chia sẻ

Chị Lê Thị Sa Đam - Chủ tịch Hội LHPN phường Bình Trị Đông - bày tỏ sự tâm đắc với các nội dung được các vị diễn giả chia sẻ. Chị cũng đề xuất các ý kiến như các gia đình cần tăng cường giao tiếp tích cực, áp dụng phương pháp kỷ luật không bạo lực và đặc biệt là sự đồng hành, thấu hiểu của cha mẹ đối với con trong từng giai đoạn phát triển.

Các đại biểu tham dự toạ đàm chụp ảnh lưu niệm

Bà Lê Thị Kim Thu – Phó chủ tịch Hội LHPN TPHCM (bìa phải) - trao tặng sách kỹ năng phòng, chống bạo lực gia đình, học đường cho cán bộ Hội cơ sở.

Ngọc Trăm