Áp lực của kỳ thi lớp Mười TPHCM ngày càng tăng

Điểm toán dưới trung bình chiếm hơn 50%

Vừa xem xong điểm thi, Quốc Bảo - học sinh một trường THCS tại quận 5 - vẫn không khỏi ấm ức khi điểm thi không như kỳ vọng. Điểm môn toán khá thấp nên em chỉ đạt tổng điểm là 15,5. Suốt năm học lớp Chín, ngoài những giờ học trên trường, Bảo còn vùi mình vào các lớp phụ đạo và những giờ học tự do tại nhà. Bảo nói: “Trước kỳ thi, những ngày thức khuya dậy sớm trở thành thói quen hằng ngày của em. Kỳ thi căng thẳng về mặt tinh thần là hiển nhiên nhưng em thật sự thất vọng và sốc khi đề toán quá khó. Em vẫn cố gắng làm hết sức mình, không bỏ câu nào trong đề nhưng kết quả lại không như mong muốn”.

Thí sinh TPHCM dự thi kỳ thi tuyển sinh lớp Mười năm 2024 tại Trường THPT Nguyễn Khuyến (quận 10) - Ảnh: Trang Thư

Từ khi xem được điểm thi, Ngọc Trâm - học sinh một trường THCS tại quận Phú Nhuận - càng lo lắng hơn. Dù biết đề khó hoàn thành, rất nhiều người không đạt điểm cao nhưng Trâm vẫn rất thất vọng vì môn toán chỉ được 4 điểm. Những câu hỏi như: “Mình sẽ học lớp Mười ở đâu khi trượt 3 nguyện vọng?”, “Cha mẹ sẽ nghĩ sao khi mình không làm được những điều từng hứa?”… vẫn hiện lên trong đầu Trâm mỗi ngày.

Đồng ý việc đề thi tuyển sinh nên có tính phân hóa nhưng chị Ngọc Nhung - ngụ quận 3, TPHCM - vẫn thấy kỳ thi vừa qua quá khắc nghiệt. “Con tôi học trường điểm nhưng với đề toán, con phải bỏ trắng câu 6, câu 7 và câu 8 chỉ làm được một chút. Cuối cùng, con được 5,5 điểm. Phổ điểm thấp toàn thành thì liệu có học sinh, phụ huynh nào vui nổi. Chưa kể thi xong, nhiều ý kiến còn chê “học sinh học vẹt mới khóc” càng làm tụi nhỏ tủi thân. Một kỳ thi với những đề thi như vậy là quá nặng nề với đứa trẻ 15 tuổi”.

Đón nhận nhiều phản hồi từ học sinh sau kỳ thi, ông Trần Tấn Tài - Hiệu trưởng Trường THCS Lý Phong (quận 5) - bày tỏ, học sinh đã rất cố gắng, chăm chỉ học tập và sẵn sàng tâm lý cho việc kỳ thi tuyển sinh sẽ khó hơn những bài thi trên lớp. Tuy nhiên, đề thi toán quá khó, điểm không cao đã làm cho đa số học sinh thấy thất vọng và áp lực. Hiệu trưởng một trường THCS tại quận Tân Bình cũng nhận định, kỳ thi lớp Mười luôn gây ra áp lực cho cả phụ huynh và học sinh dù là khó hay dễ. Trước kỳ thi, học sinh áp lực vì học tập nhiều, vì thấy tỉ lệ rớt tương đối cao. Thi xong thì lại áp lực hơn nữa vì không làm được bài, điểm thấp. Thậm chí, việc đáp án công bố quá đơn giản so với đề thi quá phức tạp cũng làm thí sinh mất tự tin và nghi ngờ năng lực bản thân.

Mặc dù phổ điểm toán được Sở GD-ĐT TPHCM đánh giá là không có nhiều biến động so với năm ngoái nhưng thực tế cho thấy, có đến 55.264/98.464 thí sinh dưới 5 điểm, tương đương hơn 56% thí sinh. Trong khi ở năm trước, con số này chỉ khoảng 46% thí sinh. Trước đó, sở đã lý giải rằng kỳ thi lớp Mười là kỳ thi tuyển sinh nên đề thi phải có tính phân hóa, có dễ, có khó để chọn đúng học sinh vào học tại các trường THPT công lập. Học sinh giỏi sẽ vào trường tốp đầu, học sinh khá sẽ vào trường tốp sau. Đề thi khó chung cho toàn thành phố nên không ảnh hưởng đến việc chọn nguyện vọng.

Áp lực không đáng có

Nhiều năm nghiên cứu đề thi toán của kỳ thi lớp Mười, ông Phạm Hồng Danh - Hiệu trưởng Trường THPT Vĩnh Viễn (quận Tân Phú) - nhận định, đề toán năm nay có quá nhiều câu ứng dụng thực tế. Cách dùng từ trong các câu này lại quá dài dòng, luộm thuộm khiến người đọc lúng túng. Thí sinh phải mất rất nhiều năng lượng để phân tích, hiểu được chính xác câu hỏi, làm đề bài từ dễ trở thành khó. Đặc biệt, đề thi đã vi phạm một khuyết điểm trong việc phân hóa. Cụ thể, 3 câu 5, 6, 7 trong đề không có tác dụng phân hóa học sinh mà làm cho học sinh trung bình, học sinh khá đều “bí” như nhau.

Thí sinh TPHCM dự thi kỳ thi tuyển sinh lớp Mười năm 2024 tại Trường THCS Ngô Tất Tố (quận Phú Nhuận) - Ảnh: Trang Thư

Ông phân tích thêm: “Đề thi không cần có điểm 10, không nhất thiết phải để học sinh làm hết nhưng cần nhẹ nhàng hơn. Như đề thi của Hà Nội chỉ dùng một câu thực tế mà vẫn có tính ứng dụng cao, phân hóa rất tốt vì đòi hỏi học sinh phải hiểu sâu vấn đề. Về bản chất khó hơn đề của TPHCM nhưng học sinh không kêu ca. Đề thi của TPHCM quá lạm dụng các bài toán thực tế nhưng cách diễn đạt chưa tốt, thừa thãi làm học sinh mệt mỏi, người chấm bài cũng mệt mỏi”.

Tương tự, ông Trần Tấn Tài phản đối những quan điểm cho rằng học sinh học vẹt, học tủ nên mới không làm được bài. Theo ông, thầy cô và học sinh đều đã thay đổi cách dạy, cách học theo chương trình phổ thông mới từ lâu. Vấn đề nằm ở chỗ đề thi có quá nhiều câu thực tế, cần được thay đổi ở những kỳ thi sau để không gây căng thẳng cho học sinh. Hiệu trưởng một trường THCS ở quận Tân Bình thì cho rằng, thầy cô đã dạy học sinh theo hướng ứng dụng kiến thức vào thực tế từ nhiều năm nay. Nhưng có thể học sinh chưa nắm được cách hiểu đề nên không giải quyết được một đề toán lạ. Điều này cho thấy kỹ năng đọc của học sinh hiện nay còn yếu, phải tập trung phát triển hơn.

Ông Ngô Xuân Điệp - Phó chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục TPHCM - đặt vấn đề: Trong một kỳ thi, nếu chỉ một vài học sinh kêu đề khó thì lỗi của học sinh. Nhưng nếu đề khó đến mức rất nhiều học sinh kêu ca, khóc lóc thì lỗi sai của người ra đề. Tại sao ra đề khó, ra đề khó để làm gì? Việc phải đối diện với một đề thi quá khó có thể làm học sinh khủng hoảng tâm lý trong một thời gian.

“Kỳ thi lớp Mười đang tạo nên một sự khủng hoảng. Tại sao đi học lại trở thành nỗi sợ của học sinh? Tại sao phải bóp chặt con đường đến trường, phải phân luồng để học sinh không được vào học tại các trường công lập? Trong khi được đi học, được đến trường công là nhu cầu và quyền lợi của tất cả các em. Học là phải đủ điều kiện, phải yêu thích và vừa tầm, vừa sức. Con người ngoài học tập còn phải được vui chơi, được thoải mái. Nếu gánh chịu quá nhiều áp lực học tập thì dễ mất đi khả năng phát triển phẩm chất. Học là một điều hạnh phúc chứ không phải nỗi sợ hãi” - ông nhấn mạnh.

Nguyệt Cát