Vì sao ngày càng nhiều người trẻ bị tăng huyết áp?

Thức khuya, làm việc căng thẳng dễ tăng huyết áp

Từ khi mở công ty, anh N.K.T. (31 tuổi, ngụ TPHCM) thường gặp nhiều áp lực, nhất là doanh số. Anh thường xuyên làm việc hơn 11 tiếng mỗi ngày, chưa kể đến về nhà vẫn tiếp tục thức tới 2, 3 giờ sáng để xử lý công việc. Để tranh thủ tiến độ công việc, anh ăn uống cũng thất thường, ưu tiên thức ăn nhanh, dùng nước tăng lực, cà phê để tỉnh táo.

Người dân được đo huyết áp sàng lọc bệnh trong đợt khám sức khỏe toàn dân của TPHCM

Khoảng 3 tháng gần đây, anh T. thường xuyên bị các triệu chứng như đau đầu nhẹ, chóng mặt, mệt mỏi và tim đập nhanh sau những đợt thi công căng thẳng. “Lúc đó, tôi chỉ nghĩ mình bị thiếu ngủ vì ráng làm cho xong đơn hàng. Tôi ngồi nghỉ ngơi, hoặc uống nước tăng lực để dịu thần kinh rồi làm việc tiếp” - anh T. chia sẻ.

Tuần trước, anh bị đau đầu dữ dội, tê tay chân và ngất xỉu, đồng nghiệp đo huyết áp thì thấy tăng quá cao nên đưa vào bệnh viện. Bác sĩ nói anh may mắn vì kịp hạ huyết áp, nếu không khả năng bị đột quỵ rất cao. Hiện tại, anh T. đang uống thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ. Ngoài ra, bác sĩ khuyên anh phải hạn chế thức ăn nhanh, nước tăng lực, nghỉ ngơi nhiều hơn để tránh biến chứng nặng nề.

Trong đợt khám sức khỏe định kỳ do công ty tổ chức, chị P.T.B.E. (28 tuổi) khá bất ngờ khi được phát hiện tăng huyết áp. Bởi trước đó, chị gần như không có biểu hiện rõ rệt ngoài đôi lúc mệt mỏi, đau đầu nhẹ sau giờ làm việc. Chị cho biết: “Thường thì khi đau đầu, tôi uống thuốc là khỏi. Tôi không bị tim mạch, không thấy nóng mặt, choáng váng hay đuối sức. Vì vậy, tôi nghĩ bác sĩ nhầm lẫn”.

Sau khi yêu cầu bác sĩ đo huyết áp lại nhiều lần, chị E. mới chấp nhận thực hiện các kiểm tra cần thiết. Bác sĩ chẩn đoán chị bị tăng huyết áp giai đoạn sớm, kê thuốc điều trị trong 1 tháng. Chị được dặn phải tái khám đúng hẹn, và tự theo dõi huyết áp tại nhà mỗi ngày để đánh giá hiệu quả kiểm soát bệnh.

Sau khoảng 2 tuần uống thuốc, thấy huyết áp ổn định, không còn mệt nên chị E. tự ý ngưng thuốc, và không tái khám. Gần 1 năm sau, chị lại thường xuyên mệt mỏi, phù nhẹ ở chân, tiểu ít và chán ăn. Khi đi khám, các bác sĩ phát hiện chức năng thận đã suy giảm do tăng huyết áp kéo dài nhưng không được kiểm soát tốt. Bác sĩ giải thích, vì chị tự ý bỏ thuốc khiến huyết áp âm thầm gây tổn thương lên mạch máu, và thận trong thời gian dài. May mắn chị chưa bị biến chứng suy thận, nhưng phải phối hợp với bác sĩ trong đợt điều trị này, tránh gặp hậu quả đáng tiếc.

Bác sĩ cảnh báo, tăng huyết áp là bệnh mạn tính cần điều trị lâu dài và theo dõi định kỳ. Người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc khi thấy huyết áp ổn định vì điều đó không đồng nghĩa bệnh đã khỏi.

Các triệu chứng tăng huyết áp dễ bị bỏ qua

Theo phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Trần Hòa - Phó trưởng khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Đại học y dược TPHCM - để phát hiện và nhận biết tăng huyết áp rất đơn giản, chỉ cần người dân đo huyết áp đúng và kiểm soát huyết áp đầy đủ. Thế nhưng, nhiều người không theo dõi bệnh này, làm cho tỉ lệ mắc bệnh trong dân số khá cao, đặc biệt là người trẻ.

Ước tính, có tới 10 - 15% người trẻ trong độ tuổi 20-35 gặp vấn đề về huyết áp. Con số này thậm chí còn cao hơn ở những thành phố lớn, nơi có cuộc sống bận rộn và nhiều áp lực. Tăng huyết áp ngày càng trẻ hóa do lối sống hiện đại, ít vận động, chế độ ăn chưa phù hợp, nhiều căng thẳng.

“Hầu hết mọi người khi được hỏi chỉ số huyết áp thì đều không biết. Trong khi đó chỉ số này liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của mình. Từ bây giờ, mỗi người trưởng thành cần biết huyết áp của bản thân, cũng như cách đo huyết áp thuần thục” - bác sĩ Trần Hòa nói và cho biết, khi huyết áp tăng cao, một số người có thể bị xay xẩm, chóng mặt, đau đầu, thường xuất hiện vào buổi sáng khi thức dậy, nhất là vùng sau gáy và có thể giảm khi huyết áp hạ xuống.

Bệnh nhân cũng có thể nhận thấy nóng bừng mặt, mặt đỏ và nóng ran thoáng qua, giống cảm giác sau khi uống rượu. Cảm giác hồi hộp, khó thở, tim đập nhanh, nặng ngực. Nếu đau đầu dữ dội, kéo dài, kèm co giật, yếu liệt, lơ mơ hoặc hôn mê, méo miệng, liệt mặt hoặc liệt nửa người cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất, bởi có thể là dấu hiệu biến chứng nguy hiểm như xuất huyết não.

Nguy hiểm là hơn 90% người tăng huyết áp không có triệu chứng, kể cả khi huyết áp tăng rất cao nên gây tâm lý chủ quan cho người bệnh. Vì vậy, đa số người bệnh bị bỏ qua “thời gian vàng” điều trị. “Về lâu dài, tăng huyết áp âm thầm gây nhiều biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu não, xuất huyết não, suy tim, nhồi máu cơ tim, phình động mạch chủ, suy thận, mù lòa và bệnh lý mạch máu ngoại biên. Chính vì vậy, từ lâu căn bệnh này thường được ví như “kẻ giết người thầm lặng””- bác sĩ Trần Hòa chia sẻ.

Do bệnh tăng huyết áp liên quan nhiều đến lối sống, nên một số bệnh nhân trẻ dù đã uống thuốc điều trị nhưng vẫn không thể kiểm soát được huyết áp. Điều cốt lõi trong cuộc chiến với “kẻ thù thầm lặng” này là phải thay đổi chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, làm việc một cách hợp lý; hạn chế rượu bia, thuốc lá. Bệnh nhân phải duy trì theo dõi chỉ số huyết áp thường xuyên, có chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục ít nhất 30 phút/ngày, khám sức khỏe định kỳ. Chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân bằng cách thư giãn sau giờ làm việc như đi bộ, bơi lội, tập yoga, đi cà phê với bạn bè... tránh để căng thẳng, áp lực kéo dài.

Phạm An