Trẻ học vừa sức mới đạt hiệu quả

Cha mẹ cũng bị áp lực

Là mẹ của 2 đứa con luôn có ý thức tự học nhưng khi đọc xong quy định trên, chị Thanh Hằng cảm thấy trăn trở. Bởi lẽ, chính chị cũng đang bị áp lực trong câu chuyện học hành của con. Khi học lớp Một, con gái chị là một trong số ít những học sinh đạt loại khá trong lớp. Chị vẫn yên tâm vì con phát triển đúng khả năng. Nhưng đến lớp Ba, con bắt đầu thấy buồn vì bạn bè ai cũng là học sinh giỏi, riêng con vẫn chỉ là loại khá.

Chị chia sẻ: “Áp lực vô hình này không phải do tôi tạo ra, mà đến từ sự so sánh tự thân, từ ánh mắt của bạn bè và lời nhận xét của cô giáo. Thế là con xin đi học thêm vì tin rằng nếu chỉ học trên lớp thôi thì không thể nào đạt được điểm cao”.

Kỳ thi lớp Mười ở nhiều thành phố lớn được cho là rất áp lực với học sinh. Trong ảnh: Học sinh tham dự kỳ thi lớp Mười năm 2025 tại TPHCM

Tương tự, chị Ngọc Thoa cho biết: “Cha mẹ cũng muốn con được trải nghiệm nhiều, giao lưu, học hỏi để phát triển kỹ năng mềm và năng khiếu. Nhưng bây giờ thi lớp Mười thì khó, học trên trường không đủ nên phải chở con đi kiếm lò luyện. Chỉ ước ao các con bớt áp lực thi cử, giáo dục bớt thành tích thì môi trường giáo dục mới hạnh phúc được”.

Từ góc nhìn sư phạm, ông Đinh Phú Cường - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Luông (phường Bình Phú, TPHCM) - nhìn nhận, nghị định ra đời mang tính tích cực và định hướng được dư luận, nhưng để đưa vào thực tế có thể gặp một số khó khăn.

Bởi lẽ, khái niệm ép hay đồng hành thuộc về định tính nên rất khó xác định, rạch ròi ranh giới. Trong khi áp lực của học sinh thì rất đa chiều. Có thể mẹ không áp lực nhưng cha áp lực, hoặc cha mẹ không áp lực nhưng dòng họ, hàng xóm tạo áp lực.

“Một số phụ huynh mong muốn con mình vượt trội để nở mày nở mặt, hoặc vì tương lai của con nên đặt mục tiêu hơi cao. Ví dụ như ở kỳ thi lớp Mười, một số phụ huynh ép con ôn thi hết trung tâm này đến trung tâm khác để được vào trường chuyên, lớp chọn. Nhưng đôi khi, học sinh cũng chính là người tự đặt áp lực, mong muốn học ở những trường vượt quá khả năng nên mới áp lực” - ông đánh giá.

Đừng chỉ nhìn vào điểm yếu của trẻ

Bà Phạm Thúy Hà - Hiệu trưởng Trường tiểu học Đặng Trần Côn (phường Vĩnh Hội, TPHCM) - cho rằng, để tránh gây áp lực cho trẻ, điều quan trọng là phải có sự thống nhất giữa gia đình và nhà trường. Ở bậc tiểu học, giáo viên gần như không giao bài tập về nhà, ngoài những yêu cầu nhỏ như tìm tư liệu, chuẩn bị cho hoạt động học tập trên lớp. Lúc này, phụ huynh cần cùng con thực hiện. Việc này không chỉ giúp con thấy được sự quan tâm, mà còn giúp cha mẹ hiểu rõ tiến trình học tập của con.

Cũng theo bà, cha mẹ cần được trang bị kiến thức về tâm lý lứa tuổi. Nhiều phụ huynh vẫn có thói quen so sánh con với bạn bè, muốn con đạt điểm cao, giỏi đều các môn nên cho đi học thêm nhiều nơi. Nhưng khả năng tập trung của trẻ tiểu học không dài nên dù có ép buộc, con cũng rất khó tiếp thu.

Bà nhấn mạnh: “Tiểu học là giai đoạn chuyển tiếp từ mầm non nên phải vừa học vừa chơi. Thay vì đặt ra mục tiêu quá lớn, cha mẹ nên khen ngợi con khi con có tiến bộ dù nhỏ. Quan sát, trao đổi thường xuyên với giáo viên để hiểu rõ hơn sức học của con. Chỉ khi được học vừa sức mình, trẻ mới phát huy năng lực và đạt hiệu quả”.

Bà Lê Thị Thoa - Hiệu trưởng Trường tiểu học Thuận Kiều (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM) - cho rằng, cha mẹ phải phối hợp với thầy cô để biết đâu là điểm mạnh của con. Nếu không, phụ huynh có thể đặt ra những nhiệm vụ vượt quá yêu cầu cần đạt của một đứa trẻ.

“Nếu chỉ nhìn thấy điểm yếu, cha mẹ rất dễ nổi nóng, dẫn đến những hành vi quá đáng với con. Trong khi việc nhắc nhở nhẹ nhàng mới là cách giúp con tiếp thu tốt hơn. Hãy xem con có vui vẻ đón nhận chuyện học một điều gì đó hay không. Nếu con chưa sẵn sàng, hãy tư vấn trước và để con là người quyết định” - bà nói rõ.

Còn ông Đinh Phú Cường cho rằng, khâu tư vấn tâm lý học đường rất quan trọng. Khi học sinh áp lực, thầy cô phải trao đổi với cả học sinh và gia đình một cách khéo léo để không làm căng thẳng thêm mâu thuẫn gia đình. Càng không thể nói học sinh không theo nổi trường này, trường kia mà phải nói về sức khỏe, tâm lý và áp lực học sinh có thể gặp phải nếu học tại ngôi trường không vừa sức.

Ông nhấn mạnh: “Sâu xa hơn, xã hội phải thay đổi quan niệm coi trọng thành tích và bằng cấp. Ngành giáo dục phải xây dựng hệ thống trường lớp đồng nhất giữa các nơi, giảm bớt thi cử, kiểm tra. Khi ấy, ngoài học kiến thức, trẻ được vui chơi thì không áp lực về điểm số nữa”.

Trang Thư