TPHCM đẩy mạnh quy hoạch trường lớp, chuyển đổi số nâng cao chất lượng giáo dục

100% học sinh trong độ tuổi có chỗ học

TPHCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới theo định hướng siêu đô thị, trung tâm tài chính, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực. Trong đó, giáo dục được xác định là một trong những lĩnh vực then chốt để chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự phát triển của thành phố.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhật Hằng - Phó giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM

Sau sáp nhập, quy mô ngành giáo dục và đào tạo TPHCM lớn nhất cả nước với gần 3.500 trường học, khoảng 2,6 triệu học sinh và hơn 110.000 giáo viên. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của đô thị một trong những vấn đề “nóng” được nhiều phụ huynh quan tâm, đặt hàng ngành giáo dục hiện nay là làm thế nào để hệ thống trường lớp đáp ứng đủ chỗ học cho học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển mô hình trường học tiên tiến, chất lượng cao, xứng đáng là điểm sáng của giáo dục cả nước.

Thực tế cho thấy, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng với sự hình thành nhiều khu dân cư mới tạo áp lực lớn lên hạ tầng giáo dục. Tại một số khu vực vùng ven, nơi tập trung đông công nhân và lao động nhập cư, tình trạng thiếu trường học vẫn còn khi hệ thống trường lớp chưa được đầu tư đồng bộ.

Sự thiếu hụt trường lớp dẫn tới tình trạng sĩ số lớp học cao, có nơi lên đến 50 học sinh/lớp. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc triển khai các phương pháp dạy học hiện đại, như học theo nhóm, thảo luận, hoạt động trải nghiệm… vốn cần không gian lớp học phù hợp để học sinh tham gia tích cực.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhật Hằng - Phó giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM - cho biết: “Dù thành phố đã đầu tư xây dựng thêm nhiều phòng học trong thời gian qua, nhưng sau quá trình tái cấu trúc và sáp nhập đơn vị hành chính, quy hoạch giáo dục ở một số khu vực cũng chưa đồng bộ với quy hoạch đô thị và phân bố dân cư. Hiện TPHCM đạt 227 phòng học trên 10.000 dân số trong độ tuổi đi học”.

Trước thực trạng này, ngành giáo dục thành phố đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án xây dựng trường học. Dự kiến từ tháng 9/2026 sẽ có thêm hàng trăm phòng học mới được đưa vào sử dụng. Sở cũng rà soát nhu cầu sửa chữa cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị dạy học trong năm 2026, đảm bảo điều kiện cần thiết để triển khai hiệu quả chương trình giáo dục phổ thông.

“Mục tiêu của ngành là bảo đảm 100% học sinh trong độ tuổi đều có chỗ học, nâng tỉ lệ học sinh được học 2 buổi/ngày theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018” - bà Nhật Hằng nhấn mạnh.

Để tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án trường học, UBND TPHCM cũng đã thành lập tổ liên ngành nhằm phối hợp giữa các sở, ngành liên quan. Tổ công tác này có nhiệm vụ hỗ trợ giải quyết các thủ tục, tháo gỡ khó khăn trong quá trình xây dựng trường lớp trên địa bàn.

Thành phố đặt mục tiêu phấn đấu đạt mức 300 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi đi học, đồng thời bảo đảm các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục. Trong kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026-2030, nhiều dự án xây dựng trường học sẽ được triển khai nhằm gia tăng số lượng phòng học, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của học sinh.

Đồng bộ hạ tầng, nâng cao chất lượng đội ngũ và chuyển đổi số

Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Nhật Hằng, trong thời gian tới ngành giáo dục sẽ tập trung thúc đẩy lộ trình đồng bộ hóa tiêu chuẩn cơ sở vật chất giữa các khu vực. Một trong những giải pháp trọng tâm là xóa bỏ các “vùng lõm” về hạ tầng trường lớp thông qua việc ưu tiên phân bổ ngân sách cho các khu vực đang có tỉ lệ phòng học thấp.

Cô trò Trường THCS Bình Trị Đông B (phường An Lạc, TPHCM) tự tin dạy và học trong ngôi trường mới hiện đại, cơ sở vật chất đầy đủ

Song song đó, ngành cũng đẩy mạnh hiện đại hóa trang thiết bị dạy học thông qua chuyển đổi số. Việc quản lý bằng dữ liệu số sẽ giúp ngành giáo dục điều tiết thiết bị dạy học từ nơi thừa sang nơi thiếu, đảm bảo học sinh ở khu vực ngoại thành cũng được tiếp cận đầy đủ các điều kiện học tập hiện đại như phòng thí nghiệm, bảng tương tác và các công cụ học tập số.

Ngoài ra, thành phố cũng tiếp tục thực hiện các chính sách an sinh giáo dục nhằm hỗ trợ học sinh, đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn. Theo Nghị quyết số 80/2025/NQ-HĐND của HĐND TPHCM, học sinh từ bậc mầm non đến trung học phổ thông trên địa bàn thành phố được hỗ trợ tiền ăn trưa và kinh phí mua đồng phục. Việc chi trả các khoản hỗ trợ này sẽ được thực hiện kịp thời nhằm đảm bảo quyền lợi học tập của học sinh.

Một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục là đội ngũ giáo viên. Trong bối cảnh chương trình giáo dục phổ thông 2018 và quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, giáo viên cần nâng cao năng lực công nghệ, đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường khả năng sử dụng ngoại ngữ.
Theo bà Nguyễn Thị Nhật Hằng, thách thức lớn của ngành giáo dục hiện nay là sự chênh lệch về trình độ giữa giáo viên ở khu vực trung tâm và vùng ven. Để giải quyết vấn đề này, từ năm học 2024-2025, sở đã triển khai đề án bồi dưỡng nâng cao nhận thức và phát triển năng lực số cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên tại các cơ sở giáo dục.

Năm 2025, chương trình đã được triển khai trên toàn thành phố với 15.473 cán bộ, giáo viên tham gia bồi dưỡng. Mục tiêu của ngành giáo dục thành phố trong giai đoạn 2025-2026 là bảo đảm 100% đội ngũ giáo viên đạt chuẩn kỹ năng số. Khi sự chênh lệch về trình độ được thu hẹp, công nghệ sẽ trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho giáo viên trong việc cá nhân hóa quá trình học tập của học sinh.

Bên cạnh đó, ngành giáo dục TPHCM cũng đang đẩy mạnh xây dựng hệ thống quản trị số và các nền tảng dùng chung cho toàn ngành nhằm đồng bộ dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ công tác điều hành.

Ngoài ra, ngành giáo dục sẽ tiếp tục nghiên cứu các chính sách thu hút, giữ chân giáo viên giỏi và khuyến khích giáo viên chủ động nâng cao trình độ chuyên môn để hướng tới mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhật Hằng - cho rằng, việc quy hoạch hệ thống trường lớp gắn với phát triển đô thị, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên sẽ là 3 trụ cột quan trọng giúp giáo dục TPHCM phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

“Việc ưu tiên xây dựng trường lớp, đặc biệt tại các khu vực đông dân cư, luôn được lãnh đạo thành phố và ngành giáo dục quan tâm. Tổ liên ngành có sự tham gia của nhiều sở, ngành để hỗ trợ ngành giáo dục tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai” - bà Nguyễn Thị Nhật Hằng cho biết. Bên cạnh nguồn ngân sách nhà nước, TPHCM cũng khuyến khích huy động thêm nguồn lực xã hội hóa để đầu tư cho giáo dục, miễn là việc triển khai tuân thủ đúng các quy định hiện hành.

Nguyễn Loan