Ngày nay, không ít phụ nữ, đặc biệt là người trẻ vẫn âm thầm chịu đựng các bệnh phụ khoa vì tâm lý e ngại, xấu hổ khi đi khám bệnh; chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã trở nặng, dẫn đến phát hiện và điều trị trễ rất đáng tiếc.
Chần chừ đi khám, bỏ lỡ “thời gian vàng”
Khoảng 5 tháng trước, chị L.T.T. - 42 tuổi, ở tỉnh Đồng Tháp - thường xuyên bị tiểu gắt, són tiểu khi ho, hắt hơi. Sau đó đau âm ỉ vùng thắt lưng. Nghe hàng xóm giới thiệu có thầy lang điều trị bằng thuốc nam rất hay, chị T. mua 15 thang thuốc về uống. Ban đầu, chị cảm giác giảm tiểu gắt, không còn bị són tiểu nên tiếp tục mua thuốc uống.
 |
| Bác sĩ Tạ Việt Hùng (Khoa Sản, Bệnh viện Nhân dân Gia Định) khám, tư vấn cho người bệnh |
Gần đây, chị cảm giác lỏng lẻo phần thân dưới, vùng kín khó chịu, căng tức vùng bụng dưới mỗi khi đứng bán hàng lâu. Chị T. kể: “Tôi làm nghề buôn bán, nhiều khi khuân vác nặng là bị căng, nặng bên dưới ngay. Tôi chưa khám phụ khoa bao giờ nên thấy ngại, sợ người ta biết rồi đồn đại không hay. Tôi lên mạng tìm hiểu, nghĩ mình bị sa tử cung, đọc thêm thì thấy phải mổ, cắt bỏ nên càng ráng uống thuốc nam, đắp lá thuốc hy vọng hết bệnh”.
Đến khi không còn chịu nổi, chị T. đến một bệnh viện ở TPHCM khám, bác sĩ chẩn đoán chị bị sa tử cung, nhiễm trùng, rối loạn chức năng đường tiểu, hậu quả của tình trạng tổn thương sàn chậu kéo dài, phải phẫu thuật ngay. May mắn, chị được can thiệp kịp thời, phục hồi chức năng sàn chậu và bảo tồn thành công tử cung. Chị chia sẻ: “Bác sĩ nói nếu tôi để thêm 1, 2 tháng nữa thì sẽ phải cắt bỏ tử cung. Biết điều trị nhẹ nhàng như vậy, tôi đã đi bệnh viện sớm rồi. Nửa năm qua, tôi cứ sống trong lo sợ, chịu đựng tiểu són rất bất tiện”.
Còn chị N.N.Q. - 20 tuổi - thường cảm thấy ngứa rát, vùng kín nổi mụn nước, viêm nhiễm nhưng chỉ mua lá trà về đắp. Qua 1 tuần, xuất hiện mụn mủ, phồng rộp, đau nhức, chị đi khám bệnh mới biết bị kích ứng, nhiễm trùng nhẹ, bác sĩ cho thuốc uống, bôi và dặn dò vệ sinh hằng ngày bằng nước sạch, không đắp lá trà hay bất kỳ sản phẩm khác lên vết thương.
Chị Q. ngại ngùng: “Do bạn trai có tặng em chai tinh dầu, em dùng thử thì bị dị ứng. Em chưa quan hệ tình dục nên từ trước đến nay nếu có vấn đề vùng kín thì tự giải quyết, chứ không dám hỏi mẹ, vì sợ bị mẹ hiểu lầm, la mắng, càng không đi khám bởi vì xấu hổ. Em cũng sợ bác sĩ nói em không đàng hoàng nên mới bị mắc bệnh, em chỉ dám lên mạng hỏi và được người ta chỉ cách điều trị, không ngờ gây viêm nhiễm nặng hơn”.
Không may mắn như 2 trường hợp trên, chị H.L.K. - 31 tuổi, ở TPHCM - bị ra máu âm đạo bất thường trong nhiều tháng. Chị hỏi các hội nhóm về bệnh phụ khoa trên mạng, thì được “chẩn đoán” rong kinh nên không đi khám. Chị nghĩ chỉ cần mỗi ngày tắm rửa, vệ sinh sạch sẽ thì khỏi bệnh. Tuy nhiên, dù đã uống nhiều loại thuốc mà “bác sĩ mạng” gợi ý, tình trạng của chị K. vẫn không thuyên giảm.
Đến khi bị ra máu quá nhiều không kiểm soát được, cơ thể suy nhược, chị đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định khám. Kết quả, chị bị ung thư cổ tử cung giai đoạn 3A. Đây là giai đoạn tiến triển nặng, cần phải hóa, xạ trị nhiều lần rất tốn kém, khiến sức khỏe và chất lượng sống của bệnh nhân giảm sút nghiêm trọng. Trong khi đó, bệnh hoàn toàn có thể tầm soát, phát hiện và điều trị đạt hiệu quả cao nếu chị K. đến bệnh viện sớm hơn. Hiện tại, khả năng điều trị triệt để giảm đi rất nhiều, thậm chí ảnh hưởng đến tiên lượng sống.
Đừng chần chừ khi gặp vấn đề phụ khoa
Theo thạc sĩ, bác sĩ Tạ Việt Hùng (Khoa Sản, Bệnh viện Nhân dân Gia Định), hiện nay vẫn còn nhiều phụ nữ e ngại việc đi khám phụ khoa, chỉ đợi đến khi có triệu chứng mới đến bệnh viện. Kết quả, phần lớn bệnh nhân đã vào giai đoạn nặng, đặc biệt là người trẻ.
Viêm nhiễm mạn tính do tự uống thuốc Theo các bác sĩ, có tình trạng một số chị em không đi khám bệnh nhưng lại vào các hội nhóm trên mạng xã hội để tìm hiểu, nhờ “bác sĩ mạng” cho đơn thuốc rất dễ đối mặt với rủi ro. Nếu chẩn đoán sai dùng thuốc không phù hợp sẽ che lấp triệu chứng làm cho bệnh nặng hơn, bị kháng thuốc khiến việc điều trị sau này khó khăn, tốn kém hơn. Trong đó, người bệnh rơi vào viêm nhiễm phụ khoa mạn tính bởi tự uống thuốc, lạm dụng thuốc điều trị. Đặc biệt, các triệu chứng ban đầu có thể là biểu hiện của bệnh lý nghiêm trọng hơn mà người bệnh không nhận ra, tự điều trị làm cho người bệnh bị bỏ qua “thời gian vàng”, khiến bệnh trầm trọng hơn. Thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. |
Lý giải về việc phụ nữ trẻ ngại đi khám phụ khoa, bác sĩ cho rằng đây là tâm lý dễ hiểu và dễ thông cảm. Nhiều người lo sợ bị đánh giá, cảm thấy xấu hổ khi khám vùng nhạy cảm, hoặc sợ đau. Bên cạnh đó, không ít người thiếu kiến thức về sức khỏe sinh sản, không biết khi nào cần đi khám hay tầm soát định kỳ. Một số khác lại e ngại việc phát hiện các bệnh lây truyền qua đường tình dục nên càng né tránh.
“Hiện nay, vẫn còn bệnh nhân trì hoãn khám bệnh, hoặc tự mua thuốc điều trị. Điều này vô tình làm cho bệnh bị bỏ sót, phát hiện trễ rất nguy hiểm. Có người bệnh bị u buồng trứng không được khám, siêu âm tầm soát, khi quá mệt mỏi, đến bệnh viện thì khối u đã lớn, có biến chứng. Thậm chí, nhiều chị em bị ung thư cổ tử cung phát hiện muộn do chưa từng tầm soát” - bác sĩ Tạ Việt Hùng nói.
Nguy hiểm hơn, người trẻ còn có quan niệm chưa quan hệ thì không cần khám phụ khoa. Tuy nhiên, cần hiểu dù phụ nữ chưa quan hệ chỉ hạn chế được nguy cơ mắc một số bệnh lây truyền, nhưng các vấn đề như rối loạn nội tiết, u buồng trứng, viêm nhiễm vẫn có thể xảy ra. Nếu không đi khám, bệnh có thể âm thầm tiến triển, gây biến chứng như vô sinh, dính vòi trứng hoặc khối u phát triển lớn.
Chuyên gia sản khoa cho biết, người chưa quan hệ vẫn có thể bị viêm âm đạo do nấm Candida, vi khuẩn, kích ứng do dung dịch vệ sinh, thậm chí viêm tiết niệu. Nguyên nhân có thể do mặc đồ bó, ẩm, vệ sinh không đúng cách, thụt rửa nhiều hoặc dùng kháng sinh kéo dài làm rối loạn hệ vi khuẩn.
Vì vậy, chị em khi gặp các dấu hiệu như đau bụng dưới kéo dài không rõ nguyên nhân, ra máu âm đạo bất thường (ngoài chu kỳ kinh nguyệt hoặc sau quan hệ), khí hư có mùi hôi, đổi màu, kèm ngứa rát, rối loạn kinh nguyệt nhiều tháng, đau vùng chậu kèm sốt, đừng chần chừ, hãy đến bệnh viện có chuyên khoa thăm khám.
Trên thực tế, khám phụ khoa khá nhẹ nhàng, không đáng sợ như chị em hình dung. Quan trọng, bệnh nhân nên chọn cơ sở y tế uy tín, để tâm lý thoải mái hơn, người bệnh có thể đề nghị bác sĩ nữ thăm khám.
Cần khám phụ khoa định kỳ để sớm phát hiện các bệnh nguy hiểm Bác sĩ chuyên khoa 2 Bùi Thị Phương Loan (Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đại học y dược TPHCM) cho biết, gần như tất cả trường hợp bệnh phụ khoa như u nhỏ hoặc rối loạn nội tiết… đều không có triệu chứng rõ ràng trên lâm sàng. Chỉ khi viêm nhiễm phụ khoa thì có một số biểu hiện như ngứa rát, quan hệ đau, đi tiểu đau, tiết dịch âm đạo bất thường hoặc đau bụng. Vì vậy, phụ nữ, đặc biệt với người lớn tuổi, phụ nữ đã có gia đình, người đã quan hệ tình dục, chị em có triệu chứng kinh nguyệt bất thường, hay bị đau vùng chậu, đau vùng bụng, hoặc cảm thấy bất an liên quan nên đi khám phụ khoa định kỳ 6 tháng đến 1 năm/lần. Khi đi khám, mọi người hãy chia sẻ vấn đề mình đang gặp phải nếu có để bác sĩ có thể phát hiện các bệnh liên quan, hay tầm soát ung thư cổ tử cung. Chị em chưa quan hệ tình dục cũng đừng ngần ngại, không phải lúc nào khám phụ khoa cũng chỉ thăm khám phần dưới, bác sĩ cũng sẽ siêu âm để tầm soát u xơ tử cung, u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung… Nếu được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm thì kết quả điều trị rất cao. Bác sĩ Bùi Thị Phương Loan lưu ý, chị em không khám phụ khoa khi đang trong chu kỳ kinh nguyệt, thời điểm tốt nhất để khám là sau khi sạch kinh từ 3-5 ngày. Trước khi đi khám, không nên quan hệ tình dục, không sử dụng thuốc đặt âm đạo hoặc dung dịch vệ sinh mạnh trước khi khám 1-2 ngày để có kết quả chính xác hơn. |
Phạm An