Nghệ sĩ AI dẫn đầu bảng xếp hạng Billboard Mỹ: Cảnh báo đỏ cho tương lai âm nhạc?

Ca sĩ nhạc đồng quê Breaking Rust do AI tạo ra

Trong khi đó một nghiên cứu mới công bố cho thấy 97% người nghe không thể phân biệt giữa âm nhạc thật và âm nhạc AI. Đó không phải là một thành tích đáng để ăn mừng, mà là tín hiệu đáng lo về tương lai ngành công nghiệp âm nhạc toàn cầu.

Thành công của nghệ sĩ AI kỷ lục buồn của âm nhạc?

Ca khúc Walk My Walk của Breaking Rust, một ca sĩ nhạc đồng quê do AI tạo ra, đã đứng đầu bảng xếp hạng Doanh số bài hát kỹ thuật số Country Billboard, thu hút hơn 3,5 triệu lượt nghe trên Spotify, nơi “anh ta” được xác minh tài khoản như một nghệ sĩ thực thụ.

Các bài hát khác như Livin’ on Borrowed Time và Whiskey Don’t Talk Back cũng đạt hàng triệu lượt phát trực tuyến. Thế giới gần như không có thông tin nào về Breaking Rust ngoài 43.000 người theo dõi trên Instagram và dòng giới thiệu sáo rỗng: “Âm nhạc dành cho những chiến binh và những kẻ mơ mộng”.

Trang Instagram của “anh ta” tràn ngập hình ảnh cao bồi râu ria phong trần do AI tạo ra, đầy chất Hollywood giả tưởng và thẩm mỹ nam tính theo khuôn mẫu. Nhưng điều đó dường như không làm người hâm mộ bận tâm. Họ để lại những bình luận như: “Tôi không biết anh ấy có phải người thật không, nhưng các bài hát của anh ấy là một trong những bài tôi yêu thích nhất đời” hay “Tôi yêu bài hát này bất kể ai tạo ra nó!” Thậm chí, có người còn yêu cầu Breaking Rust… tổ chức tour lưu diễn.

Hình ảnh phong trần của ca sĩ Breaking Rust. Ảnhh:Spotify

Khi ranh giới giữa sáng tạo và thuật toán trở nên mờ nhạt

Sự bùng nổ bất ngờ này gợi nhớ trường hợp Xania Monet, nghệ sĩ AI từng lọt Billboard vào tháng 9 và thu hút cuộc chiến đấu thầu hợp đồng trị giá hàng triệu đô la. Nhưng thành công của Breaking Rust lần này mang ý nghĩa lớn hơn, bởi nó xuất hiện đúng thời điểm khi ngành sáng tạo toàn cầu đang đối mặt với khủng hoảng niềm tin về AI. Từ Hollywood với các cuộc đình công của biên kịch và diễn viên, đến việc Coca-Cola tung quảng cáo Giáng sinh hoàn toàn do AI tạo, gây tranh cãi dữ dội.

Thành tích của Breaking Rust trùng thời điểm công bố một nghiên cứu do Deezer (Pháp) và công ty Ipsos thực hiện trên 9.000 người tại 8 quốc gia. Kết quả cho thấy 97% người nghe không phân biệt được giữa nhạc người thật sáng tác và nhạc do AI tạo ra, 52% cảm thấy “không thoải mái” vì điều đó, 51% lo ngại âm nhạc từ AI sẽ khiến mọi thứ trở nên “đồng hóa và vô hồn”.

Chỉ 19% người tham gia khảo sát nói rằng họ có thể tin tưởng âm nhạc AI, trong khi 66% thừa nhận vẫn sẽ nghe thử “vì tò mò”. CEO Deezer Alexis Lanternier nhận định: “Kết quả khảo sát cho thấy công chúng thực sự quan tâm và muốn biết liệu họ đang nghe nhạc của con người hay của máy. Và rõ ràng, họ lo ngại AI ảnh hưởng tới sinh kế nghệ sĩ”.

Hàng loạt tên tuổi lớn như Paul McCartney, Kate Bush, Dua Lipa và Elton John đã lên tiếng kêu gọi bảo vệ quyền tác giả trước sự bành trướng của AI, phản đối các đề xuất cho phép AI sử dụng tác phẩm có bản quyền mà không cần xin phép.

Elton John cảnh báo: “Bản quyền sáng tạo là huyết mạch của ngành nghệ thuật. Cho phép AI khai thác tác phẩm mà không xin phép là mở toang cánh cửa cho sự đánh cắp cả đời sáng tạo của nghệ sĩ”. Tháng 2 vừa qua, hơn 1.000 nghệ sĩ, bao gồm Annie Lennox, Damon Albarn và Radiohead, phát hành album không lời Is This What We Want? như lời phản kháng trước tương lai nơi phòng thu thực có thể bị thay thế hoàn toàn bởi thuật toán.

Trong bối cảnh Breaking Rust nghiễm nhiên thống trị bảng xếp hạng, câu hỏi của nữ nghệ sĩ Kate Bush lại vang lên rõ hơn bao giờ hết: “Trong tương lai âm nhạc, liệu tiếng nói của chúng ta còn được lắng nghe?”

Hoàng Duy