Lời giải cho 'cơn khát' nhân lực ngành du lịch

Thiếu nhân lực cả lượng và chất

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm (Sở Nội vụ TPHCM), nhu cầu tuyển dụng giai đoạn cuối năm dự kiến tăng 10 - 15%, tương đương khoảng 18.000-24.000 vị trí việc làm mới. Trong đó, nhóm ngành dịch vụ gắn với du lịch như lữ hành, lưu trú, khách sạn, vận tải du lịch và dịch vụ giải trí chiếm tỉ trọng lớn.

Riêng giai đoạn cận tết 2026, nhu cầu tuyển dụng được dự báo ở mức 25.000-30.000 vị trí, trong đó khối du lịch, lưu trú và dịch vụ phục vụ khách tăng mạnh.

Các hướng dẫn viên của đơn vị lữ hành, dịch vụ du lịch tại TPHCM đang thuyết minh về địa đạo Củ Chi với khách quốc tế

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hòa - Phó trưởng khoa Quản trị du lịch, nhà hàng và khách sạn, Trường đại học Công nghệ TPHCM - nhận định, thị trường lao động du lịch - nhà hàng - khách sạn - lữ hành đang chịu tác động mạnh từ đà tăng khách nội địa và sự thay đổi hành vi tiêu dùng.

Du khách ngày càng đòi hỏi chất lượng dịch vụ cao, trải nghiệm cá nhân hóa và tính chuyên nghiệp, buộc doanh nghiệp phải nâng chuẩn nhân sự. Tuy nhiên, ngành vẫn thiếu hụt nhân lực cả về số lượng lẫn chất lượng, đặc biệt vào mùa cao điểm.

Nguồn cung lao động cũng biến động khi người trẻ có nhiều lựa chọn nghề nghiệp hơn tại đô thị lớn, trong khi một bộ phận dịch chuyển sang lĩnh vực công nghệ, dịch vụ số hoặc công việc linh hoạt. Đặc thù cường độ cao, giờ giấc không ổn định của ngành du lịch khiến người lao động cân nhắc kỹ hơn.

Ông Võ Minh Trung - Giám đốc Riverside Saigon Hotel - cho biết, tình trạng thiếu lao động trong khối khách sạn - nhà hàng hiện tập trung chủ yếu ở các vị trí buồng phòng và phục vụ nhà hàng. Để đảm bảo chất lượng dịch vụ trong giai đoạn cao điểm, khách sạn ưu tiên giữ ổn định lực lượng cơ hữu (chiếm khoảng 80% tổng lao động), đồng thời tăng phụ cấp, khuyến khích làm thêm giờ, hoặc làm vào ngày nghỉ nhằm tăng thu nhập cho người lao động.

Bên cạnh đó, đơn vị duy trì tuyển dụng lao động bán thời gian hằng năm. Trước tình trạng xuất hiện nhiều kênh tuyển dụng giả mạo trên mạng xã hội, khách sạn hợp tác với các trường đại học như: Nguyễn Tất Thành, Văn Lang, Công nghệ TPHCM… để tìm nguồn nhân sự bán thời gian phù hợp. Sinh viên các ngành khách sạn - du lịch có kiến thức, kỹ năng cơ bản, có thể tham gia công việc ngay, cũng như tích lũy kinh nghiệm cho quá trình học tập và lựa chọn nơi làm việc sau này.

Đào tạo linh hoạt

Ông Nguyễn Minh Mẫn - Phó tổng giám đốc VinaGroup Travel - cho hay, các đơn vị lữ hành đang tăng đầu tư cho đội ngũ hướng dẫn viên và nhân sự phục vụ khách, song vẫn thiếu nguồn lao động được đào tạo bài bản. Khách quốc tế đòi hỏi hướng dẫn viên giỏi ngoại ngữ, hiểu sâu văn hóa bản địa.

Do đó, người học lĩnh vực du lịch cần phát triển năng lực đa ngoại ngữ, kể cả tiếng hiếm. Đồng thời trang bị năng lực chuyên môn theo hướng linh hoạt để có thể dịch chuyển giữa các mảng lữ hành, F&B, lưu trú, quản lý vận hành.

Giải pháp then chốt về nhân sự du lịch được các chuyên gia nhấn mạnh là mô hình đào tạo kết hợp lý thuyết với thực hành tại doanh nghiệp. Tăng thời lượng thực tập, trải nghiệm nghề giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, phát triển năng lực số, kỹ năng ngoại ngữ, giao tiếp dịch vụ, quản trị trải nghiệm khách hàng và xử lý tình huống thực tế. Người học cũng được khuyên cần định hướng vào các phân khúc tiềm năng như du lịch kết hợp tổ chức sự kiện - MICE, du lịch thông minh, du lịch xanh, du lịch chăm sóc sức khỏe.

Trao đổi với phóng viên Báo Phụ nữ TPHCM, ông Lê Trương Hiền Hòa - Phó giám đốc Sở Du lịch TPHCM - cho biết, thành phố đang đồng thời triển khai các chương trình đào tạo mới và đào tạo lại nguồn nhân lực, nhằm đáp ứng nhu cầu của du lịch TPHCM và cả nước.

Ngành du lịch thành phố phối hợp với các lãnh sự quán, trường, viện và doanh nghiệp tổ chức đa dạng khóa bồi dưỡng ngắn và dài hạn. Thành phố cũng khuyến khích doanh nghiệp chủ động xây dựng chương trình đào tạo nội bộ theo từng phân khúc khách hàng.

Bên cạnh đào tạo, nhiều hội thi nghiệp vụ như buồng phòng, lưu trú, hội thi “Hướng dẫn viên du lịch giỏi TPHCM mở rộng” được tổ chức nhằm chuẩn hóa kỹ năng nghề và tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực.

Thành phố cũng ưu tiên phát triển đội ngũ hướng dẫn viên ngoại ngữ hiếm như Tây Ban Nha, Đức, Nga… thông qua hợp tác đào tạo và trao đổi chuyên môn với các cơ quan đại diện ngoại giao và doanh nghiệp.

Quốc Thái