Hãy tỉnh táo trước lời quảng cáo lãi suất 0%

Cách đây 2 năm, trong quá trình tìm kiếm, chúng tôi bị thu hút bởi một dự án ở TP Thủ Đức (trước đây) với chính sách "mua nhà 0 đồng" hoặc "vay lãi suất 0%". Nhân viên tư vấn nhiệt tình giải thích rằng chúng tôi không cần bỏ vốn ban đầu, được hỗ trợ vay 100% giá trị căn hộ, và quan trọng nhất là được miễn lãi suất trong 24 tháng.

Với một người trẻ đang khao khát có tổ ấm riêng như tôi, con số 0% đó giống như một chiếc phao cứu sinh, giúp tôi tự tin xuống tiền dù trong tay chỉ có chưa đầy 30% giá trị căn hộ. Tôi tự tin vay 1,7 tỉ đồng, mỗi tháng chỉ đóng số tiền gốc là 7 triệu đồng.

Nên tỉnh táo trước lời mời chào mua căn hộ 0% lãi suất

Thế nhưng, thực tế không như tôi mong đợi. Tôi xuống tiền hồi tháng 3/2023, đến tháng 9/2023, dự án đã hoàn thành. Tháng 10/2023, tôi hí hửng dọn đồ vào nhà thì cũng là lúc nghe ngân hàng thông báo đến hạn phải đóng gốc và lãi, tổng cộng là 24 triệu đồng/tháng. Vợ chồng tôi như rơi xuống vực vì số tiền phải đóng hàng tháng quá lớn, vượt xa khoản dự trù trước đó.

Tôi hỏi ra thì phía ngân hàng cho biết, ngân hàng hỗ trợ dự án lãi suất 0% tính từ thời điểm khởi công. Lúc tôi mua, dự án đã hoàn thiện sắp xong, vì vậy thời gian thực tế tôi hưởng lãi suất 0% chỉ khoảng 6 tháng. Vợ chồng tôi rơi vào tình trạng “nghèo vì có nhà”.

Tôi hỏi thăm nhiều nơi thì mới biết có rất nhiều trường hợp còn rơi vào tình cảnh dở khóc dở cười như tôi. Điển hình trường hợp anh Khoa, anh ấy được chủ đầu tư cam kết sẽ được hưởng lãi suất 0% cho đến khi nhận bàn giao nhà. Tuy nhiên, dự án anh Khoa mua bị chậm tiến độ 1 năm do pháp lý. Trong khi ngân hàng cũng chỉ áp dụng lãi suất 0% tính từ thời điểm dự án khởi công. Kết quả, nhà chưa thấy đâu nhưng do đã hết thời hạn ưu đãi nên anh Khoa phải đóng phần gốc lãi cho một đống bê tông chưa hoàn thiện. Đó là chưa kể, anh đang phải trả thêm tiền thuê nhà hàng tháng. Bài toán tài chính của gia đình anh Khoa rơi vào khủng hoảng hơn cả gia đình tôi.

Do quá bức xúc vì chương trình 0% lãi suất này, tôi bắt đầu tìm hiểu rất kỹ thêm các dự án khác, làm bài toán so sánh giá căn hộ của mình với các dự án tương đương không có chính sách 0%. Thực chất, "lãi suất 0%" không phải là món quà từ trên trời rơi xuống. Chủ đầu tư đã tính toán phần lãi suất họ trả hộ ngân hàng vào thẳng giá bán căn hộ.

Ví dụ, một căn hộ giá thực tế khoảng 3 tỉ đồng, nếu mua theo gói 0%, chủ đầu tư sẽ đẩy giá lên 3,2 - 3,3 tỉ đồng, song lại được biện minh bằng lý do hết sức thuyết phục là do vị trí nhà đẹp, nhiều tiện ích... Về lý thuyết, tôi không trả lãi ngân hàng trong 2 năm đầu, nhưng thực tế tôi đã trả trước toàn bộ số lãi đó thông qua giá trị của căn nhà.

Đó là chưa kể, để tiếp cận được gói lãi suất 0%, điều kiện bắt buộc là người vay còn phải tham gia gói bảo hiểm do ngân hàng đưa ra, phí trả nợ trước hạn thường rất cao từ 3-4% trên giá trị khoản vay để ràng buộc người vay hoặc bù vào phần lãi suất đã ưu đãi.

Để không trở thành nạn nhân tiếp theo của những con số 0% hào nhoáng, tôi xin rút ra vài lưu ý cho những ai muốn mua nhà.

Thứ nhất, không bao giờ tin vào lời mời gọi "lãi suất 0%" một cách mù quáng. Hãy đọc kỹ hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản về lãi suất sau thời gian ưu đãi. Yêu cầu nhân viên ngân hàng, nhân viên tín dụng làm rõ từ thời điểm bạn xuống tiền mua nhà đến khi nhận nhà thì thời gian hưởng ưu đãi 0% lãi suất thực chất là bao nhiêu tháng. Trường hợp dự án chậm tiến độ nhưng hết thời gian hỗ trợ lãi suất thì sẽ như thế nào.

Thứ hai, tính toán kỹ khả năng tài chính trong kịch bản xấu nhất: nếu lãi suất tăng lên 15-16%, bạn có đủ khả năng trả nợ không?

Thứ ba, chỉ nên vay tối đa 50% giá trị nhà, dù ngân hàng có cho phép vay tới 80-90%.

Thứ tư, ưu tiên các dự án có chính sách hỗ trợ lãi suất thực chất và minh bạch. Một số chủ đầu tư uy tín hiện có gói hỗ trợ lãi suất 100% trong 36 tháng và ân hạn nợ gốc đến 60 tháng, giúp giảm áp lực tài chính đáng kể.

Mua nhà là việc cả đời, đừng để một vài năm "miễn phí" ban đầu che mờ đi gánh nặng tài chính của hàng chục năm sau đó. Trong thị trường bất động sản, một chính sách tài chính minh bạch, rõ ràng và phù hợp với khả năng thanh toán của bản thân mới là yếu tố quyết định để an cư lạc nghiệp.

Ngô Nguyễn Đăng Khôi (TPHCM)