Giữ màu xanh tết Việt – trách nhiệm từ mỗi gia đình, khu phố đến đô thị lớn

Những ngày cận tết Bính Ngọ 2026, TPHCM khoác lên mình diện mạo rực rỡ: đường hoa Mai vàng Bình Lợi bung sắc, hội hoa xuân Tao Đàn nhộn nhịp, các tuyến phố “thay áo mới”, không khí xuân lan tỏa từ trường học, khu trọ đến từng khu dân cư. Trong nhịp chuyển mình ấy, một câu hỏi âm thầm nhưng ngày càng cấp thiết được đặt ra: làm sao để tết đủ đầy mà môi trường vẫn được gìn giữ?

Tết sum vầy nơi khu trọ giữa lòng thành phố

Tết vui – nhưng rác thải không thể “ăn tết” cùng thành phố

Thực tế cho thấy, dịp tết Nguyên đán là thời điểm lượng rác sinh hoạt tại TPHCM tăng rất cao. Riêng 3 ngày cuối năm, lượng rác tăng từ 140–200% so với ngày thường. Bao bì nhựa từ quà tết, thức ăn chế biến sẵn, hoa kiểng bỏ đi sau tết, tro pháo hoa, khói đốt vàng mã… nếu không được kiểm soát sẽ để lại “dư chấn môi trường” kéo dài nhiều tuần sau tết.

Hình ảnh chợ hoa sỉ Đầm Sen trầm lắng do thời tiết bất lợi hay việc giá thịt, thực phẩm tăng cao khiến người dân cân nhắc chi tiêu cũng là những tín hiệu cho thấy: tết đang thay đổi, và cùng với đó là cơ hội để thay đổi cách ứng xử với môi trường theo hướng bền vững hơn.

Những tín hiệu xanh từ lòng thành phố

Điều đáng mừng là, trong bức tranh xuân năm nay, nhiều điểm sáng về ý thức bảo vệ môi trường đã xuất hiện:

Đường hoa Mai vàng Bình Lợi không chỉ là không gian thưởng lãm mà còn gắn với chỉnh trang cảnh quan, nâng cấp hạ tầng ven sông, tạo sinh kế bền vững cho nhà vườn – một mô hình hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và môi trường.

Các trường học TPHCM tổ chức tết “cây nhà lá vườn”, tái hiện không gian tết ba miền bằng vật liệu tái sử dụng, trò chơi dân gian, thay vì các hoạt động tiêu tốn nhiều nhựa dùng một lần.

Những khu trọ nghĩa tình, nơi chủ trọ chuẩn bị mâm cơm tất niên, quà tết cho công nhân, sinh viên, đồng thời hạn chế rác thải, chia sẻ thực phẩm hợp lý, lan tỏa tinh thần “Tết đủ – không lãng phí”.

Đặc biệt, định hướng Khu Công nghệ cao TPHCM sử dụng 100% điện xanh hay các phát biểu của lãnh đạo Trung ương về giao thông công cộng, quy hoạch 100 năm cho TPHCM... cho thấy bảo vệ môi trường không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành trục phát triển dài hạn của đô thị.

Chợ hoa ngày tết rực rỡ sắc xuân tại TPHCM

Vai trò của phụ nữ trong “giữ tết xanh”

Trong mỗi gia đình, phụ nữ vẫn là người giữ nhịp sinh hoạt tết: mua sắm, nấu nướng, trang trí, chăm sóc con trẻ. Chính vì vậy, phụ nữ có vai trò then chốt trong việc định hình một cái tết thân thiện với môi trường:

Mua sắm vừa đủ, ưu tiên sản phẩm nội địa, hạn chế bao bì nhựa.

Tái sử dụng đồ trang trí, tận dụng hoa kiểng sau tết thay vì bỏ đi.

Phân loại rác tại nguồn, nhất là rác hữu cơ trong những ngày cao điểm ăn uống.

Hướng dẫn con trẻ hiểu rằng: giữ gìn môi trường cũng là một nét đẹp văn hóa ngày tết.

Những hành động nhỏ ấy, khi được nhân lên ở hàng triệu gia đình, sẽ tạo nên sức mạnh lớn cho một thành phố xanh – sạch – đáng sống.

Sau tết – đừng để môi trường “mệt mỏi”

Bảo vệ môi trường không dừng lại ở đêm giao thừa. Sau tết là giai đoạn quan trọng để xử lý rác thải, phục hồi không gian công cộng, duy trì nếp sống văn minh đô thị. Việc TPHCM tăng cường quản lý trật tự, an toàn giao thông, an ninh khu phố bằng công nghệ, hay kêu gọi người dân sử dụng phương tiện công cộng chính là những bước đi cần thiết để “hạ nhiệt” cho thành phố sau mùa lễ hội.

Tết Bính Ngọ 2026 sẽ trọn vẹn hơn khi niềm vui sum vầy đi cùng trách nhiệm với môi trường.

Giữ màu xanh cho tết hôm nay cũng chính là giữ tương lai cho con cháu ngày mai – một giá trị bền vững mà mỗi người, mỗi gia đình đều có thể chung tay vun đắp.

TS Phạm Hồng Tuấn – Trường đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG HCM

ThS, MBA Trang Minh Hà – Phó Giám đốc Quỹ Bông Hồng Nhỏ (Little Roses Foundation)