Có cần phải lập thêm tổ chức mới để bảo vệ du khách?

Thật lòng, dù trong ngành nhưng tôi không quan tâm đến những việc này và có phần dị ứng khi nhiều nơi cứ muốn lập thêm tổ chức mới. Cách đây mấy năm, rộ chuyện lập cảnh sát du lịch để bảo vệ du khách. Trong khi đất nước chuyển mình, tinh gọn để tinh nhuệ hơn; tư duy “Không quản được thì cấm”, “Có gì khó khăn cứ đòi lập thêm tổ chức mới” vẫn chưa dễ đoạn tuyệt.

Ở các nước, Cảnh sát du lịch làm nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi du khách, xử phạt các dịch vụ du lịch vi phạm; gần giống với chức năng Thanh tra du lịch ở Việt Nam. Những việc thuộc về an ninh xã hội đã có Cảnh sát trật tự thuộc Bộ Công an đảm nhận. Lập thêm tổ chức mới, cần có thời gian chuẩn quy chế và các thủ tục hành chính, đào tạo, lấy ý kiến và nghe phản biện rồi mới quyết định.

Đặc khu Phú Quốc (An Giang) ra mắt đội phản ứng nhanh du lịch.

Trừ Campuchia, đi các nước, hầu như không thấy bóng dáng cảnh sát du lịch nói riêng và cảnh sát trật tự nói chung. Việc giám sát đã có hệ thống công nghệ. Bất cứ vi phạm nào, lực lượng chức năng cũng lập tức có mặt giải quyết ngay. Sự có mặt của các lực lượng bảo vệ, cảnh sát công khai; tưởng thể hiện sự quan tâm, vô tình tạo tâm lý bất an và khó chịu. Bất an vì chỉ những nơi an ninh xã hội kém mới cần cảnh sát xuất hiện thường xuyên. Khó chịu vì tâm lý cứ như đang bị theo dõi.

Bạn tôi - Hegel, người Đức - điện thoại nhờ tư vấn. Bạn định đưa cả nhà đi du lịch Phú Quốc nhưng nghe nói tình hình phức tạp. Tôi giải thích, trấn an cặn kẽ nhưng bạn cứ lăn tăn. Phải thế nào thì mới lập lực lượng đặc nhiệm? Tại sao các địa phương khác không có? Chưa nghe xong đã muốn á khẩu. Thay vì lập tổ chức mới khi chưa rõ chức năng, nhiệm vụ, dễ chồng chéo quản lý, chỉ cần điện thoại đường dây nóng của thanh tra du lịch và sự hợp tác của người dân tại chỗ.

Trong lễ ra mắt Đội phản ứng nhanh du lịch, Phú Quốc kết hợp giới thiệu Bộ quy tắc ứng xử du lịch Phú Quốc năm 2026. Trước đây, các tỉnh thành cũng thi đua ra mắt các Bộ quy tắc ứng xử cho du khách. Có “chuyên gia” còn đề nghị làm Bộ quy tắc riêng cho khách Trung Quốc. May là những đề nghị này không được chấp nhận.

Bỗng nhớ chuyện du lịch ở Đồng Tháp thời anh Lê Minh Hoan làm bí thư. Cả nước đua nhau khẳng định “Du lịch là ngành mũi nhọn”, Đồng Tháp chỉ nói “Du lịch là ngành kinh tế quan trọng”, cần sự quan tâm, hỗ trợ và phối hợp của các ngành khác. Cả nước "đồng khởi" ra mắt Bộ quy tắc ứng xử cho du khách; Đồng Tháp làm riêng Bộ quy tắc hành xử văn minh nơi công cộng cho tất cả mọi người. Làm gì cũng vậy, cư dân là chủ, phải gương mẫu thực hiện trước để thuyết phục du khách làm theo.

Ở các nước, vào những dịp cao điểm, nhà nước tổ chức thêm đội ngũ tình nguyện viên ngắn hạn (bên cạnh số tình nguyện viên thường xuyên) từ các hội đoàn, các trường học. Vừa giảm tải công việc cho lực lượng chức năng, vừa tạo điều kiện cho mọi người thể hiện trách nhiệm với cộng đồng, trải nghiệm thực tế; vừa giảm thiểu chi phí quản lý, tiền lương...

Đất nước đang chuyển mình vào kỷ nguyên mới. Tư duy cũng phải thay đổi để thích nghi.

Nguyễn Văn Mỹ