Chuyên gia mách phụ huynh nguyên tắc 3C khi con sử dụng AI

Tại sự kiện, các chuyên gia giáo dục mang đến nhiều góc nhìn thiết thực, giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về vai trò của trí tuệ nhân tạo trong học tập cũng như sự phát triển của trẻ.

Tiến sĩ Trịnh Quang Vinh - giảng viên khoa Khoa học liên ngành, Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM - nhận định, AI đang dần trở thành 1 “người bạn học tập” mới của trẻ em.

Trẻ từ 6-12 tuổi đang sử dụng AI theo cách phổ biến sau: hỏi chatbot khi làm bài tập, xem video giải thích khi chưa hiểu bài, luyện ngoại ngữ qua các ứng dụng, hay trải nghiệm các trò chơi có khả năng tự điều chỉnh độ khó…

Tiến sĩ Trịnh Quang Vinh chia sẻ với phụ huynh tại sự kiện - Ảnh: BTC

“AI giúp trẻ học nhanh hơn, cá nhân hóa việc học theo năng lực từng em, đồng thời tăng hứng thú khi việc học trở nên gần gũi như “chơi”. Tuy nhiên, AI cũng tiềm ẩn không ít rủi ro như khiến trẻ lệ thuộc, giảm khả năng tư duy độc lập, tiếp cận nội dung sai lệch và dễ dẫn đến tình trạng nghiện màn hình”- vị chuyên gia nhấn mạnh.

Qua khảo sát thực tế, tiến sĩ chỉ ra một số sai lầm phổ biến của phụ huynh. Nổi bật là cấm hoàn toàn việc sử dụng công nghệ, không cho dùng AI, hoặc thả nổi con với thiết bị cá nhân, chỉ kiểm soát thời gian mà bỏ qua nội dung. Đặc biệt, nhiều phụ huynh không cập nhật kiến thức công nghệ, đồng nhất việc sử dụng AI với gian lận học tập khiến khoảng cách giữa cha mẹ và con cái ngày càng lớn.

Từ đó, ông Trịnh Quang Vinh đề nghị phụ huynh cần đảm nhận 3 vai trò cốt lõi trong quá trình hỗ trợ con sử dụng AI, gồm: định hướng, đồng hành và thiết lập giới hạn.

Cụ thể, người lớn cần định hướng trẻ có thể sử dụng AI trong những trường hợp như: chưa hiểu bài cần được giải thích, tìm ý tưởng hay luyện kỹ năng. Ngược lại, không nên sử dụng AI trong các bài kiểm tra, khi chưa tự suy nghĩ hoặc trong những nội dung cần rèn luyện tư duy nền tảng.

Học sinh, phụ huynh giao lưu với robot hình người Unitree G2 - Ảnh: BTC

Vai trò đồng hành có thể thực hiện bằng những hành động như: dành thời gian ngồi cùng, lắng nghe và trao đổi với con về AI, tránh phán xét ngay lập tức. Phụ huynh có thể sử dụng những câu hỏi gợi mở như: “Con dùng công cụ này để làm gì?”, “Con thấy câu trả lời có đúng không?”, “Nếu sai thì mình kiểm tra lại bằng cách nào?”... để thấu hiểu con.

Đặc biệt, cha mẹ chính là người thiết lập các nguyên tắc sử dụng AI cho con, bám sát nguyên tắc 3C sau đây:

Content (nội dung): cha mẹ cần biết con đang xem gì, học gì từ các công cụ AI. Context (bối cảnh): hiểu rõ con sử dụng AI trong tình huống nào. Cuối cùng là control (kiểm soát): thiết lập các quy định rõ ràng, đồng thời theo dõi, giám sát việc sử dụng của con để kịp thời điều chỉnh khi cần thiết.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng giáo dục STEM, Trường Đại học Sư phạm TPHCM - cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, trẻ cần được trang bị các năng lực cốt lõi như tư duy công nghệ, khả năng thích ứng và học tập suốt đời.

Trong khuôn khổ chương trình, học sinh và phụ huynh còn được tiếp cận trực tiếp với các ứng dụng robot và AI hiện đại, nổi bật là hoạt động giao lưu với robot hình người Unitree G2 cùng nhiều hệ thống robot thông minh.

Trang Thư