Chuyển đổi số phải trở thành “xương sống” để vận hành siêu đô thị gần 15 triệu dân

Lấy chuyển đổi số làm nền tảng phát triển

Báo cáo tại hội nghị, Phó bí thư Thành ủy TPHCM Đặng Minh Thông - Thường trực Ban Chỉ đạo TPHCM về triển khai Nghị quyết 57 - cho biết, trong quá trình thực hiện chuyển đổi số, TPHCM luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo kịp thời, sâu sát của Trung ương và Ban Chỉ đạo Trung ương.

“Đó là cơ sở để TPHCM kiên định quan điểm xuyên suốt: chuyển đổi số là chìa khóa then chốt, phải đo được bằng kết quả thực chất, bằng sự thay đổi cụ thể trong quản trị, sản xuất và đời sống người dân” - ông Đặng Minh Thông nhấn mạnh.

Điểm cầu TPHCM có sự tham gia của Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang, Phó bí thư Thành ủy TPHCM Đặng Minh Thông và lãnh đạo các sở ban ngành thành phố - Ảnh: Thanh Tâm

Thời gian qua, TPHCM đã dành 1,84% tổng chi ngân sách cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trong đó, bố trí riêng 2.535 tỉ đồng để đầu tư hạ tầng công nghệ. Nhờ đó, thành phố thu hút khoảng 1,8 tỉ USD vốn FDI vào các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu, chiếm 40% tổng vốn FDI; đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt 74%.

TPHCM cũng hình thành 13 trung tâm dữ liệu, định hình lại không gian phát triển với 9 Khu Công nghệ số tập trung, thu hút nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu trong và ngoài nước như G42, AMD, NVIDIA, Viettel, FPT, CMC…

Trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, TPHCM xếp thứ 2 cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2025; lọt Top 5 hệ sinh thái khởi nghiệp năng động của ASEAN và Top 110 thế giới.

Hiện thành phố có mạng lưới 55 vườn ươm, đã phê duyệt 162 dự án khởi nghiệp, 143 doanh nghiệp khoa học - công nghệ, hơn 2.000 startup và 3 kỳ lân với tổng giá trị trên 7,4 tỉ USD.

TPHCM cũng tập trung phát triển 6 nhóm công nghệ chiến lược với 18 sản phẩm trọng tâm. Mô hình “3 Nhà” (Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp) từng bước đi vào thực chất, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Đại học Quốc gia TPHCM và các doanh nghiệp lớn, nhằm đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất.

Tập trung vào 3 mũi đột phá chiến lược

Về xây dựng chính quyền số, TPHCM đã hợp nhất thành công hạ tầng số của 3 khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, TPHCM và Bình Dương; vận hành thông suốt 168 xã, phường, đặc khu; đưa vào sử dụng hơn 20 nền tảng số dùng chung sau sáp nhập.

Đáng chú ý, 100% thủ tục hành chính không còn phụ thuộc địa giới hành chính; thành phố cắt giảm hơn 36,36% thủ tục thuộc thẩm quyền; tỉ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt gần 96%, riêng cấp xã đạt 99,44%.

Ông Đặng Minh Thông - Phó bí thư Thành uỷ TPHCM - báo cáo tại hội nghị - Ảnh: Thanh Tâm

Thành phố cũng triển khai hiệu quả Đề án 06, chuẩn hóa hơn 14,8 triệu thông tin nhân khẩu, làm sạch 7,4 triệu hồ sơ đất đai và tích hợp hơn 3,1 triệu sổ sức khỏe điện tử trên nền tảng VNeID. Khối Đảng triển khai họp không giấy, tổ chức chiến dịch 15 ngày đêm làm sạch dữ liệu, thể hiện tinh thần đi đầu, gương mẫu.

“Kết quả bước đầu cho thấy, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số đã trở thành động lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn” - ông Đặng Minh Thông đánh giá.

Trong giai đoạn tới, TPHCM xác định không dàn trải nguồn lực mà tập trung vào 3 mũi đột phá chiến lược. Trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng số và quản trị thông minh; phát triển mạng 5G, dữ liệu lớn, AI, bản sao số; điều hành tập trung theo thời gian thực và nâng cao nền tảng dùng chung của khối chính quyền, khối Đảng. TPHCM đề xuất thí điểm sàn giao dịch dữ liệu trong năm 2026.

Song song đó, thành phố xây dựng không gian đổi mới sáng tạo và kinh tế số, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế, lấy Đại học Quốc gia TPHCM và Khu Công nghệ cao làm hạt nhân. Thành phố cũng đang nghiên cứu cơ chế sandbox cho quản lý tài sản số, công nghệ blockchain và định hướng phát triển khu vực lõi trung tâm thành Trung tâm Fintech hàng đầu khu vực.

Về nguồn lực, TPHCM dự kiến bố trí 12.705 tỉ đồng cho khoa học - công nghệ trong ngân sách năm 2026, tương đương 4,2% tổng chi ngân sách, đồng thời triển khai Đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM trong quý I - 2026.

“Thành phố chuyển vai trò từ ‘quản lý’ sang ‘khách hàng lớn nhất’, chủ động đặt hàng 22 bài toán lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” - ông Đặng Minh Thông cho biết.

Đặc biệt, từ thực tiễn địa phương, TPHCM kiến nghị Ban Chỉ đạo Trung ương cho phép thí điểm 2 mô hình mới là phát triển kinh tế tầm thấp và sàn giao dịch dữ liệu trong năm 2026.

Theo Phó bí thư Thành ủy TPHCM, việc vận hành một siêu đô thị gần 15 triệu dân đặt ra những thách thức chưa từng có, đòi hỏi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành trụ cột, là “xương sống” của quản trị hiện đại.

“Với tinh thần dám đi trước, dám chịu trách nhiệm, dám tạo đột phá, khác biệt, TPHCM quyết tâm chuyển đổi số thực chất, hiệu quả để phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, giữ vững vai trò đầu tàu, mở đường cho cái mới” - ông Đặng Minh Thông khẳng định.

Thanh Tâm