Nghệ sĩ nhân dân Hồ Ngọc Trinh: Thành công của một hành trình bền bỉ

Nhìn vào hành trình gắn bó của cô với cải lương, đó là kết quả của một chặng đường lao động nghệ thuật bền bỉ, nghiêm túc và không ngừng nỗ lực.

Duyên nợ với nghiệp Tổ

Nhắc đến Nghệ sĩ nhân dân (NSND) Hồ Ngọc Trinh, khán giả cải lương nhớ ngay giọng ca giàu cảm xúc, nhiều nội lực, với cách luyến láy, lấy hơi, nhả chữ rất riêng. Sinh ra và lớn lên cùng giai điệu đờn ca tài tử ở vùng Đồng Tháp Mười - Long An, nhưng thuở nhỏ, Hồ Ngọc Trinh lại mê tân nhạc và mơ trở thành ca sĩ. Bước ngoặt đến vào năm 2001, khi Đài Truyền hình Long An lần đầu tổ chức cuộc thi Giọng ca cải lương. Một người chú, vốn là tài tử đờn ca, đã thuyết phục cô thử sức. Giải nhất cuộc thi năm ấy mở ra cho Hồ Ngọc Trinh ngã rẽ bất ngờ.

Năm 2006, Hồ Ngọc Trinh từ Long An lên TPHCM tham gia cuộc thi Ngôi sao vọng cổ truyền hình (nay là Chuông vàng vọng cổ) - cũng là mùa đầu tiên của cuộc thi - và đoạt giải Chuông bạc. Duyên nợ với sân khấu cải lương chuyên nghiệp của cô đào trẻ từ đó thêm bền chặt.

Vẻ đẹp dịu dàng, chất giọng trầm, man mác buồn, cùng sự tận tình chỉ dạy của các nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Hữu Lộc, NSƯT Ánh Hồng và đặc biệt là NSND Viễn Châu và NSND Bạch Tuyết, giúp Hồ Ngọc Trinh nhanh chóng trở thành gương mặt quen thuộc của sân khấu cải lương phía Nam. Những vai diễn như cô Năm Điền (Nghĩa sĩ Cần Giuộc), Cao Thị Anh Thư (Lời thề trước miễu), Yến Nương (Kép hát làm vua), Út Hồng (Phố an cư), Thảo (Hoa tình nở muộn), Quyên Quyên (Kẻ bạc tình), Trang (Hai mảnh tình quê), Lan (Ánh sáng phù du), Mộng Cầm (Hàn Mạc Tử)… đã ghi tên Hồ Ngọc Trinh vào danh sách những cô đào thương đầy triển vọng.

Nghệ sĩ nhân dân Hồ Ngọc Trinh và Nghệ sĩ ưu tú Võ Minh Lâm trong chương trình Vầng trăng cổ nhạc

Có khả năng ca diễn nổi trội, Hồ Ngọc Trinh được các đạo diễn tin tưởng giao nhiều vai diễn quan trọng trong chương trình Ngân mãi chuông vàng như Ái Lan (Chiều đông gió lạnh về), Xuyên Lan (Tiếng hạc trong trăng), Hiếu (Khách sạn hào hoa), Thương (Sợi dây đay).

Xuất phát điểm từ giải thưởng về giọng ca, nhưng Hồ Ngọc Trinh sớm cho thấy khả năng phối hợp nhịp nhàng giữa ca và diễn, để diễn trong ca, ca trong diễn. Mỗi vai diễn, dù đều thuộc dạng đào thương, cô vẫn đào sâu nội tâm, tìm hiểu bối cảnh và hoàn cảnh nhân vật, tránh lối mòn và luôn tạo dấu ấn riêng.

Bước khỏi vùng an toàn

Ở NSND Hồ Ngọc Trinh còn có một nỗ lực đáng trân trọng: khát vọng luôn vượt lên chính mình. Khi đã ghi dấu với nhiều vai đào thương, cô khát khao thử sức với những nhân vật có tâm lý, tính cách đa chiều. Từ đó, NSND Hồ Ngọc Trinh tiếp tục nối dài thành công với các vai Mã Sơn (Khi rừng mới sang thu), Lý Chiêu Hoàng (Độc thoại đêm), thái hậu Dương Vân Nga (Thái hậu Dương Vân Nga). Thậm chí, cô dám làm mình xấu đi để hóa thân vào vai đào mụ bà Dung (Biển lòng của mẹ), dù khi ấy chưa tròn 30 tuổi.

Ở mỗi kỳ liên hoan, hội diễn, thay vì chọn vai diễn sở trường để dễ dàng phô diễn tài năng, NSND Hồ Ngọc Trinh lại chọn những vai khó hơn. “Liên hoan, hội diễn là cơ hội để thử thách chính mình. Có cơ hội đó, sao mình không thử làm điều gì khác biệt?” - cô chia sẻ. Cũng từ lựa chọn ấy, Hồ Ngọc Trinh liên tục đoạt giải cao, được công nhận là NSƯT trẻ nhất của Long An vào năm 2015.

NSND Hồ Ngọc Trinh

Không dừng lại ở biểu diễn, khi đang là đào chánh của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Long An, Hồ Ngọc Trinh quyết định thi vào lớp đạo diễn Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM. Sau khi tốt nghiệp, 2 vở Cuộc đời của mẹ và Người con của rừng tràm, do NSND Hồ Ngọc Trinh đồng đạo diễn cùng NSND Triệu Trung Kiên, đã giành Huy chương Vàng tại các liên hoan sân khấu cải lương toàn quốc năm 2018 và 2024.

Sau khi tốt nghiệp đại học, cô tiếp tục theo học bậc thạc sĩ, xem việc học như một hành trình song hành với làm nghề. Ở bài luận văn tốt nghiệp, NSND Hồ Ngọc Trinh chọn đề tài “Nhân vật Dương Vân Nga qua diễn xuất của NSND Bạch Tuyết và NSND Ngọc Giàu”. Cách tiếp cận nghiêm túc, giàu chiều sâu giúp bài luận văn đạt 9,5 điểm, đưa NSND Hồ Ngọc Trinh trở thành thủ khoa của lớp.

Giữ nghề bằng sự tỉnh táo

Tình yêu NSND Hồ Ngọc Trinh dành cho cải lương không phải là những lời hoa mỹ mà là những hành động thiết thực nhất. Có nhiều cơ hội để phát triển nghề nghiệp ở TPHCM, nhưng NSND Hồ Ngọc Trinh vẫn chọn gắn bó với nơi đã nuôi dưỡng và chắp cánh cho tài năng của mình. Không chỉ vậy, NSND Hồ Ngọc Trinh còn dốc sức đào tạo, chăm chút cho lớp nghệ sĩ trẻ của đoàn. Đoàn Nghệ thuật Cải lương Long An, nay là Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ - hiện là đơn vị mạnh nhất của cải lương khu vực Tây Nam Bộ.

Hồ Ngọc Trinh - 1 trong 2 nghệ sĩ nhân dân trẻ nhất của Việt Nam hiện nay

Cho đến nay, Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ có lẽ là đơn vị nghệ thuật công lập duy nhất ở phía Nam thường xuyên tổ chức những chuyến lưu diễn dài ngày ở khu vực phía Bắc. Lịch diễn dày đặc trong hơn 20 ngày dọc các tỉnh miền Bắc của vở diễn mới nhất - Đế đô sóng cả - là nỗ lực đáng ghi nhận của NSND Hồ Ngọc Trinh trong cương vị trưởng đoàn.

Khi được hỏi có bao giờ cảm thấy mệt mỏi trước rất nhiều mục tiêu và trọng trách, NSND Hồ Ngọc Trinh bộc bạch: “Nói không mệt thì không trung thực. Nhưng khi nghĩ đến sự phát triển của đoàn và những thành công của lớp nghệ sĩ trẻ, tôi lại thấy mình được tiếp thêm động lực”. Chính dòng năng lượng đó đã thôi thúc NSND Hồ Ngọc Trinh tiếp tục con đường nghiên cứu sinh chuyên ngành văn hóa học, với mong muốn tiếp thu thêm tri thức, từ đó cống hiến bền bỉ và sáng tạo hơn cho nghệ thuật cải lương.

Thuỳ Linh