Đại biểu Quốc hội đề nghị xây dựng sách giáo khoa điện tử, học sinh dùng bằng iPad

Đại biểu Hoàng Văn Cường. Ảnh: QH

Vẫn băn khoăn Bộ GD-ĐT soạn một bộ sách giáo khoa chung

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đại biểu Hoàng Văn Cường (TP Hà Nội) đánh giá rất cao chủ trương giao cho ngành giáo dục và đào tạo trực tiếp tổ chức tuyển dụng, quản lý đội ngũ nhà giáo.

Theo ông, Sở Giáo dục và Đào tạo là cơ quan hiểu rõ nhất nhu cầu từng trường, từng môn học, nên việc giao quyền tuyển dụng chung cho Sở là “một đột phá rất lớn”.

Điều này khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu nhưng không điều động được. Ứng viên giáo viên cũng không còn phải “chạy đi chạy lại” nộp hồ sơ hết huyện này tới huyện khác, mất thời gian và công sức; thay vào đó, một đầu mối tuyển dụng chung sẽ phân bổ, điều động hợp lý.

Về chính sách đối với nhà giáo, ông ghi nhận nghị quyết đã thể chế hóa tinh thần trước đây, như quy định mức phụ cấp 70% cho giáo viên mầm non, phổ thông và 30% cho cán bộ quản lý, nhân viên ở vùng kinh tế – xã hội khó khăn.

Theo giáo sư, đãi ngộ cho nhà giáo không chỉ là vì bản thân người thầy, mà còn tạo nên sự tôn trọng và đòi hỏi trách nhiệm từ xã hội, từ người học. Khi chính sách đãi ngộ đúng, đội ngũ nhà giáo sẽ yên tâm hơn, tận tâm hơn với nghề, và người học cũng ý thức hơn về vai trò, chuẩn mực của thầy cô.

Bên cạnh ưu đãi, Luật nhà giáo cần có cơ chế giám sát rất khắt khe về đạo đức, trách nhiệm nghề nghiệp, để xứng đáng với vị thế đặc biệt của nhà giáo.

Liên quan đến sách giáo khoa, giáo sư Hoàng Văn Cường bày tỏ lo ngại trước ý tưởng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức viết và cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất cho toàn quốc.

Ông cho rằng, nếu Bộ vừa là cơ quan quản lý, vừa tổ chức viết một “bộ sách hiệu” để đưa vào giảng dạy, bộ sách ấy rất dễ trở thành “kinh điển”, khiến tất cả đều bám vào, từ đó triệt tiêu tư duy mới và sáng tạo – điều mà hệ thống giáo dục đang rất cần.

Theo ông, học sinh Việt Nam rất thông minh, nhưng sức sáng tạo không cao, một phần do cách dạy và học lâu nay còn nặng khuôn mẫu. Nếu quay lại mô hình một bộ sách giáo khoa “chuẩn”, nguy cơ này càng lớn.

Giáo sư cho rằng, Bộ Giáo dục có thể tổ chức cung cấp một bộ sách để làm phương tiện học tập thống nhất, tạo điều kiện để mọi học sinh đều tiếp cận được, kể cả thông qua tủ sách dùng chung, nhưng không nên viết và áp đặt một bộ sách duy nhất mang tính “chuẩn” cho cả nước.

Đề xuất biên soạn sách giáo khoa điện tử

Đại biểu Dương Minh Ánh. Ảnh: QH

Về việc thực hiện cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh hoàn thành vào năm 2030, đại biểu Dương Minh Ánh (TP Hà Nội) đề nghị Chính phủ nghiên cứu hình thức miễn phí bằng cách cho học sinh mượn qua thư viện nhà trường.

“Mỗi năm lại cung cấp miễn phí cho các cháu 1 bộ sách giáo khoa rồi lại bỏ đi, sang năm sau lại tiếp tục cung cấp 1 bộ mới sẽ rất lãng phí” - bà nói.

Song song đó, đại biểu đề nghị Chính phủ giao cho Bộ GD-ĐT nghiên cứu việc biên soạn bộ sách giáo khoa điện tử (digital textbooks) giống như nhiều nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới như: Phần lan, Nhật Bản, Mỹ, Estonia... Lộ trình thực hiện sẽ vào năm 2030.

Bà phân tích, việc đưa sách giáo khoa điện tử vào giảng day sẽ tạo ra sự công bằng trong giáo dục, rút ngắn khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền về tiếp cận công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số, phù hợp với xu thế phát triển giáo dục của thế giới.

Về kinh tế, sách giáo khoa điện tử chỉ mất chi phí đầu tư ban đầu về cơ sở hạ tầng số, kinh phí để biên soạn, thẩm định, đầu tư iPad cho học sinh... Tuy nhiên, về lâu dài sẽ tiết kiệm được ngân sách và giảm bớt chi phí cho người học, giảm chi phí in ấn, vận chuyển, lưu kho.

Bà dẫn lại chương trình "Sóng và máy tính cho em" cung cấp hàng triệu máy tính và kết nối mạng internet cho học sinh thời điểm COVID-19. Mặc dù với mục tiêu ban đầu để giúp cho việc học trực tuyến của các em trong bối cảnh dịch hoành hành, nhưng cũng đã thu được kết quả khá tích cực.

Bên cạnh đó, sách giáo khoa điện tử dễ cập nhật nội dung mới, có thể tích hợp các hình thức đa phương tiện như video - hình ảnh - bài tập tương tác, do đó sẽ tạo cảm giác hấp dẫn, hứng thú, kéo người học tập trung lâu hơn...

Khi áp dụng đưa sách giáo khoa điện tử vào giảng dạy, cũng đòi hỏi đội ngũ nhà giáo sẽ phải cập nhật thường xuyên và nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và năng lực ứng dụng công nghệ thông tin.

Như Diệp