Tết nhớ người xưa

22/01/2020 - 18:10

25 tháng Chạp hàng năm, như có lời hẹn với “người xưa”, cả nhà tôi cùng chuẩn bị lễ vật đi cúng mộ người thân.

25 tháng Chạp hàng năm, như có lời hẹn với “người xưa”, cả nhà tôi cùng chuẩn bị lễ vật đi cúng mộ người thân, rồi lau chùi, quét dọn, làm sạch cỏ dại mọc chung quanh và chưng hoa kiểng, cho ông bà đã khuất cũng có được những ngày tết trong cảnh tươi vui nơi quanh năm u tịch: nghĩa trang!

Trong lúc làm mọi việc trước khi thắp nhang khấn vái, người lớn trong nhà hay nhắc chuyện của người đang nằm dưới mộ, từ sở thích cá nhân như màu sắc, món ăn, thói quen, tính cách cùng những câu chuyện ghi dấu ấn không phai trong lòng con cháu.

Tảo mộ

Ba tôi kể ngày xưa nhờ ham hiểu biết, cố gắng học lóm mà bà nội biết chữ, học thuộc lòng truyện Lục Vân Tiên nên mỗi lần trong xóm có giỗ chạp, cưới gả là mời bà đến để “hát nói” cho mọi người nghe. Tôi hỏi ba “hát nói” là gì, ba giải thích thay vì đọc thơ thì bà sẽ ngân nga câu từ theo giai điệu, nên người nghe rất thích, có khi gởi tặng những món quà quê mang về, hoặc được chủ nhà hào phóng thưởng cho vài xu để mua gạo, muối. Ông nội cũng nhờ học lóm mà đọc thông kinh dịch. Ông luôn sẵn sàng bấm quẻ giúp mọi người mà không nhận thù lao hay quà cáp. Trăm sự ông đều nói trúng nên luôn được mọi người tìm đến khi có việc.

Đến bên phần mộ của ông bà ngoại, má tôi kể ông ngoại xưa biết nhiều cây thuốc nam, vì ông cố là thầy thuốc. Ông ngoại tuy không theo nghề làm thầy nhưng ai có bệnh đều đến nhờ ông chỉ giúp nên uống cây cỏ gì, hầu hết đều khỏi bệnh. Bà ngoại là con gái thầy đồ nhưng bị cấm học chữ vì sợ con gái biết chữ sẽ viết thơ cho trai. Bà ngoại dọa nhảy sông tự tử thì ông cố mới buộc phải dạy, nhưng chỉ cho đọc chứ không dạy viết. Các câu chuyện cứ lần theo quanh những ngôi mộ, cũng là cách nhắc nhớ cho con cháu sau này về người đã khuất, để tưởng nhớ và đôi khi chính là bài học lớn cho mình.

Tảo mộ

Ngày tôi còn nhỏ, mỗi lần theo chân ba má đi cúng mộ là được nghe thêm hay nghe lại những câu chuyện ngày xưa của ông bà và người thân thuộc, nên khắc ghi trong lòng và cũng để dành nhắc dạy cháu con trong những mùa sau.

Giờ thì khu nghĩa trang nào cũng khang trang, sạch đẹp, không còn cảnh phải xách theo cuốc xẻng để làm cỏ hay vun đắp mộ như xưa, nhưng ngày vui tết bên người thân ở cõi thiên đường vẫn nồng ấm khói hương và xuyến xao hoài niệm mỗi cuối Chạp, khi trời sắp vào Xuân.

Nguyễn Đông Chương

 

 

 
TIN MỚI