Quà tết thời bao cấp

20/01/2021 - 17:00

PNO - Trong giai đoạn khó khăn, quà tết chỉ những ký gạo, vài trăm gram đậu, mà vẫn mang niềm vui cho cả gia đình. Ôi, nhớ quá!

Quà tết này là do cơ quan cơ sở, cơ quan chủ quản, hoặc địa phương tặng. Thí dụ tôi là giáo viên tại Bình Long (Bình Phước), ngày tết sở giáo dục tặng xấp vải quần. Địa phương kinh tế chủ lực là nông nghiệp nên tặng mỗi giáo viên 100 gram đậu xanh, 100 gram đậu đỏ, 100 gram đậu phộng, nửa ký nếp… Nhà nước cho nửa ký đường, năm ký gạo (tiêu chuẩn giáo viên miền núi). Một giáo viên xách sơ sơ gần mười ký, đón xe về Sài Gòn.

Hộp mứt tết, rượu, thuốc lá của một thời
Hộp mứt tết, chai rượu chanh, gói thuốc lá Phù Đổng - kỷ niệm của thời bao cấp. Ảnh minh họa

Xe khách thuở đó ngừng bên đây cầu Bình Triệu. Muốn đi xe buýt về nhà phải lội bộ qua cầu. Tôi luôn nhớ người thanh niên xách dùm tôi chiếc túi sang bên kia cầu. Cậu đứng đợi tôi, đưa lại túi hàng tết rồi mới nhảy lên xe buýt về nhà.

Thuở đó, ngày tết, công nhân viên Nhà nước thường xách túi hàng nặng. Gạo và hàng hóa rất hiếm. Được vài trăm gram đậu, vài ký gạo là… mừng húm. Cỡ nào cũng xách về cho gia đình ấm lòng ngày tết. Công nhân ở Sài Gòn có thêm vài chai nước ngọt… Đến nhà nào cũng y như nhau. Công nhân Sài Gòn không được cho đậu, nhưng được cây thuốc lá Nông Nghiệp. Công nhân nữ không hút thuốc thì bán lại cho đồng nghiệp nam.

Năm đầu tiên tốt nghiệp đại học, tôi được phân công về một trại heo của nông trường. Quà tết của tôi thường “xôm tụ” nhất nhà: hẳn năm ký thịt heo, trong khi địa phương chỉ bán mỗi hộ gia đình nửa ký thịt. Tôi nhớ má tôi xuýt xoa thế nào khi cầm cái vá đảo nồi thịt kho to đùng lên:

- Ui cha, từ ngày giải phóng đến nay (năm 1980) tao mới có nồi thịt như vầy.
 Tuổi trẻ năng động, tôi bỏ việc chăn nuôi đi làm giáo viên miền núi, ngày tết chỉ “ôm” về vài trăm gram đậu. Thôi thì có chút quà nấu chè ăn tết cũng ổn rồi. Sau này, quà tết còn có thêm 200 gram mứt thập cẩm đựng trong hộp giấy vuông màu đỏ. Ngày tết đến nhà bạn bè đều được mời cùng một loại mứt đựng trong hộp y chang nhà mình. Không có gì đặc biệt với người trong biên chế Nhà Nước. Nhưng có còn hơn không. Chứ “dân thường” buôn bán ngoài quốc doanh làm gì có được loại mứt đó.

Cơ quan nào bộ phận công đoàn “chạy” được mỗi người một ký gạo thơm, một ký nếp, một hộp mứt thập cẩm, nửa ký đường vàng… là xem như nhân viên của họ “ấm lòng” ngày tết. Có thêm vài gói thuốc lá Nông Nghiệp, Samit… thì “tuyệt vời ông mặt trời”.

Tết mà bị mất danh hiệu Lao động tiên tiến coi như… mất quà. Trong phần quà có xấp vải tám mà bị mất, xem như buồn cho đến… qua tết. Tôi nhớ lần đó tôi lãnh xấp vải tám màu đen mang về tặng má. Má nhờ hàng xóm may bộ đồ đen… mặc tết và bà vui như trẻ nhỏ.

Có lần cơ quan tôi bán thêm một ký đường mía, mỗi thỏi vuông nặng 250 gram, bốn thỏi là một ký, thêm quà tết một ký nữa. Tôi xách hai ký đường về muốn gãy tay, nhưng cả nhà lại chẳng biết xài mấy thỏi đường vào việc gì, bèn mang ra chợ bán cho người có nhu cầu nấu chè, lời được vài đồng mua gạo ăn tết mà ai cũng vui… như tết.

Giờ thì người ta tặng quà nhau bằng bánh kẹo nhập khẩu. Chẳng ai nghĩ đến chuyện tặng nhau gạo cả. Một lần công đoàn trường tôi tặng mỗi giáo viên năm ký gạo xuất khẩu, một chai dầu ăn và hai ký đường Biên Hòa. Cô thư ký công đoàn bị mọi người phản đối ầm ĩ, nhất là những giáo viên đã qua thời bao cấp.

 - Có phải thời bao cấp gạo thóc hiếm đâu mà cho gạo?
 - Gạo nặng quá ai xách về được, nhất là giáo viên nữ đi xe buýt.

Từ trạm xe buýt ở Sài Gòn, tôi đi xe ôm về nhà. Thấy tôi khệ nệ mang bọc gạo về, chị Tư la liền: "Tao nói khỏi mang gạo về mà. Sao rảnh quá!".

Nghe chị nói, tôi bồi hồi nhớ lại những phần quà tết ngày xưa, khi đất nước còn trong giai đoạn khó khăn, quà tết chỉ những ký gạo, vài trăm gram đậu, mà vẫn mang niềm vui cho cả gia đình. Ôi, nhớ quá, quà tết ngày xưa… 

Nguyễn Ngọc Hà

 
Array ( [news_id] => 1426007 [news_title] => Quà tết thời bao cấp [news_title_seo] => Quà tết thời bao cấp [news_supertitle] => [news_picture] => qua-tet-thoi-bao-cap_1611068716.jpg [news_subcontent] => Trong giai đoạn khó khăn, quà tết chỉ những ký gạo, vài trăm gram đậu, mà vẫn mang niềm vui cho cả gia đình. Ôi, nhớ quá! [news_subcontent_seo] => Trong giai đoạn khó khăn, quà tết chỉ những ký gạo, vài trăm gram đậu, mà vẫn mang niềm vui cho cả gia đình. Ôi, nhớ quá! [news_headline] => Trong giai đoạn khó khăn, quà tết chỉ những ký gạo, vài trăm gram đậu, mà vẫn mang niềm vui cho cả gia đình. Ôi, nhớ quá! [news_content] =>

Quà tết này là do cơ quan cơ sở, cơ quan chủ quản, hoặc địa phương tặng. Thí dụ tôi là giáo viên tại Bình Long (Bình Phước), ngày tết sở giáo dục tặng xấp vải quần. Địa phương kinh tế chủ lực là nông nghiệp nên tặng mỗi giáo viên 100 gram đậu xanh, 100 gram đậu đỏ, 100 gram đậu phộng, nửa ký nếp… Nhà nước cho nửa ký đường, năm ký gạo (tiêu chuẩn giáo viên miền núi). Một giáo viên xách sơ sơ gần mười ký, đón xe về Sài Gòn.

Hộp mứt tết, rượu, thuốc lá của một thời
Hộp mứt tết, chai rượu chanh, gói thuốc lá Phù Đổng - kỷ niệm của thời bao cấp. Ảnh minh họa

Xe khách thuở đó ngừng bên đây cầu Bình Triệu. Muốn đi xe buýt về nhà phải lội bộ qua cầu. Tôi luôn nhớ người thanh niên xách dùm tôi chiếc túi sang bên kia cầu. Cậu đứng đợi tôi, đưa lại túi hàng tết rồi mới nhảy lên xe buýt về nhà.

Thuở đó, ngày tết, công nhân viên Nhà nước thường xách túi hàng nặng. Gạo và hàng hóa rất hiếm. Được vài trăm gram đậu, vài ký gạo là… mừng húm. Cỡ nào cũng xách về cho gia đình ấm lòng ngày tết. Công nhân ở Sài Gòn có thêm vài chai nước ngọt… Đến nhà nào cũng y như nhau. Công nhân Sài Gòn không được cho đậu, nhưng được cây thuốc lá Nông Nghiệp. Công nhân nữ không hút thuốc thì bán lại cho đồng nghiệp nam.

Năm đầu tiên tốt nghiệp đại học, tôi được phân công về một trại heo của nông trường. Quà tết của tôi thường “xôm tụ” nhất nhà: hẳn năm ký thịt heo, trong khi địa phương chỉ bán mỗi hộ gia đình nửa ký thịt. Tôi nhớ má tôi xuýt xoa thế nào khi cầm cái vá đảo nồi thịt kho to đùng lên:

- Ui cha, từ ngày giải phóng đến nay (năm 1980) tao mới có nồi thịt như vầy.
 Tuổi trẻ năng động, tôi bỏ việc chăn nuôi đi làm giáo viên miền núi, ngày tết chỉ “ôm” về vài trăm gram đậu. Thôi thì có chút quà nấu chè ăn tết cũng ổn rồi. Sau này, quà tết còn có thêm 200 gram mứt thập cẩm đựng trong hộp giấy vuông màu đỏ. Ngày tết đến nhà bạn bè đều được mời cùng một loại mứt đựng trong hộp y chang nhà mình. Không có gì đặc biệt với người trong biên chế Nhà Nước. Nhưng có còn hơn không. Chứ “dân thường” buôn bán ngoài quốc doanh làm gì có được loại mứt đó.

Cơ quan nào bộ phận công đoàn “chạy” được mỗi người một ký gạo thơm, một ký nếp, một hộp mứt thập cẩm, nửa ký đường vàng… là xem như nhân viên của họ “ấm lòng” ngày tết. Có thêm vài gói thuốc lá Nông Nghiệp, Samit… thì “tuyệt vời ông mặt trời”.

Tết mà bị mất danh hiệu Lao động tiên tiến coi như… mất quà. Trong phần quà có xấp vải tám mà bị mất, xem như buồn cho đến… qua tết. Tôi nhớ lần đó tôi lãnh xấp vải tám màu đen mang về tặng má. Má nhờ hàng xóm may bộ đồ đen… mặc tết và bà vui như trẻ nhỏ.

Có lần cơ quan tôi bán thêm một ký đường mía, mỗi thỏi vuông nặng 250 gram, bốn thỏi là một ký, thêm quà tết một ký nữa. Tôi xách hai ký đường về muốn gãy tay, nhưng cả nhà lại chẳng biết xài mấy thỏi đường vào việc gì, bèn mang ra chợ bán cho người có nhu cầu nấu chè, lời được vài đồng mua gạo ăn tết mà ai cũng vui… như tết.

Giờ thì người ta tặng quà nhau bằng bánh kẹo nhập khẩu. Chẳng ai nghĩ đến chuyện tặng nhau gạo cả. Một lần công đoàn trường tôi tặng mỗi giáo viên năm ký gạo xuất khẩu, một chai dầu ăn và hai ký đường Biên Hòa. Cô thư ký công đoàn bị mọi người phản đối ầm ĩ, nhất là những giáo viên đã qua thời bao cấp.

 - Có phải thời bao cấp gạo thóc hiếm đâu mà cho gạo?
 - Gạo nặng quá ai xách về được, nhất là giáo viên nữ đi xe buýt.

Từ trạm xe buýt ở Sài Gòn, tôi đi xe ôm về nhà. Thấy tôi khệ nệ mang bọc gạo về, chị Tư la liền: "Tao nói khỏi mang gạo về mà. Sao rảnh quá!".

Nghe chị nói, tôi bồi hồi nhớ lại những phần quà tết ngày xưa, khi đất nước còn trong giai đoạn khó khăn, quà tết chỉ những ký gạo, vài trăm gram đậu, mà vẫn mang niềm vui cho cả gia đình. Ôi, nhớ quá, quà tết ngày xưa… 

Nguyễn Ngọc Hà

[news_source] => [news_tag] => quà tết,thời bao cấp,mứt tết [news_status] => 6 [news_createdate] => 2021-01-19 22:02:44 [news_date] => [news_publicdate] => 2021-01-20 17:00:27 [news_relate_news] => 1425275,1425110,1422680, [newcol_id] => 0 [newevent_id] => 0 [newcate_code1] => huong-tet [newcate_code2] => all [news_copyright] => 1 [news_url] => [news_urlid] => [onevent_id] => 0 [survey_id] => [news_lang] => vi [news_link] => [news_iscomment] => 1 [news_type] => 0 [news_numview] => 2340 [news_is_not_ads] => [news_is_not_follow] => [news_is_not_preroll] => [news_link_public] => https://www.phunuonline.com.vn/qua-tet-thoi-bao-cap-a1426007.html [tag] => quà tếtthời bao cấpmứt tết [daynews2] => 2021-01-20 17:00 [daynews] => 20/01/2021 - 17:00 )
news_is_not_ads=
TIN MỚI
  • Thuở ấy học trò gói bánh chưng tặng cô

    Thuở ấy học trò gói bánh chưng tặng cô

    14-02-2021 13:00

    Tôi chỉ biết cô thích ăn bánh chưng, nên ngày tết, tôi đem tặng cô... 5 chiếc bánh chưng và khoe tự làm.

  • Đò qua sông quê

    Đò qua sông quê

    14-02-2021 05:59

    Bến đò năm ấy, đã bao lần những người quê xôn xao ra đón "người thành phố" về quê ăn tết. Rồi cũng bao lần người già đưa tiễn con cháu qua sông...

  • Hoa của ngày xưa ấy

    Hoa của ngày xưa ấy

    13-02-2021 12:05

    Người Hà Nội bây giờ lại chơi những loại hoa của một thời. Phải chăng những bình hoa vintage đó khiến con người ta được sống lại cảm giác ấu thơ?

  • Mùa xuân hẹn đưa má đi chơi

    Mùa xuân hẹn đưa má đi chơi

    13-02-2021 06:00

    Má tôi nói, những ngày du xuân nhìn ngắm đất trời là dành cho lúc chân mỏi, người đau. Khi ấy, má có nằm nhà cũng nhiều thứ để nhớ về.

  • Đi chụp hình tết xưa

    Đi chụp hình tết xưa

    12-02-2021 12:00

    Tết là dịp thảnh thơi, đầy đủ cả nhà, có cả quần áo đẹp nữa, nên thường là dịp nhà tôi chụp ảnh gia đình.

  • Sáng mùng Một tết đi chợ Gò

    Sáng mùng Một tết đi chợ Gò

    12-02-2021 07:44

    Chợ Gò mỗi năm họp một phiên, người ta chỉ bán vài món hàng, người mua cũng chỉ mua chút xíu lộc mà rất đông vui náo nhiệt.

  • Tiếng người lao xao bên lò bánh tráng

    Tiếng người lao xao bên lò bánh tráng

    11-02-2021 07:22

    Sau nhiều chục năm, thi thoảng, tôi nhớ quay quắt hơi ấm nóng từ cái lò bánh tráng của mợ, nhớ mùi bột thơm trắng tinh như sữa.

  • Trong hương áo mới thơm tho

    Trong hương áo mới thơm tho

    11-02-2021 05:57

    Mồng Một đầu năm, là được diện bộ đồ mới vẫn còn nguyên nếp gấp, nguyên mùi vải mới, kỳ thay, vậy mà tôi vẫn thấy mình xinh xắn lạ thường.

  • Vài lát cắt ẩm thực tết Sài Gòn

    Vài lát cắt ẩm thực tết Sài Gòn

    10-02-2021 11:21

    Khẩu vị Sài Gòn vậy đó, rất dễ mà cũng rất khó. Dễ đón nhận món lạ món mới nhưng nếu không ngon thì dù nổi tiếng cỡ nào cũng… cho qua.

  • Chiếc máy may con bướm của chị Năm Cọp

    Chiếc máy may con bướm của chị Năm Cọp

    10-02-2021 05:05

    Trong ký ức của nhiều thế hệ, đứa trẻ nào cũng mong thật nhanh đến giao thừa, để được khoác chiếc áo mới, đi khoe làng trên xóm dưới.

  • Đâu còn bao nhiêu năm để má mặc áo dài đón tết

    Đâu còn bao nhiêu năm để má mặc áo dài đón tết

    09-02-2021 11:30

    Má lật tờ lịch, thở dài: “Nhanh dữ bây, tết tới nơi rồi”. “Hình như càng già lại càng sợ tết”, anh Ba nói vậy rồi lững thững ra hiên nhà.

  • Ngóng cơm rượu tết

    Ngóng cơm rượu tết

    09-02-2021 06:01

    Thường 27, hoặc 28 tết mẹ mới làm cơm rượu. Với tôi vậy đã quá đủ để biết mùa xuân đã thật sự về.

  • Tết trong nếp nhà

    Tết trong nếp nhà

    08-02-2021 07:03

    Sự trở về không chỉ mang ý nghĩa kéo gần khoảng cách mà còn từ tâm trí, từ những gì ta nỗ lực vun vén, giữ gìn. Tết trong nếp nhà.

  • Chiếc cối xay bột dưới gốc cây ô môi năm ấy...

    Chiếc cối xay bột dưới gốc cây ô môi năm ấy...

    08-02-2021 07:02

    Nếu đó là một bức tranh, sẽ có màu xanh xanh của cánh đồng, phơn phớt hồng của hoa ô môi và màu sữa gạo trắng như dòng sữa mẹ...

  • Dọn nhà tết xưa

    Dọn nhà tết xưa

    07-02-2021 17:00

    Bây giờ tết đến, chị em tôi người ở Đông người ở Tây, chẳng còn ai quay về dọn cỏ, tỉa hàng rào, giặt mùng mền như ngày xưa.

  • Bánh phồng miền Tây nóng hổi

    Bánh phồng miền Tây nóng hổi

    07-02-2021 11:38

    Những ngày giáp tết, đến các làng quê miền Tây thường nghe tiếng chày gõ nhịp rộn ràng, đó là tiếng chày quết bánh phồng đón tết của bà con quê tôi.

  • Nồi cá rô kho băng đồng về thăm ngoại

    Nồi cá rô kho băng đồng về thăm ngoại

    07-02-2021 05:50

    Hai má con băng qua những đám ruộng trơ gốc rạ, đi trên những con đường làng mấp mô. Về ngoại...