Năm 2026: Lãi suất tiếp tục leo thang, người gửi tiền mừng, người vay lo

3 nguyên nhân chính đẩy lãi suất lên cao

KBSV chỉ ra 3 lý do cốt lõi khiến lãi suất khó có thể hạ nhiệt trong ngắn hạn:

Thứ nhất là áp lực huy động vốn. Tốc độ huy động tiền gửi trong năm 2025 được ghi nhận thấp hơn so với tốc độ tăng trưởng tín dụng. Điều này khiến nhiều ngân hàng rơi vào tình trạng thiếu vốn và tiến sát ngưỡng giới hạn cho vay theo quy định (trần LDR). Để thu hút dòng tiền nhàn rỗi từ dân cư, giải tỏa áp lực thanh khoản, việc đẩy lãi suất huy động lên cao được xem là giải pháp tất yếu.

Dự báo lãi suất trong năm 2026 tiếp tục tăng - Ảnh: Thanh Hoa

Thứ hai là nhu cầu tiền mặt dịp tết Nguyên đán. Theo chu kỳ, thời điểm cận tết, nhu cầu rút tiền mặt để chi tiêu của người dân và doanh nghiệp đều tăng mạnh, khiến một lượng tiền lớn rút khỏi hệ thống ngân hàng, làm trầm trọng thêm bài toán thanh khoản.

Thứ ba là sự chênh lệch kỳ hạn vốn. Cơ cấu vốn hiện nay cho thấy một nghịch lý: khoảng 80% nguồn vốn huy động là ngắn hạn, trong khi đó gần 50% dư nợ cho vay lại thuộc các khoản trung và dài hạn. Sự mất cân đối này tiềm ẩn rủi ro và buộc các ngân hàng phải cạnh tranh bằng lãi suất để giữ chân nguồn tiền ngắn hạn, vốn dễ dịch chuyển.

Dự báo mức tăng và tác động kép

KBSV dự báo lãi suất huy động có thể tăng từ 0,5% - 1,5% so với mặt bằng cuối năm 2025. Nhóm các ngân hàng nhỏ ít có lợi thế về nguồn vốn tiền gửi không kỳ hạn (CASA) nên sẽ chịu áp lực tăng lãi suất mạnh nhất.

Để bảo toàn biên độ lãi suất - vốn đang bị thu hẹp, các ngân hàng được dự đoán sẽ điều chỉnh tăng lãi suất cho vay, đặc biệt ở nhóm sản phẩm bất động sản. Mặt bằng lãi suất cho vay bình quân trong năm 2026 có thể dao động từ 7,5% - 9,5%.

Điều này tạo ra tác động kép rõ rệt: đây là tín hiệu tích cực cho những người có tiền nhàn rỗi gửi tiết kiệm, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng chi phí vay vốn đối với cá nhân và doanh nghiệp, nhất là trong nửa đầu năm.

Lãi suất huy động đã tăng thêm 1 - 3%

Hiện tại, lãi suất huy động tại các ngân hàng đã tăng thêm 1 - 3% so với cách đây 2 tháng, tuỳ ngân hàng. Ngân hàng số Cake by VPBank cộng thêm từ 0,2 - 1%/năm tùy số tiền gửi, đưa lãi suất thực nhận kỳ hạn 6 tháng lên 8,1%/năm. Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) cộng thêm 1,2%/năm, nâng lãi suất kỳ hạn 6 tháng lên 7,7%/năm.

BVBank triển khai sản phẩm chứng chỉ tiền gửi trực tuyến với lãi suất cao nhất 7,8%/năm. Theo biểu niêm yết, khách hàng gửi từ 10 triệu đồng trở lên được hưởng mức lãi 6,5%/năm cho kỳ hạn 6 - 9 tháng, 6,8%/năm cho kỳ hạn 12 tháng và 7,8%/năm cho kỳ hạn 15 tháng.

Lãi suất vay mua nhà cũng tăng mạnh, có ngân hàng đã niêm yết mức 14%/năm. Như Vietcombank công bố gói vay mua nhà với lãi suất cố định khoảng 9,6%/năm trong 6 tháng đầu và có thể lên đến 13,9%/năm nếu cố định trong 24 tháng đầu. Ngân hàng Shinhan Việt Nam áp dụng lãi suất 7,95%/năm cố định 12 tháng, 8%/năm trong 24 tháng và 8,1%/năm trong 36 tháng. Trong khi đó, BIDV điều chỉnh tăng lãi suất cho vay nhà ở với mức tối thiểu 9,7%/năm trong 6 tháng đầu, 10,1%/năm trong 12 tháng đầu và lên tới 13,5%/năm nếu cố định 18 tháng.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều theo xu hướng tăng đồng loạt. Đại diện Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) nhận định, lãi suất cho vay sẽ được điều chỉnh linh hoạt theo từng ngành nghề, ngành hàng. Các lĩnh vực cần kích thích tiêu dùng vẫn có thể được áp dụng mức lãi suất hợp lý, thay vì tăng chung.

Nhìn chung, năm 2026 được dự báo sẽ tiếp tục là một năm đầy thách thức với bài toán lãi suất. Trong khi các ngân hàng tích cực cạnh tranh để hút dòng tiền, người gửi tiết kiệm có thể tận dụng cơ hội để sinh lời, còn người đi vay, đặc biệt là vay bất động sản, cần tính toán kỹ lưỡng với chi phí vay dự báo sẽ cao hơn.

Thanh Hoa