Màn ảnh chạm vào những tổ ấm chông chênh

Cha mẹ lạc lối

Adolescence (Tuổi vị thành niên) - bộ phim của Anh vừa chiến thắng giải Quả cầu vàng 2026 - đặt ra tình thế khó khăn của cha mẹ thời hiện đại khi nuôi dạy con ở tuổi dậy thì. Trong bối cảnh đó, cha mẹ không chỉ đối diện gánh nặng chăm sóc mà còn hoang mang với việc nuôi con đúng cách, giữa một thế giới mà chính họ cũng không kịp thích nghi.

Áp lực cả việc nuôi dạy con tuổi vị thành niên trng đời sống đương đại được kể sinh động trong phim Adolescence. Ảnh: Netflix

Trong Adolescence, bất ổn của xã hội hiện đại - từ áp lực học đường, ảnh hưởng của mạng xã hội đến bạo lực tinh thần và cảm giác bất lực khi khoảng cách thế hệ ngày càng lớn… - được đặt dưới góc nhìn đa chiều, không né tránh.

Trong khi đó, If I Had Legs I’d Kick You của đạo diễn Mary Bronstein - 1 trong 10 phim độc lập hay nhất năm 2025 do Hội đồng Phê bình phim quốc gia (Mỹ) bình chọn - lại là hành trình nuôi dạy con nhọc nhằn của một người mẹ. Là nhà tâm lý trị liệu, luôn lắng nghe và đưa ra nhiều giải pháp chữa lành cho người khác nhưng Linda lại bất lực trước chính cuộc đời mình. Mỗi ngày, cô chăm sóc con gái mắc bệnh nặng và luôn phải đối diện áp lực tài chính. Trong khi đó, Charles - chồng Linda - làm việc xa nhà và không chia sẻ với cô cả trách nhiệm lẫn sự thấu cảm.

Linda có lẽ không phải là hình ảnh quá xa lạ ở cuộc sống đời thường, khi người phụ nữ hiện đại bị đặt trước yêu cầu quá lớn từ xã hội, rằng phải “giỏi việc nước, đảm việc nhà”.

The Parenting (đạo diễn Craig Johnson) đã mượn tiếng cười và yếu tố kinh dị để kể về áp lực gia đình. 2 ông bố trẻ Rohan và Josh tổ chức chuyến nghỉ cuối tuần cho 2 gia đình với mong muốn gắn kết. Nhưng, chuyến đi nhanh chóng biến thành cơn ác mộng khi một thế lực siêu nhiên xuất hiện. Những vấn đề căng thẳng quen thuộc của gia đình hiện đại được đạo diễn khéo léo đặt ra trong phim. Đó là sự so sánh ngầm giữa các phụ huynh, khoảng cách thế hệ, nỗi xấu hổ khi thất bại trong sự nghiệp và áp lực phải giữ bộ mặt ổn định trước người thân... Khi các nhân vật buộc phải hợp tác để sinh tồn, bộ phim đặt ra câu hỏi bất ngờ: Liệu gia đình có thực sự là nơi an toàn hay là nơi khiến con người dễ tổn thương nhất?

Trailer phim Adolescence

Giới hạn của yêu thương và trách nhiệm

Nếu phương Tây đi sâu khai thác thế giới nội tâm, điện ảnh Hàn Quốc lại mở rộng câu chuyện gia đình ra không gian xã hội, nơi mỗi lựa chọn cá nhân đều chịu sự soi chiếu của danh dự, vị thế và chuẩn mực đạo đức.

A Normal Family (Gia đình hoàn hảo) của đạo diễn Hur Jin-ho kể câu chuyện về 4 bậc cha mẹ thuộc tầng lớp trung lưu và thượng lưu. Họ buộc phải đối diện sự thật rằng con mình có liên quan đến những vụ việc mang tính chất nghiêm trọng về pháp lý. Không dừng ở cảm giác mệt mỏi hay kiệt sức trong hành trình nuôi con, bộ phim đặt ra những câu hỏi lạnh lùng hơn: Cha mẹ sẽ đi đến đâu để bảo vệ con và đạo đức cá nhân liệu còn nguyên vẹn khi danh dự gia đình cùng vị thế xã hội bị đe dọa?

A Normal Family cho thấy dạy con, chăm sóc gia đình không còn là chuyện cá nhân mà bị đặt trong những chuẩn mực, giá trị khắt khe của xã hội - Nguồn ảnh: Hive Media Corp

Cách nhìn ấy tiếp tục được đẩy xa hơn trong No Other Choice (Không lựa chọn nào khác) của đạo diễn Park Chan-wook. Bộ phim khắc họa áp lực của người cha khi vai trò trụ cột kinh tế lung lay. Sự bấp bênh ấy không chỉ đe dọa đời sống cá nhân mà còn kéo theo cảm giác thất bại trong trách nhiệm làm cha. Nỗi lo nuôi con vì thế không dừng lại ở cơm áo hay giáo dục mà gắn chặt nỗi sợ đánh mất vị thế xã hội, sự tôn trọng của cộng đồng và hệ giá trị gia đình.

No Other Choice cho thấy rõ cách điện ảnh Hàn Quốc nhìn áp lực làm cha mẹ như một vấn đề mang tính cộng đồng, nơi mỗi sai lầm hay hành vi lệch chuẩn của cá nhân đều có thể trở thành mồi lửa làm sụp đổ trật tự đạo đức - vốn được xem là nền móng của gia đình và xã hội.

Dù tiếp cận theo những hướng khác nhau, Hollywood và điện ảnh Hàn Quốc đều cho thấy một thực tế đáng suy ngẫm: gia đình hiện đại không còn là vùng an toàn tuyệt đối trước những bất ổn của đời sống đương đại. Trên màn ảnh, gia đình vừa là điểm tựa tình cảm sâu sắc nhất, vừa là nơi những bất an của mỗi cá nhân phản chiếu trực tiếp các khủng hoảng của đời sống xã hội hôm nay.

Minh Phát