Kiều bào hiến kế xây dựng "siêu đô thị" xanh và số

Lãnh đạo Thành phố chụp ảnh lưu niệm với các kiều bào tham dự hội nghị

Sự kiện không chỉ là cuộc gặp gỡ trong không khí phấn khởi của những ngảy trước Xuân Bính Ngọ, mà còn là mang tính lịch sử, diễn ra ngay sau khi TPHCM chính thức hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu để hình thành một siêu đô thị tích hợp.

Tầm nhìn cho siêu đô thị 14 triệu dân

Phát biểu mở đầu Hội nghị, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM nhấn mạnh, năm 2025 là dấu mốc lịch sử khi TPHCM mở rộng diện tích hơn 6.700 km² và đạt quy mô dân số trên 14 triệu người, từ đó trở thành một siêu đô thị, trung tâm tài chính, logistics và cửa ngõ kinh tế biển của cả khu vực.

Tuy nhiên, quy mô lớn cũng đặt ra những thách thức khổng lồ về quản trị, năng lượng và môi trường, đòi hỏi sự chung tay của nguồn lực trí tuệ kiều bào.

Tại hội nghị, đại diện Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 (C4IR) tại TPHCM đã phác thảo bức tranh hợp tác cụ thể thông qua bốn nhóm vấn đề chính: tri thức, công nghệ, tài chính và đào tạo.

Điểm nhấn là sự tham gia của các doanh nghiệp do kiều bào sáng lập, điển hình như công ty TORmem từ Thung lũng Silicon (Mỹ), đang trực tiếp mang công nghệ tiên tiến về thiết kế và thử nghiệm giải pháp AI tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM - nhận định: Thành phố xác định chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo không chỉ là xu thế, mà là lựa chọn chiến lược và con đường phát triển tất yếu.

Toàn cảnh buổi hội nghị

Từ "chảy máu chất xám" đến hành trình trở về

Tại phiên tham luận của hội nghị, nhiều đại biểu đã thảo luận về các vấn đề như chuyển đổi năng lực số, đảm bảo chuyển đổi xanh theo hướng an toàn bền vững, kết nối nguồn lực trí tuệ toàn cầu,...

Trong đó, câu chuyện của ông Eric Nguyễn - người sáng lập trung tâm du học nghề IECS và công ty tư vấn sản xuất bán dẫn ISemi, đồng thời là chuyên gia chiến lược hệ thống với hơn 15 năm làm việc tại trụ sở doanh nghiệp tư vấn quản lý SAP (CHLB Đức) - là một minh chứng cho sự thay đổi của thời đại.

Không mang tâm thế của một người con xa xứ về thăm quê hay "nghỉ dưỡng", ông Eric Nguyễn trở về với tư duy sắc bén của một nhà sáng lập doanh nghiệp thiết kế chip bán dẫn và hệ thống đào tạo kỹ thuật tiêu chuẩn Đức.

Chia sẻ tại hội nghị, ông nhận định rằng “gió đã đổi chiều”. Việt Nam giờ đây đang trở thành "mảnh đất lành" để hiện thực hóa những khát vọng lớn.

Từ kinh nghiệm thực tiễn tại Đức, ông Eric Nguyễn hiến kế xây dựng mô hình "Viện Công nghệ Kỹ thuật Tinh hoa" theo cơ chế hợp tác công tư. Thay vì đào tạo lý thuyết suông, sinh viên sẽ dành 50% thời gian làm dự án thật tại các trung tâm công nghệ và được trả lương.

Bên cạnh đó, ông đề xuất cơ chế "Sandbox" cho ủy thác dữ liệu công, biến TPHCM thành phòng thí nghiệm lớn để các startup AI giải quyết các bài toán đô thị thực tế như kẹt xe, ngập nước.

Ông Eric Nguyễn cũng nhấn mạnh rằng trong bài toán thu hút người tài hồi hương, vấn đề kinh tế là rất quan trọng, không chỉ nhằm đảm bảo cuộc sống cho bản thân các chuyên gia, mà còn cả những người thân trong gia đình cùng họ quay về.

Tiến sĩ Trần Hải Linh - Ủy viên Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân & Đầu tư Việt Nam – Hàn Quốc - trình bày tham luận tại hội nghị.

Thấu hiểu những thách thức mà thành phố đang đối mặt, Tiến sĩ Trần Hải Linh - Ủy viên Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân & Đầu tư Việt Nam – Hàn Quốc - mang đến hội nghị những đề xuất cụ thể nhằm gắn kết nguồn lực kiều bào.

Ông nhấn mạnh vào ba giải pháp trọng tâm gồm chuyển giao công nghệ, thu hút đầu tư chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo hướng đến hành động thực tiễn.

Ông đề xuất xây dựng Chương trình Chuyển giao Công nghệ Xanh và Số, tập trung vào năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, mạng lưới chuyên gia công nghệ cao người Việt toàn cầu sẽ được hình thành với cơ sở dữ liệu số hóa, kết nối hàng nghìn tiến sĩ, kỹ sư đang làm việc tại các tập đoàn hàng đầu như Samsung, LG hay Hyundai để tham gia tư vấn trực tiếp cho các dự án của thành phố.

Kết thúc buổi làm việc, thông điệp về "Chuyển đổi xanh - Chuyển đổi số" không còn là những khẩu hiệu khô cứng mà đã trở thành những dự án, những cam kết đầy sức nặng.

Lãnh đạo Thành phố khẳng định, nguồn lực ngân sách có hạn, nhưng trí tuệ của người Việt toàn cầu là vô hạn. Thành phố sẵn sàng "cởi trói" về cơ chế để đón nhận những "cánh tay nối dài" từ khắp năm châu, cùng chung sức xây dựng một TPHCM văn minh, hiện đại và nghĩa tình.

Tấn Vĩ