Giáo viên TPHCM đang tích cực tổ chức nhiều hoạt động dạy học liên môn, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách toàn diện. Qua đó, học sinh biết vận dụng vào đời sống, phát triển tư duy và hứng thú trong học tập.
Học nhiều môn cùng lúc
Một ngày cuối tháng Ba, học sinh khối Sáu Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành, TPHCM) đã bắt đầu giờ học đặc biệt tại công viên số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài). Trong không khí trang nghiêm, các em dành phút mặc niệm tưởng nhớ những nạn nhân tử vong do COVID-19 tại tượng đài Giọt nước.
Thầy cô giải thích thêm về ý nghĩa của công trình: Hình tượng giọt nước biểu trưng cho nỗi buồn, mất mát, còn trái tim bên trong thể hiện sự yêu thương và sẻ chia trong đại dịch. Khoảnh khắc ấy không chỉ xúc động mà còn là bài học về lòng nhân ái, nhắc nhở các em về trách nhiệm với gia đình và xã hội.
 |
| Học sinh khối Sáu Trường THCS Nguyễn Du tìm hiểu về công viên số 1 Lý Thái Tổ |
Sau đó, học sinh tiếp tục đi xe buýt 2 tầng qua những công trình tiêu biểu của thành phố như: cầu Ba Son, Nhà hát TPHCM, trụ sở UBND TPHCM, bưu điện thành phố, dinh Độc Lập… Mỗi điểm đến mở ra những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, giúp học sinh hiểu sâu hơn về thành phố.
Đây chính là hoạt động trải nghiệm liên môn: ngữ văn, mỹ thuật và hướng nghiệp của học sinh. Từ những bức ảnh chụp thực tế, học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tái hiện lại hình ảnh các công trình trong quá khứ. Sau đó, các em thể hiện năng khiếu mỹ thuật, dùng thùng các tông, chai nhựa để dựng lại các mô hình kiến trúc 3D.
Cuối cùng, những trải nghiệm trong ngày trở thành cảm xúc trong môn ngữ văn. Qua từng trang viết, học sinh bày tỏ suy nghĩ về giá trị của di sản, trách nhiệm với môi trường sống và niềm hứng thú khi được học tập theo cách mới.
Trước đó, ngày 21/3, học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa, TPHCM) cũng hứng khởi tham gia buổi báo cáo dự án liên môn Mũi tàu Tổ quốc. Đây là các báo cáo giải pháp phát triển biển đảo Việt Nam, được tích góp từ trải nghiệm thực địa của học sinh tại Nha Trang. Dự án kết nối các môn sinh học, lịch sử, ngoại ngữ và giáo dục quốc phòng - an ninh.
Thầy Nguyễn Viết Đăng Du - Tổng điều phối dự án - cho biết, học sinh đã hoành thành hơn 200 sản phẩm với nhiều hình thức đa dạng. Không còn dừng lại ở các bài thuyết trình truyền thống, học sinh đã “làm mới” kiến thức bằng những cách sáng tạo như: rap, trình diễn thời trang giấy, video ứng dụng AI, poster, thậm chí xây dựng chatbot hỗ trợ tìm hiểu thông tin. Dự án chính là cách mà giáo viên, học sinh đưa bài học vượt ra khỏi khuôn khổ lớp học, gắn với thực tiễn đời sống.
Còn cô Phan Thị Ngọc Bích - giáo viên hóa học Trường THPT Trần Nguyên Hãn (phường Tam Thắng, TPHCM) - thì cho biết, việc dạy học liên môn được cô tích hợp vào từng bài giảng. Bởi môn hóa học có sự liên kết với nhiều lĩnh vực khác như: sinh học, công nghệ…
Ví dụ, khi dạy về quá trình chuyển hóa Nitơ trong chương trình hóa học lớp Mười một, cô cung cấp thêm kiến thức môn sinh học về quá trình cây xanh hấp thụ Nitơ, nhất là dưới tác động của sấm chớp. Từ đó, học sinh có thể hiểu vì sao sau những cơn mưa giông, cây cối lại phát triển rất nhanh.
Tương tự, khi dạy về phân bón, cô giúp học sinh hiểu bản chất của phản ứng hóa học và giới thiệu các loại phân bón thuộc môn công nghệ như: phân vô cơ, phân hữu cơ, phân vi sinh…
Tăng hứng thú học tập
Ở bậc tiểu học, bà Lê Thị Thoa - Hiệu trưởng Trường tiểu học Thuận Kiều (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM) - thông tin, trường xây dựng kế hoạch dạy học liên môn ngay từ đầu năm học, tất cả giáo viên đều phải thực hiện. Ví dụ, với môn tiếng Việt, giáo viên có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để sáng tác nhạc và cùng học sinh ca hát. Trong môn toán, khi học sinh nắm vững các kiến thức về hình học, thước đo, các em cùng nhau gấp diều giấy để ôn lại kiến thức, rèn kỹ năng thủ công.
 |
| Học sinh lớp Hai Trường tiểu học Thuận Kiều gấp diều giấy nhờ những kiến thức về hình học trong tiết toán |
“Giáo viên tiểu học vốn được đào tạo để dạy nhiều môn nên kiến thức liên môn rất vững. Tuy nhiên, trường vẫn thường xuyên tổ chức tập huấn cho giáo viên kỹ năng dạy liên môn, nhất là cách ứng dụng AI tạo ra các sản phẩm giảng dạy tích hợp. Nhờ đó, việc tổ chức ngày càng hiệu quả, học sinh cũng hứng thú hơn” - bà Thoa chia sẻ.
Đồng quan điểm, ông Cao Đức Khoa - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành, TPHCM) - nói thêm, việc giảng dạy liên môn giúp giảm tải áp lực học tập cho học sinh. Vì chỉ trong 1 buổi học hoặc 1 chuyến trải nghiệm, các em có thể tiếp cận và giải quyết kiến thức của nhiều môn khác nhau. Điều này cũng làm phong phú trải nghiệm học tập, tiết kiệm thời gian của các em.
“Trong quá trình học liên môn, học sinh được bồi dưỡng nhiều kỹ năng quan trọng như: tự học, làm việc nhóm, tư duy, suy luận và ra quyết định… Khi học sinh mở rộng tầm nhìn và hiểu biết nhiều hơn về thế giới xung quanh, các em sẽ thêm tự tin, dễ thích nghi với những thay đổi của xã hội” - ông nhấn mạnh.
Cô Phan Thị Ngọc Bích cũng nhận định, hình thức dạy học liên môn giúp học sinh được tiếp cận kiến thức một cách tổng thể, ghi nhớ sâu hơn nhờ sự lặp lại nhiều lần. Quan trọng hơn, các em có thể vận dụng kiến thức để giải thích các hiện tượng trong thực tiễn, nhờ đó nhận thấy ý nghĩa của việc học. Về phía giáo viên, chương trình mới tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện các tiết học, hoạt động liên môn. Vì ngoài nội dung kiến thức, hình thức kiểm tra, đánh giá đều đang hướng đến yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức tổng hợp để giải quyết vấn đề thực tiễn.
“Dù vậy, giáo viên vẫn cần chủ động học hỏi và mở rộng kiến thức ngoài chuyên môn để thực hiện tốt hơn hình thức liên môn. Như tôi đã tìm đến giáo viên sinh học, công nghệ… để học kiến thức. Thậm chí tham gia các hoạt động làm phân bón, trồng rau… để có thêm trải nghiệm thực tế tích hợp vào bài giảng” - cô Ngọc Bích nói.
Từ trải nghiệm của mình, cô đề xuất ngành giáo dục tăng cường tổ chức các lớp tập huấn, chuyên đề hoặc cuộc thi về dạy học liên môn cho giáo viên. Khi đó, thầy cô sẽ có thêm động lực thực hành, nâng cao năng lực cá nhân.
Trang Thư