TPHCM: Bộ máy tinh gọn, phục vụ người dân hiệu quả hơn

Bộ máy tinh gọn, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân

Báo cáo tại hội nghị, Phó bí thư Thành ủy TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết cho biết hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được thể hiện rõ qua các kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026.

Theo bà, hầu hết các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, thu ngân sách nhà nước và công tác xây dựng Đảng đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Diện mạo đô thị, hạ tầng thành phố tiếp tục thay đổi nhanh chóng, công tác an sinh xã hội được triển khai hiệu quả.

Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại TPHCM diễn ra sáng 28/5 - Ảnh: Thanh Tâm

Trong năm qua, TPHCM đã thực hiện nhiều chính sách mới mang lại hiệu quả thiết thực như tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho người dân, miễn phí xe buýt, cải tạo và xây dựng các công trình phục vụ nhu cầu sinh hoạt cộng đồng. Thành phố cũng đẩy nhanh tiến độ thực hiện ít nhất 200 công trình, dự án trọng điểm chào mừng các kỳ đại hội và những ngày lễ lớn; đồng thời chăm lo toàn diện cho người có công, hộ nghèo và công nhân lao động.

Theo bà Văn Thị Bạch Tuyết, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã góp phần tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối quản lý và cắt giảm các cấp trung gian. Qua đó, tăng cường tính trực tiếp giữa chính quyền với người dân, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của chính quyền cấp xã.

“Thực tiễn triển khai cho thấy phương thức điều hành của thành phố ngày càng thể hiện rõ tính hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả - gần dân - sát dân; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính” - bà nhấn mạnh.

Sau 1 năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ người dân tại TPHCM - Ảnh: Thanh Tâm

Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Thành phố giải quyết khối lượng lớn hồ sơ thủ tục hành chính với tỉ lệ đúng hạn đạt trên 99,5%; tỉ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 88%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 96%. Hiện 100% văn bản trao đổi trong hệ thống đã được thực hiện dưới dạng điện tử.

Chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị phát triển

Phát biểu kết luận hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang ghi nhận những nỗ lực của các địa phương, đơn vị trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp suốt 1 năm qua.

Đối với những tồn tại, khó khăn hiện nay, ông yêu cầu toàn hệ thống phải đổi mới tư duy và cách tiếp cận, chú trọng chất lượng thay vì chỉ chạy theo số lượng.

Theo Bí thư Thành ủy TPHCM, thành phố cần chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển; từ cơ chế “xin - cho” sang tự chủ, tự chịu trách nhiệm đi kèm với kiểm soát quyền lực.

Đại diện các địa phương đóng góp ý kiến về những khó khăn, vướng mắc sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp - Ảnh: Thanh Tâm

Ông Trần Lưu Quang cũng cho biết thời gian tới, TPHCM sẽ thành lập thêm đảng bộ khối đại học và đảng bộ khối cơ quan y tế nhằm giảm tải cho Đảng bộ UBND TPHCM. Song song đó, thành phố sẽ thành lập cơ quan nghiên cứu phát triển trực thuộc Ban Thường vụ Thành ủy với quy mô khoảng 30 - 40 người, dự kiến đi vào hoạt động trong tháng 7 nhưng không làm phát sinh thêm biên chế.

Theo ông, với quy mô và yêu cầu phát triển hiện nay, TPHCM rất cần một bộ phận chuyên nghiên cứu, tham mưu và tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù. Thành phố sẽ điều động một số cán bộ phù hợp năng lực nghiên cứu về cơ quan này để đảm nhận nhiệm vụ mới.

Về công tác nhân sự, Bí thư Thành ủy TPHCM cho biết thành phố sẽ tiếp tục rà soát các vị trí lãnh đạo tại sở, ngành và địa phương sau 1 năm vận hành bộ máy mới. Các xã, phường cũng cần chủ động rà soát, điều chỉnh nhân sự phù hợp, kể cả việc hoán đổi cán bộ giữa các địa phương để cân đối nguồn lực.

Đề cập Nghị quyết 09/2026 của Bộ Chính trị vừa ban hành, ông Trần Lưu Quang cho biết TPHCM được phép tăng tối đa 20% tổng biên chế.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phát biểu kết luận tại hội nghị sơ kết sáng 28/5 - Ảnh: Thanh Tâm

Song song đó, thành phố đang tiếp tục sắp xếp đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Hiện có khoảng 995 người có khả năng trở thành công chức, viên chức; trong đó khoảng 2/3 là viên chức. Ngoài ra, có 408 người có chuyên môn về khoa học công nghệ, chuyển đổi số và công nghệ thông tin.

Bí thư Thành ủy TPHCM lưu ý việc tuyển dụng cần được thực hiện thận trọng, lựa chọn đúng người có năng lực để đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

Ông cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với chủ trương thi tuyển, sát hạch công khai, tạo cơ hội cho sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc và những người có kinh nghiệm tham gia vào hệ thống chính quyền thành phố.

Cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giải quyết thủ tục hành chính Trao đổi tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó chủ tịch UBND TPHCM - cho rằng, với vai trò là đô thị đặc biệt, khối lượng công việc hành chính lớn và yêu cầu quản trị ngày càng phức tạp, TPHCM cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, thông suốt, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Theo ông, việc phân cấp, phân quyền thời gian qua đã góp phần giảm áp lực cho cơ quan Trung ương, đồng thời tạo điều kiện để chính quyền thành phố chủ động hơn trong công tác chỉ đạo, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội. Qua đó, tăng tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền địa phương 2 cấp; giảm tầng nấc trung gian và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính. Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó chủ tịch UBND TPHCM - phát biểu tại hội nghị - Ảnh: Thanh Tâm “Nhiều nhiệm vụ trước đây phải qua nhiều cấp, nhiều cơ quan thì nay đã được giải quyết trực tiếp tại địa phương, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính cho người dân, doanh nghiệp” - ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh. Lãnh đạo UBND TPHCM cũng cho rằng quá trình phân cấp, phân quyền đang hình thành tư duy quản trị mới theo hướng “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Đặc biệt ở cấp xã, đây là cơ sở quan trọng để phát huy tính chủ động và trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước. Tuy nhiên, ông Nguyễn Mạnh Cường nhìn nhận việc phân cấp, phân quyền hiện vẫn chưa đi đôi với nguồn lực thực thi tại cơ sở. Bên cạnh đó, khung quy định về tổ chức bộ máy, biên chế cấp xã hiện nay chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của một đô thị đặc biệt như TPHCM. Theo ông, trong bối cảnh đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, việc phân cấp, phân quyền chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được gắn với hệ thống dữ liệu đồng bộ và hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại.

Thanh Tâm